جمعه ۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
صنعت قطعهسازی ایران با این رشد ۲۶ درصدی، یک رونق متوسط را تجربه میکند، اما این رونق عادلانه نیست. برخی شرکتها در حال فتح قلههای جدیدند (ناما و خپویش) و برخی دیگر در حال سقوط به ورطه نابودی (خاذین و خفناور). سهامداران هوشمند کسانی هستند که برندگان واقعی را از بازندگان جدا میکنند و سبد خود را به سمت شرکتهایی با رشد پایدار و مدیریت قوی سنگین میکنند.
به گزارش سرمایه فردا، صنعت قطعهسازی خودروی ایران در ۱۱ ماهه منتهی به اسفند ۱۴۰۳، نشان داد برخی قطعه سازان با رشد خیرهکننده ۱۵۰ درصدی رکورد زده و دیگری با افت ۳۸ درصدی در قعر جدول ایستاده است. در این گزارش، تکتک این شرکتها را از نظر میزان درآمد و درصد تغییر واکاوی میکنیم و سود و زیان پنهان پشت هر نماد را نقد میکنیم.
مهرکام پارس با درآمد ۱۰,۹۰۰ میلیارد تومانی، بزرگترین شرکت صنعت قطعهسازی از نظر حجم درآمد است و با رشد ۴۱ درصدی، بهتر از میانگین صنعت (۲۶ درصد) عمل کرده است. این شرکت که عمدتاً در زمینه تولید قطعات پلاستیکی و تزریقی خودرو فعالیت میکند، توانسته جایگاه خود را به عنوان یکی از تأمینکنندگان اصلی ایران خودرو و سایپا حفظ کند. نقد این عملکرد این است که با این حجم عظیم درآمد، انتظار میرفت رشد بالاتری را تجربه کند. چرا خمهر نتوانسته مانند ناما (با رشد ۱۵۰ درصد) جهش کند؟ شاید ساختار بزرگ و بوروکراتیک این شرکت، مانع از تصمیمگیری سریع برای بهرهبرداری از فرصتهای جدید شده است.
سازه گستر با درآمد ۱۰,۲۲۴ میلیارد تومانی، دومین شرکت بزرگ این صنعت از نظر حجم درآمد است و با رشد ۳۷ درصدی، عملکردی نزدیک به خمحرکه (۳۶ درصد) داشته است. این دو غول قطعهسازی، با فاصله قابل توجه از سایر رقبا، قطبهای اصلی این صنعت محسوب میشوند. نقد این عملکرد این است که با وجود رشد ۳۷ درصدی، خوساز نتوانسته از رکوردهای انفجاری برخی شرکتهای کوچکتر پیروی کند و این سؤال را ایجاد میکند که آیا این شرکت به سقف رشد خود رسیده است؟
محرکه با درآمد ۸,۲۸۸ میلیارد تومانی و رشد ۳۶ درصدی، سومین شرکت بزرگ صنعت قطعهسازی است و عملکردی بسیار نزدیک به خوساز داشته است. خمحرکه که عمدتاً در زمینه تولید سیستمهای انتقال قدرت و گیربکس فعالیت میکند، از افزایش تولید خودروهای سنگین سود برده است. نقد این عملکرد این است که با وجود درآمد ۸,۲۸۸ میلیارد تومانی، رشد ۳۶ درصدی در مقایسه با رشد ۹۱ درصدی خپویش (که در حوزه مشابه فعالیت میکند) پایینتر است و نشان میدهد خمحرکه نتوانسته از تمام ظرفیت خود استفاده کند.
موتورسازان با درآمد ۵,۸۴۱ میلیارد تومانی و رشد ۱۷ درصدی، پایینتر از میانگین صنعت عمل کرده است. با توجه به اینکه تولید موتور یکی از حیاتیترین بخشهای خودروسازی است، انتظار میرفت خموتور رشد بسیار بالاتری را تجربه کند. نقد این عملکرد این است که شاید مشکلات تأمین قطعات موتوری از چین یا کاهش سفارشات از سوی ایران خودرو و سایپا، دلایل اصلی این رشد ضعیف باشد.
تراکتورسازی با درآمد ۴,۹۳۱ میلیارد تومانی و رشد تنها ۳ درصدی، تقریباً در رکود کامل به سر میبرد. این یعنی درآمد این شرکت نسبت به سال قبل تقریباً بدون تغییر باقی مانده، در حالی که میانگین صنعت ۲۶ درصد رشد کرده است. نقد جدی به ختراک وارد است؛ چرا که نتوانسته از افزایش قیمتها و تقاضای فصلی برای تراکتور و ماشینآلات کشاورزی بهره ببرد. سهامداران ختراک باید نگران باشند که اگر این روند ادامه پیدا کند، احتمالاً این شرکت با زیان مواجه خواهد شد.
توربوشارژ با درآمد ۲,۶۱۶ میلیارد تومانی و رشد تنها ۲ درصدی، مشابه ختراک در رکود کامل به سر میبرد. با توجه به اینکه توربوشارژها جزو قطعات پرفروش در خودروهای مدرن هستند، چرا ختور نتوانسته از این موج استفاده کند؟ نقد این عملکرد این است که شاید خطوط تولید این شرکت فرسوده شده و نتوانسته پاسخگوی تقاضا باشد، یا اینکه قراردادهای آن با خودروسازان کاهش یافته است.
نور با درآمد ۹۸۵ میلیارد تومانی و رشد ۲۲ درصدی، پایینتر از میانگین صنعت عمل کرده است. این عملکرد ضعیفتر از حد انتظار نشان میدهد که خنور یا با مشکل تأمین مواد اولیه مواجه بوده یا نتوانسته قیمتهای خود را همگام با بازار افزایش دهد.
کمک فنر با درآمد ۱,۴۰۸ میلیارد تومانی و افت ۱۰ درصدی، یکی از بازندگان این صنعت است. کمک فنرها جزو قطعات حیاتی خودرو هستند، بنابراین این افت نشان میدهد که خکمک یا با کاهش سفارشات از سوی خودروسازان مواجه شده یا نتوانسته قیمتهای خود را افزایش دهد.
فنر سازی با درآمد ۸۱۲ میلیارد تومانی و رشد ۱۹ درصدی، پایینتر از میانگین صنعت عمل کرده و عملکردی ضعیفتر از حد انتظار داشته است. با توجه به حجم نسبتاً کوچک این شرکت، انتظار میرفت رشد بیشتری را تجربه کند.
برنا با درآمد ۲,۹۲۸ میلیارد تومانی و رشد ۴۳ درصدی، یکی از جهشهای خوب این صنعت را ثبت کرده و نشان داده که شرکتهای متوسط نیز میتوانند بهتر از میانگین صنعت عمل کنند. نقد این عملکرد این است که با وجود رشد ۴۳ درصدی، درآمد خبرنا هنوز به یک سوم خمهر و خوساز هم نمیرسد و این شرکت فاصله زیادی با صدرنشینان دارد.
ناما با درآمد ۱,۴۸۳ میلیارد تومانی و رشد خیرهکننده ۱۵۰ درصدی، بالاترین نرخ رشد را در میان تمام شرکتهای این صنعت به خود اختصاص داده است. این یعنی درآمد این شرکت نسبت به سال قبل دو و نیم برابر شده، رشدی انفجاری که در صنعت قطعهسازی کمسابقه است. ناما که عمدتاً در زمینه تولید قطعات پلاستیکی و لاستیکی خودرو فعالیت میکند، توانسته با بهرهگیری از افزایش قیمت مواد اولیه و انعقاد قراردادهای جدید با ایران خودرو و سایپا، جهش قابل توجهی را تجربه کند. نقد این عملکرد این است که آیا این رشد انفجاری پایدار خواهد بود یا فقط نتیجه یک دوره رونق موقت؟ کارشناسان معتقدند اگر خودروسازان به سمت تأمین قطعات از شرکتهای دیگر حرکت کنند، ناما ممکن است مزیت رقابتی خود را از دست بدهد. با این حال، فعلاً ناما ستاره بینظیر این فصل است.
پویش خودرو با درآمد ۵,۸۷۵ میلیارد تومانی و رشد ۹۱ درصدی، دومین نرخ رشد بالای فهرست را ثبت کرده و نشان داده که صنعت قطعهسازی هنوز هم میتواند جهشهای قابل توجهی را تجربه کند. خپویش که عمدتاً در زمینه تولید قطعات موتوری و سیستمهای انتقال قدرت فعالیت میکند، توانسته از افزایش تولید خودروهای سنگین و نیمهسنگین سود ببرد. نقد این عملکرد این است که رشد ۹۱ درصدی خپویش در حالی رخ داده که میانگین صنعت فقط ۲۶ درصد است، یعنی خپویش بیش از سه برابر میانگین رشد کرده است.
خکار با درآمد ۱,۰۴۸ میلیارد تومانی و رشد ۶۰ درصدی، یکی از جهشهای بالای فهرست را ثبت کرده است. با توجه به حجم نسبتاً کوچک این شرکت، رشد ۶۰ درصدی نشان میدهد که خکار توانسته با تمرکز بر قطعات خاص و کمیاب، جایگاه مناسبی در بازار پیدا کند.
شرق خودرو با درآمد ۷,۰۱۳ میلیارد تومانی و رشد ۴۵ درصدی، تقریباً دو برابر میانگین صنعت رشد کرده و یکی از بهترین عملکردها را در میان شرکتهای بزرگ این صنعت ثبت کرده است. خشرق که عمدتاً در زمینه تولید قطعات بدنه و سیستمهای تعلیق فعالیت میکند، توانسته از افزایش تولید خودروهای سواری بهره ببرد.
رینگسازی با درآمد ۶,۱۸۶ میلیارد تومانی و رشد ۴۱ درصدی، عملکردی بهتر از میانگین صنعت و نزدیک به خشرق داشته است. با توجه به افزایش تولید خودرو در کشور، تقاضا برای رینگهای فولادی و آلومینیومی افزایش یافته و خرینگ توانسته از این موج سود ببرد.
چرخشگر با درآمد ۲,۰۲۵ میلیارد تومانی و رشد تنها ۱۷ درصدی، یکی از ضعیفترین عملکردها را در میان شرکتهای این صنعت ثبت کرده است. در حالی که میانگین صنعت ۲۶ درصد رشد کرده، خچرخش نتوانسته حتی به دو سوم این نرخ هم دست پیدا کند.
ریختهگری با درآمد ۱,۳۲۵ میلیارد تومانی و رشد ۲۴ درصدی، نزدیک به میانگین صنعت عمل کرده اما کمی پایینتر است. با توجه به اینکه ریختهگری یکی از فرآیندهای پایه در تولید قطعات خودرو است، انتظار میرفت رشد بالاتری را تجربه کند.
نصیر با درآمد ۵۶۳ میلیارد تومانی و رشد ۵ درصدی، یکی از پایینترین رشدها را در میان شرکتهای این صنعت ثبت کرده و نشان داده که در آستانه رکود قرار دارد.
لنت ترمز با درآمد ۵۵۵ میلیارد تومانی و رشد تنها ۱۵ درصدی، یکی از ضعیفترین عملکردها را ثبت کرده است. لنت ترمز جزو قطعات مصرفی و پرفروش خودرو است، بنابراین انتظار میرفت رشد بسیار بالاتری را تجربه کند.
پلاست (پلاست) با رشد ۲۰ درصدی پایینتر از میانگین
پلاست با درآمد ۵۴۱ میلیارد تومانی و رشد ۲۰ درصدی، پایینتر از میانگین صنعت عمل کرده است. با توجه به حجم کوچک این شرکت، انتظار میرفت رشد بالاتری را تجربه کند.
بازندگان بزرگ با سقوط در میان رونق صنعت
آذین خودرو با درآمد ۱,۵۲۲ میلیارد تومانی و افت ۳۸ درصدی، بدترین عملکرد را در میان تمام شرکتهای این صنعت ثبت کرده است. این سقوط آزاد چه معنایی دارد؟ اذین که عمدتاً در زمینه تولید قطعات داخلی و تزئینی خودرو فعالیت میکند، نتوانسته خود را با سلیقه روز بازار و استانداردهای جدید تطبیق دهد. سهامداران خاذین باید بدانند که با این روند، احتمال توقف تولید و حتی ورشکستگی این شرکت بسیار بالاست.
پلاستک با درآمد ۴,۴۱۳ میلیارد تومانی و افت ۱۶ درصدی، دومین بازنده بزرگ این صنعت است. در حالی که میانگین صنعت ۲۶ درصد رشد کرده، پلاستک ۱۶ درصد از درآمد خود را از دست داده است. نقد به پلاستک این است که شاید وابستگی شدید به سایپا (که خودش با افت در صنعت خودرو مواجه بوده) باعث این سقوط شده است.
فناور با درآمد فقط ۷۱ میلیارد تومانی و افت ۱۵ درصدی، سومین عملکرد فاجعهبار را ثبت کرده است. با این حجم ناچیز درآمد و افت شدید، به نظر میرسد خفناور در آستانه تعطیلی و خروج از بورس قرار دارد.
خزر با درآمد ۱,۶۲۲ میلیارد تومانی و افت ۲ درصدی، یکی دیگر از بازندگان این صنعت است. افت ۲ درصدی شاید در ظاهر کم باشد، اما در شرایطی که میانگین صنعت ۲۶ درصد رشد کرده، این افت معادل یک فاجعه است.
مجموع درآمد شرکتهای صنعت قطعهسازی خودرو در ۱۱ ماهه ۱۴۰۳ به بیش از ۸۷ هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۲۶ درصد رشد داشته است. این رشد در حالی رخ داده که صنعت خودرو (به عنوان مشتری اصلی قطعهسازان) با رشد ۳۹ درصدی مواجه بوده است. یعنی قطعهسازان نتوانستهاند همگام با خودروسازان رشد کنند و فاصله معناداری با آنها پیدا کردهاند.
اول، قطب برنده انفجاری: ناما، خپویش، خکار، خبرنا، خشرق، خرینگ. این شش شرکت با رشدهای ۱۵۰، ۹۱، ۶۰، ۴۳، ۴۵ و ۴۱ درصدی، پیشتازان بیچونوچرای این رقابت هستند. ناما با جهش انفجاری خود رکورددار مطلق است و خپویش نیز عملکردی فراتر از انتظار داشته است.
دوم، قطب برنده پایدار: خمهر، خوساز، خمحرکه، خمحور، فنر. این پنج شرکت با رشدهای ۴۱، ۳۷، ۳۶، ۳۷ و ۳۵ درصدی، عملکردی بهتر از میانگین صنعت داشتهاند اما نتوانستهاند جهشهای انفجاری را تجربه کنند. این شرکتها گزینههای امن و کمریسک برای سرمایهگذاری هستند.
سوم، قطب بازنده: خموتور، ختراک، ختور، خنور، خفنر، خچرخش، خریخت، پلاست، خنصیر، خلنت. این ده شرکت با رشدهای زیر ۲۵ درصد (و در برخی موارد زیر ۱۰ درصد یا حتی منفی)، عملکردی ضعیفتر از میانگین صنعت داشتهاند.
چهارم، قطب فاجعه: خاذین، پلاسک، خفناور، خزر، خکمک. این پنج شرکت با افتهای ۳۸، ۱۶، ۱۵، ۲ و ۱۰ درصدی، قربانیان اصلی تغییرات ساختاری در صنعت قطعهسازی هستند. اذین در آستانه حذف، پلاستک به دلیل وابستگی به سایپا، و خکمک به دلیل کاهش سفارشات، همگی در مسیر نزولی قرار گرفتهاند.
پنجم، هشدار درباره آینده. صنعت قطعهسازی با چند چالش جدی مواجه است. اول، افزایش قیمت مواد اولیه (فولاد، آلومینیوم، مس) که حاشیه سود را تحت فشار قرار میدهد. دوم، کاهش تولید خودرو در برخی کارخانهها به دلیل کمبود قطعات. سوم، رقابت شدید با قطعات چینی که ارزانتر و با کیفیت مشابه هستند. شرکتهایی که نتوانند کیفیت را بالا ببرند و قیمت را رقابتی نگه دارند، مثل خاذین و پلاسک، محکوم به سقوط هستند.
در نهایت، صنعت قطعهسازی ایران با این رشد ۲۶ درصدی، یک رونق متوسط را تجربه میکند، اما این رونق عادلانه نیست. برخی شرکتها در حال فتح قلههای جدیدند (ناما و خپویش) و برخی دیگر در حال سقوط به ورطه نابودی (خاذین و خفناور). سهامداران هوشمند کسانی هستند که برندگان واقعی را از بازندگان جدا میکنند و سبد خود را به سمت شرکتهایی با رشد پایدار و مدیریت قوی سنگین میکنند. در غیر این صورت، تماشاگر سقوط سرمایه خود در سهمهایی مانند خاذین و خفناور خواهند بود که دیگر راه بازگشتی برای آنها متصور نیست.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا