شیرینیِ تلخِ صنعت شیرینی‌جات در سایه گرانیِ قند و شکر

عملکرد بهار ۱۴۰۴ صنعت شیرینی‌جات، هرچند با رشد ۱۵۱ درصدی و عبور از مرز ۱۲,۴۵۳ میلیارد تومان، رکوردی تاریخی در بورس کشور به ثبت رسانده، اما نباید فراموش کرد که این رشدِ روی کاغذ، یعنی فشارِ مضاعف روی سفره‌های مردم.

به گزارش سرمایه فردا، بهار امسال، صنعت شیرینی‌جات ایران با ثبت درآمد ۱۲ هزار و ۴۵۳ میلیارد تومانی و رشد ۱۵۱ درصدی نسبت به سال قبل، یکی از خیره‌کننده‌ترین عملکردهای خود را به ثبت رسانده است. رقمی که پشت آن، نه فقط افزایش تولید یا صادرات، که روایتی از شیرینی‌هایی است که بر کامِ تولیدکننده شیرین و بر سفره‌ی مصرف‌کننده، تلخ‌تر از همیشه تمام شده است. در بهاری که قیمت شکر، روغن و آرد به آسمان رفت، شیرینی‌جات نیز به کالایی لوکس تبدیل شد؛ کالایی که بسیاری از خانواده‌ها، خرید آن را برای مهمانی‌ها و مراسم‌های خود، به ناچار از سبد خرید حذف کردند. صنعتی که روزگاری نماد شادی و شیرینیِ زندگی بود، اکنون به نمادی از شکافِ عمیقِ میان سودِ تولید و قدرتِ خریدِ مردم تبدیل شده است.

صنعت شیرینی‌جات در بهار ۱۴۰۴؛ رکوردشکنیِ بی‌سابقه در سایه افزایش هزینه‌ها

سه ماهه نخست سال جاری، برای صنعت شیرینی‌جات ایران، فصلی پررونق و در عین حال پرچالش بوده است. مجموع درآمد ۸ شرکت بزرگ فعال در این حوزه، به رقم چشمگیر ۱۲ هزار و ۴۵۳ میلیارد تومان رسیده که نسبت به بهار سال گذشته، رشد ۱۵۱ درصدی را نشان می‌دهد. رشدی که در شرایطی رقم خورده که قیمت مواد اولیه مانند شکر، روغن، آرد و کاکائو، همگی با افزایش‌های چند ده‌درصدی مواجه شده‌اند.

شیرینی‌جات، روزگاری کالایی مقرون‌به‌صرفه برای تمام اقشار جامعه بود؛ اما اکنون به کالایی تبدیل شده که بسیاری از خانواده‌ها، خرید آن را به مناسبت‌های خاص موکول می‌کنند. پشت هر درصد از این رشد ۱۵۱ درصدی، داستانِ مادری است که برای تولد فرزندش، میان خرید شیرینی و تأمین سایر مخارج خانه، مردد مانده است.

غصینو و غپینو؛ دو غول صنعت با رشدهای خیره‌کننده

در میان شرکت‌های این صنعت، غصینو (صنایع غذایی صینو) با درآمد ۴ هزار و ۶۹۴ میلیارد تومانی و رشد ۱۵۳ درصدی، و غپینو (پینو) با درآمد ۳ هزار و ۱۹۳ میلیارد تومانی و رشد ۱۷۹ درصدی، دو غول بی‌رقابت صنعت شیرینی‌جات در بهار امسال بوده‌اند. این دو شرکت با سهمی بیش از ۶۳ درصد از کل درآمد صنعت، عملاً دو‌سوم بازار شیرینی‌جات کشور را در اختیار داشته‌اند.

رشد ۱۷۹ درصدی غپینو، بالاترین رشد میان شرکت‌های بزرگ این صنعت بوده و نشان از افزایش چشمگیر قیمت‌ها و همچنین احتمالاً افزایش سهم بازار این شرکت دارد. غصینو نیز با رشد ۱۵۳ درصدی، عملکردی فراتر از متوسط صنعت داشته است.

غمینو؛ ستاره‌ی درخشان بهار با رشد ۲۱۲ درصدی

اما شاید جذاب‌ترین بخش این گزارش، رشد سرسام‌آور غمینو (مینو) با درآمد ۹۷۷ میلیارد تومانی و رشد ۲۱۲ درصدی باشد. این شرکت که سهم کوچک‌تری از بازار را در اختیار دارد، اما با جهشی بیش از سه‌برابری، توانسته جایگاه خود را در صنعت تثبیت کند. رشد ۲۱۲ درصدی غمینو، بیش از هر چیز نشان از تمرکز این شرکت بر محصولات با ارزش‌افزوده بالا و همچنین مدیریت هوشمندانه‌ی قیمت‌گذاری در شرایط تورمی دارد.

غویتا، غسالم، غمایه و غگرجی؛ رشدهای سه‌رقمی در سایه بازارِ پرسود

غویتا (ویتا) با درآمد ۹۱۸ میلیارد تومانی و رشد ۱۰۱ درصدی، غسالم (سالم) با درآمد ۱,۴۸۲ میلیارد تومانی و رشد ۱۳۵ درصدی، غمایه (مایه) با درآمد ۶۳۹ میلیارد تومانی و رشد ۹۴ درصدی، و غگرجی (گرجی) با درآمد ۲۶۵ میلیارد تومانی و رشد ۱۰۵ درصدی، همگی رشدهای سه‌رقمی یا نزدیک به سه‌رقمی را تجربه کرده‌اند که نشان از رونق درآمدی در تمامی برندهای مطرح شیرینی‌جات دارد.

این چهار شرکت که سهم قابل‌توجهی از بازار شیرینی‌جات استان‌های مختلف را در اختیار دارند، از موج افزایش قیمت‌ها در بهار امسال بی‌بهره نمانده‌اند. رشد ۱۳۵ درصدی غسالم و ۱۰۵ درصدی غگرجی، بازتابی از افزایش هزینه‌های تولید و انتقال آن به مصرف‌کننده است.

غگز؛ پادشاهِ رشد با ۲۶۸ درصد اما سهمی ناچیز

غگز (صنایع غذایی گز) با درآمد تنها ۳۴ میلیارد تومانی، اما با رشد ۲۶۸ درصدی، بالاترین رشد را در میان تمامی شرکت‌های صنعت شیرینی‌جات به خود اختصاص داده است. این رشدِ خیره‌کننده، هرچند از پایه‌ای بسیار کوچک رقم خورده، اما نشان از پویایی و تلاش این شرکت برای افزایش سهم خود در بازار دارد. با این حال، سهم ناچیز ۰.۲۷ درصدی این شرکت از کل درآمد صنعت، نشان می‌دهد که غگز هنوز تا رسیدن به جایگاه رقبای بزرگ خود فاصله‌ی زیادی دارد.

رشد ۱۵۱ درصدی، حاصل افزایش قیمت یا افزایش فروش؟

آنچه در پشت این اعداد نهفته است، سؤالی اساسی را پیش می‌کشد: آیا این رشد ۱۵۱ درصدی، حاصل افزایش تولید و فروش است، یا نتیجه‌ی مستقیم افزایش سرسام‌آور قیمت‌ها؟

تحلیلگران اقتصادی معتقدند که این رشد خیره‌کننده، عمدتاً به سه عامل کلیدی بازمی‌گردد:

نخست؛ افزایش شدید قیمت مواد اولیه: قیمت شکر، روغن، آرد، کره و سایر مواد اولیه شیرینی‌جات در بهار امسال، به دلیل افزایش نرخ ارز و حذف ارز ترجیحی، به شکل قابل‌توجهی افزایش یافت و تولیدکنندگان را ناچار به افزایش قیمت محصولات خود کردند.

دوم؛ افزایش هزینه‌های تولید و بسته‌بندی: افزایش قیمت بسته‌بندی، حمل‌ونقل و انرژی، هزینه‌های تولید را به شدت بالا برد و این هزینه‌ها به قیمت نهایی محصولات منتقل شد.

سوم؛ تغییر الگوی مصرف و حرکت به سمت محصولات با ارزش‌افزوده: در شرایط تورمی، بسیاری از مصرف‌کنندگان به سمت محصولات با کیفیت‌تر و برندهای شناخته‌شده حرکت می‌کنند و این موضوع، به افزایش درآمد شرکت‌های بزرگ و معروف کمک کرده است.

با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که تداوم این روند، می‌تواند به کاهش تقاضا و حذف شیرینی‌جات از سبد مصرفی بسیاری از خانواده‌ها منجر شود. همچنین، افزایش قیمت شیرینی‌جات، می‌تواند به رونق تولیدات خانگی و غیربهداشتی در بازار سیاه منجر شود که تهدیدی جدی برای سلامت جامعه است.

بهاریِ شیرین برای تولیدکننده، تلخ برای مصرف‌کننده

عملکرد بهار ۱۴۰۴ صنعت شیرینی‌جات، هرچند با رشد ۱۵۱ درصدی و عبور از مرز ۱۲,۴۵۳ میلیارد تومان، رکوردی تاریخی در بورس کشور به ثبت رسانده، اما نباید فراموش کرد که این رشدِ روی کاغذ، یعنی فشارِ مضاعف روی سفره‌های مردم. در حالی که تولیدکنندگان و سهامداران از این جهش درآمدی به وجد آمده‌اند، میلیون‌ها خانواده ایرانی با کاهش مصرف شیرینی‌جات یا حذف آن از سبد غذایی خود مواجه شده‌اند.

صنعت شیرینی‌جات، نماد یک پارادوکس شیرین اما تلخ است: از یک سو، رشد درآمدیِ بی‌سابقه و از سوی دیگر، فقرِ غذاییِ فزاینده. شاید وقت آن رسیده باشد که سیاست‌گذاران، به‌جای شادی از رشد درآمدی صنایع، به فکرِ سفره‌هایی باشند که روزبه‌روز از شیرینی‌های زندگی، تهی‌تر می‌شود.

نویسنده: پارسیس تحلیل
منبع: عملکرد ماهانه شرکت‌های شیرینی‌جات بورسی – بهار ۱۴۰۴

دیدگاهتان را بنویسید