یکشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۵
متخصص تغذیه و رژیم درمانی، با اشاره به تحقیقات علمی، هشدار داده است که استرسهای ناگهانی و شدید میتوانند احتمال سکته مغزی را در افراد افزایش دهند، بهویژه در کسانی که عوامل خطر دیگری مانند فشار خون بالا، دیابت یا کلسترول بالا دارند.
به گزارش سرمایه فردا، در پنجمین هفته جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، در حالی که آسمان تهران طنین بمبها را میشنود و زندگی روزمره میلیونها ایرانی تحت تأثیر بحران قرار گرفته است، یک تهدید خاموش اما جدی در کمین سلامت مردم نشسته است. استرس ناگهانی و شدید، که این روزها بسیاری از ما آن را تجربه میکنیم، میتواند خطر سکته مغزی را به طور قابل توجهی افزایش دهد. فرزاد روشن ضمیر، متخصص تغذیه و رژیم درمانی، در تحلیلی علمی به این موضوع پرداخته و هشدار داده است که حتی احساس خشم و ناراحتی شدید در مدت کوتاه نیز میتواند محرک بروز سکته در برخی افراد باشد. این گزارش نگاهی دارد به ابعاد این تهدید و روشهای مدیریت استرس در شرایط بحرانی.
سکته مغزی یک رویداد پزشکی جدی است و زمانی رخ میدهد که بخشی از مغز به علت نرسیدن اکسیژن آسیب میبیند. تحقیقات علمی نشان میدهند که علاوه بر استرس مزمن و طولانیمدت، استرسهای ناگهانی و شدید نیز میتوانند احتمال سکته مغزی را در افراد بالا ببرند. این خطر به ویژه در افرادی که عوامل خطر دیگری مانند فشار خون بالا، دیابت، کلسترول بالا یا سابقه بیماریهای قلبی دارند، بیشتر است.
در روزهایی که هر لحظه ممکن است صدای آژیر خطر بلند شود، هر ساعت که اخبار جدید از جبهههای جنگ منتشر میگردد، سیستم عصبی ما در حالت آمادهباش دائمی قرار میگیرد. این استرس مداوم، اگرچه شاید در ظاهر قابل تحمل به نظر برسد، اما در عمق وجود، فشار مضاعفی بر قلب و عروق وارد میکند و میتواند زمینهساز رویدادهای ناگوار باشد.
پژوهشها نشان میدهند که استرس مداوم و حلنشده مانند فشارهای شغلی طولانیمدت یا مشکلات خانوادگی میتواند خطر سکته مغزی را اندکی افزایش دهد. این نوع استرس، مانند آبی است که قطره قطره بر سنگی میچکد؛ شاید در لحظه احساس نشود، اما در طول زمان، فرسایشی عمیق بر جای میگذارد.
در شرایط کنونی، بسیاری از ما با استرسهای مضاعف مواجه هستیم. نگرانی برای عزیزانی که در جبههها حضور دارند، دغدغه تأمین معیشت در شرایط گرانی و تورم، نگرانی از آینده و سلامت خود و خانواده، همه دست به دست هم دادهاند تا سطح استرس در جامعه را به میزان قابل توجهی افزایش دهند. این استرس مزمن، اگر مدیریت نشود، میتواند به تدریج سلامت جسم و روان را تضعیف کند.
فرزاد روشن ضمیر، متخصص تغذیه و رژیم درمانی، تأکید میکند که تجربه رویدادهای ناگهانی و آسیبزا مانند بلایای طبیعی یا مرگ عزیزان ممکن است چند ماه پس از وقوع، خطر سکته را افزایش دهند. این یعنی تأثیر بحرانها بر سلامت، محدود به لحظه وقوع نیست و میتواند ماهها بعد خود را نشان دهد.
در پنج هفته جنگ، بسیاری از ما شاهد رویدادهای تلخی بودهایم. از دست دادن عزیزان، تخریب خانهها و کسبوکارها، آوارگی و ترس از آینده، همگی زخمهایی هستند که التیام آنها زمان میبرد. اما مهم این است که بدانیم این زخمها، اگر مراقبت نشوند، میتوانند در بلندمدت به سلامت جسم نیز آسیب بزنند.
حتی احساس خشم یا ناراحتی شدید در مدت کوتاه نیز میتواند محرک بروز سکته در برخی افراد باشد. این جمله، هشداری جدی برای همه ماست. در روزهایی که اخبار ناگوار از جبههها منتشر میشود، در لحظاتی که بمبها بر شهرها فرود میآیند، کنترل خشم و ناراحتی، نه فقط یک توصیه اخلاقی، که یک ضرورت پزشکی است.
سیستم عصبی سمپاتیک که در مواقع استرس فعال میشود، ضربان قلب را افزایش میدهد، فشار خون را بالا میبرد و عروق را منقبض میکند. این واکنشها که برای مقابله با تهدید کوتاهمدت طراحی شدهاند، اگر در پاسخ به استرسهای مکرر فعال شوند، میتوانند به مرور زمان به دیواره عروق آسیب بزنند و خطر سکته را افزایش دهند.
علاوه بر این، استرس پس از سانحه و افسردگی نیز به عنوان عوامل تقویتکننده خطر سکته شناخته میشوند. افرادی که تجربه مستقیم یا غیرمستقیم رویدادهای آسیبزا داشتهاند، در معرض ابتلا به این اختلالات هستند. و این اختلالات، خود میتوانند خطر سکته را افزایش دهند.
در شرایط کنونی، بسیاری از ما در معرض استرس پس از سانحه قرار داریم. دیدن تصاویر ویرانی، شنیدن اخبار تلفات، تجربه مستقیم بمباران و ترس از آینده، همگی میتوانند زمینهساز این اختلال باشند. شناسایی زودهنگام علائم و مراجعه به متخصص، میتواند از عواقب جدیتر جلوگیری کند.
در شرایط بحرانی، مدیریت استرس نه یک انتخاب، که یک ضرورت است. چند راهکار ساده اما مؤثر میتواند به کاهش خطر کمک کند:
۱- تنفس عمیق و تمرین آرامش: در لحظات استرسزا، چند نفس عمیق بکشید. دم را به آرامی تا ۴ بشمارید، نفس را به مدت ۴ ثانیه حبس کنید و بازدم را نیز تا ۴ بشمارید. این تمرین ساده، سیستم عصبی را آرام میکند.
۲- حفظ روال زندگی: تا حد امکان، روال عادی زندگی خود را حفظ کنید. خواب منظم، تغذیه سالم و فعالیت بدنی، حتی در شرایط بحرانی، به کاهش استرس کمک میکند.
۳- محدود کردن مواجهه با اخبار: در حالی که پیگیری اخبار ضروری است، مواجهه مداوم با تصاویر و اخبار ناگوار میتواند استرس را تشدید کند. ساعات مشخصی را برای دریافت اخبار تعیین کنید.
۴- ارتباط با عزیزان: در شرایط بحرانی، ارتباط با خانواده و دوستان، به کاهش احساس تنهایی و افزایش امنیت روانی کمک میکند.
۵- کمک به دیگران: کمک به دیگران، حتی در کوچکترین شکل، میتواند حس کنترل و معناداری را افزایش دهد و از شدت استرس بکاهد.
۶- درخواست کمک تخصصی: اگر احساس میکنید استرس بر توانایی شما برای عملکرد روزمره غلبه کرده است، از یک متخصص روانشناسی یا مشاور کمک بگیرید.
در پنجمین هفته جنگ، در کنار دفاع از مرزهای کشور، باید از مرزهای سلامت خود نیز دفاع کنیم. استرس ناگهانی و مزمن، خشم و ناراحتی، رویدادهای آسیبزا و استرس پس از سانحه، همگی عواملی هستند که میتوانند خطر سکته مغزی را افزایش دهند. اما با مدیریت صحیح، میتوان از بسیاری از این خطرات پیشگیری کرد.
سلامت روان، بخشی از پدافند غیرعامل است. مردمی که از سلامت روان برخوردارند، میتوانند در شرایط بحرانی با قدرت بیشتری ایستادگی کنند. پس مراقبت از خود و عزیزانمان، نه یک کار لوکس، که یک ضرورت ملی است. در روزهایی که دشمن از بیرون دروازهها را میکوبد، قویترین سپر ما، مردمی هستند که از سلامت جسم و روان برخوردارند.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا