چون وقتی بانک‌های مرکزی، مخصوصا چین، خریدار طلا می‌شوند، تقاضای بلندمدت و بنیادین برای طلا تقویت می‌شود. این تقاضا با تقاضای هیجانی سرمایه‌گذاران خرد فرق دارد؛ آهسته‌تر حرکت می‌کند، اما اثر عمیق‌تری روی روند بلندمدت بازار دارد.

به گزارش سرمایه فردا، خیلی‌ها فکر می‌کنند چون طلا دارایی امن است، پس با شروع جنگ باید حتما رشد کند. اما رفتار اونس جهانی در جنگ ایران و آمریکا نشان داد این گزاره همیشه درست نیست.

آمریکا وارد جنگ شده بود، ریسک ژئوپلیتیکی بالا رفته بود و انتظار عمومی این بود که طلا جهش کند. اما اونس به‌جای ادامه رشد، وارد اصلاح شد.

دارایی امن بودن طلا به این معنی نیست که در هر جنگی و در هر لحظه‌ای بالا می‌رود. گاهی در شوک‌های شدید، بازار اول دنبال نقدینگی می‌دود و حتی طلا هم فروخته می‌شود.

حباب منفی طلای ۱۸ عیار یعنی باید طلا را فروخت؟

از اسفند سال گذشته تا امروز، حباب طلای ۱۸ عیار عمدتاً منفی بوده است. یعنی قیمت طلای ۱۸ عیار در بازار، پایین‌تر از ارزش بنیادی آن بر اساس دلار و انس جهانی معامله شده است. در حال حاضر هم حباب طلای ۱۸ عیار حدود ۳ تا ۳.۵ درصد منفی است. این یعنی بازار حاضر نیست طلا را حتی به اندازه ارزش محاسباتی آن قیمت‌گذاری کند.

اما چرا چنین اتفاقی افتاده؟

یکی از دلایل مهم، نیاز بازار به نقدشوندگی است. وقتی نقدینگی کم می‌شود، بخشی از سرمایه‌گذاران برای تأمین پول نقد، فروشنده می‌شوند. در چنین شرایطی، حتی دارایی‌هایی مثل طلا هم ممکن است با تخفیف نسبت به ارزش ذاتی معامله شوند.

آیا حباب منفی یعنی طلا را باید فروخت؟

نه الزاما. حباب منفی فقط می‌گوید بازار فعلا از فاز هیجان فاصله گرفته و فشار فروش یا کمبود نقدینگی وجود دارد. برای تصمیم‌گیری درباره طلا باید هم‌زمان چند متغیر را دید: دلار، انس جهانی، انتظارات تورمی، ریسک سیاسی، نرخ بهره جهانی و وضعیت نقدینگی داخل بازار. گاهی حباب منفی می‌تواند نشانه ضعف تقاضا باشد، اما گاهی هم می‌تواند نشان دهد بازار طلا پایین‌تر از ارزش بنیادی خودش معامله می‌شود.

انس جهانی طلا در بلندمدت چه عواملی رشد می‌کند؟

طلا فقط با جنگ و بحران‌های کوتاه‌مدت حرکت نمی‌کند. مسیر بلندمدت انس جهانی بیشتر به چند عامل بنیادین وابسته است: خرید بانک‌های مرکزی، مخصوصاً چین؛ تغییر ترکیب پرتفوهای سرمایه‌گذاری به سمت طلا؛ کاهش ذخایر و افزایش هزینه استخراج معادن؛ کاهش احتمالی نرخ بهره آمریکا در بلندمدت؛ و افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک، مالی، تجاری و تعرفه‌ای.

به زبان ساده، هر وقت اعتماد به پول‌های کاغذی، اوراق دولتی، ثبات مالی آمریکا یا نظم سیاسی جهان کمتر شود، طلا می‌تواند دوباره به‌عنوان دارایی امن و ذخیره ارزش جدی‌تر دیده شود.

اما نکته مهم این است که تحلیل طلا فقط با یک عامل انجام نمی‌شود. باید هم‌زمان انس جهانی، نرخ بهره حقیقی، سیاست فدرال‌رزرو، خرید بانک‌های مرکزی، دلار جهانی و ریسک‌های سیاسی را کنار هم دید.

 خرید توسط بانک‌های مرکزی عامل رشد بازار طلا

یکی از متغیرهای مهم بازار جهانی طلا خرید رسمی طلا توسط بانک مرکزی چین است داده‌ها نشان می‌دهد خرید طلای بانک مرکزی چین در ماه می دوباره افزایش پیدا کرده است. ستون‌های بنفش میزان خرید ماهانه طلا را نشان می‌دهند و خط زرد سهم طلا از کل ذخایر ارزی چین را نمایش می‌دهد.

نکته مهم اینجاست که چین فقط در حال خرید مقطعی طلا نیست؛ در سال‌های اخیر سهم طلا در ذخایر ارزی این کشور به‌صورت معنادار افزایش پیدا کرده است. این یعنی چین به‌تدریج بخشی از ذخایر خود را از دارایی‌های دلاری و ارزی به سمت طلا منتقل می‌کند.

چون وقتی بانک‌های مرکزی، مخصوصا چین، خریدار طلا می‌شوند، تقاضای بلندمدت و بنیادین برای طلا تقویت می‌شود. این تقاضا با تقاضای هیجانی سرمایه‌گذاران خرد فرق دارد؛ آهسته‌تر حرکت می‌کند، اما اثر عمیق‌تری روی روند بلندمدت بازار دارد. به زبان ساده، اگر چین و سایر بانک‌های مرکزی به خرید طلا ادامه دهند، طلا فقط دارایی دوران بحران نخواهد بودو به بخشی از استراتژی بلندمدت کشورها برای کاهش وابستگی به دلار و مدیریت ریسک‌های ژئوپلیتیکی تبدیل می‌شود.

آیا پول‌های بزرگ از طلا خارج شده‌اند؟

خیلی ها صندوق طلا خریدند که معاملاتش باثبات و کمی متفاوت است، خالص صدور و ابطال یعنی چه؟ یعنی در یک بازه زمانی، پول بیشتری وارد صندوق‌های طلا شده یا از آن‌ها خارج شده است. اگر صدور واحدهای صندوق بیشتر از ابطال باشد، یعنی سرمایه‌گذارها در مجموع پول وارد صندوق کرده‌اند. اگر ابطال بیشتر باشد، یعنی پول از صندوق خارج شده است. بررسی این داده‌ها نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۳، بعد از اینکه آقای خامنه‌ای گفت توافق نمی‌کنیم، مقدار قابل‌توجهی پول وارد صندوق‌های طلا شد. یعنی بازار ریسک سیاسی و انتظارات تورمی را جدی گرفت و بخشی از پول‌ها به سمت طلا حرکت کرد.

در سال ۱۴۰۴ هم ورود پول به صندوق‌های طلا ادامه پیدا کرد و در اردیبهشت ۱۴۰۵، بالاترین ورود پول به صندوق‌های طلا در دو سال گذشته ثبت شد. این یعنی برخلاف تصور بعضی‌ها، پول بزرگ از طلا فرار نکرده؛ اتفاقا در مقاطع حساس، ورود پول جدی به این بازار داشته‌ایم. الان مجموعا حدود ۲۱۸ همت پول در صندوق‌های طلا قرار دارد. عددی که نشان می‌دهد صندوق‌های طلا فقط یک ابزار فرعی نیستند؛ به یکی از مسیرهای مهم سرمایه‌گذاری و حفظ ارزش پول در اقتصاد ایران تبدیل شده‌اند.