«پیدایت می‌کنم» در ظاهر یک تریلر جنایی کلاسیک است؛ فرار از زندان، مأموران فدرال، آدم‌های مرموز و…

بابک نبی: گاهی یک سریال از همان قسمت نخست، تماشاگر را با یک پرسش ساده اسیر می‌کند؛ اگر همه شواهد علیه تو باشد و خودت بدانی بی‌گناهی، برای اثبات حقیقت تا کجا پیش می‌روی؟ «پیدایت می‌کنم» تازه‌ترین اقتباس نتفلیکس از رمان‌های هارلن کوبن، تمام سرمایه‌اش را روی همین پرسش می‌گذارد. قصه با مردی آغاز می‌شود که به جرم قتل فرزند خردسالش در زندان حبس ابد می‌گذراند؛ مردی که سال‌هاست یک جمله را تکرار می‌کند: من قاتل نیستم. بعد تصویری از یک کودک در گوشه عکسی قدیمی پیدا می‌شود؛ کودکی با همان خال مادرزادی که قرار بود سال‌ها پیش کشته شده باشد.

همین تصویر، همه چیز را از نو می‌نویسد. «پیدایت می‌کنم» در ظاهر یک تریلر جنایی کلاسیک است؛ فرار از زندان، مأموران فدرال، آدم‌های مرموز، پرونده‌های قدیمی و توطئه‌ای که مدام بزرگ‌تر می‌شود. با این حال، زیر پوست این ماجرا، داستان پدری جریان دارد که امید را حتی پشت دیوارهای زندان دفن نکرده است. همین نقطه عاطفی، موتور محرک سریال محسوب می‌شود و باعث می‌شود مخاطب، حتی هنگام عبور روایت از مرزهای باورپذیری، همراه شخصیت اصلی بماند.

‌داستانی که مدام پیچ می‌خورد

هارلن کوبن سال‌هاست فرمول ویژه خودش را پیدا کرده است؛ هر بار حقیقت را مقابل چشم مخاطب می‌گذارد و چند دقیقه بعد همان حقیقت را از او پس می‌گیرد. «پیدایت می‌کنم» هم از همین الگو پیروی می‌کند. هر پاسخ، پرسشی تازه می‌سازد و هر شخصیت، رازی پنهان در آستین دارد. نویسندگان با مهارت، اطلاعات را قطره‌چکانی توزیع می‌کنند تا پایان هر قسمت با یک غافلگیری تمام شود؛ روشی که تماشای پشت سر هم قسمت‌ها را تقریباً اجتناب‌ناپذیر می‌کند. با وجود این، سریال گاهی اسیر عطش غافلگیری می‌شود. مسیر داستان آنقدر شاخه‌های فرعی می‌سازد که بعضی پیچش‌ها بیشتر شبیه نمایش مهارت نویسنده در پنهان‌کاری به نظر می‌رسند تا نتیجه طبیعی اتفاقات. در چند مقطع نیز منطق روایی جای خود را به هیجان می‌دهد؛ تصمیم‌هایی که شخصیت‌ها می‌گیرند، بیشتر برای جلو بردن داستان طراحی شده‌اند تا برآمده از ویژگی‌های شخصیتی‌شان. با این همه، ریتم تند اجازه نمی‌دهد این لغزش‌ها ضربه جدی به تجربه تماشاگر وارد کنند.

سم ورثینگتون؛ ستون اصلی ماجرا

اگر «پیدایت می‌کنم» تا پایان جذاب باقی می‌ماند، بخش بزرگی از این موفقیت به بازی سم ورثینگتون برمی‌گردد. او دیوید باروز را مردی شکست‌خورده تصویر می‌کند که زیر بار اندوه خم شده، اما هنوز جرقه‌ای از امید در نگاهش باقی مانده است. ورثینگتون از اغراق فاصله می‌گیرد و احساسات شخصیت را با سکوت، نگاه و فرسودگی چهره منتقل می‌کند. در کنار او، بریت لاور در نقش ریچل حضوری مؤثر دارد؛ خبرنگاری که گذشته حرفه‌ای‌اش آسیب دیده، اما هنوز شم خبرنگاری‌اش خاموش نشده است. رابطه این دو شخصیت، هسته احساسی داستان را شکل می‌دهد و از تبدیل شدن سریال به مجموعه‌ای از تعقیب و گریزهای بی‌وقفه جلوگیری می‌کند.بازیگران مکمل نیز هر کدام قطعه‌ای از این پازل بزرگ هستند؛ حضوری که شاید فرصت پرداخت عمیق پیدا نکند، اما برای پیشبرد داستان کارآمد است و جهان پر از سوءظن سریال را باورپذیرتر می‌کند.

سرگرم‌کننده، حتی وقتی اغراق می‌کند

«پیدایت می‌کنم» اثری نیست که بخواهد قواعد ژانر معمایی را از نو تعریف کند. این مجموعه بیشتر به دنبال ساختن سفری پرهیجان است؛ سفری که هر چند دقیقه یک بار مسیرش را عوض می‌کند و مخاطب را وادار می‌سازد حدس قبلی خود را کنار بگذارد. گاهی این بازی بیش از اندازه کش پیدا می‌کند و چند حفره منطقی در مسیر دیده می‌شود، با این حال انرژی روایت، ضرباهنگ مناسب و پایان‌بندی‌های حساب‌شده قسمت‌ها، اجازه خاموش شدن کنجکاوی را نمی‌دهند. شاید مهم‌ترین ویژگی سریال همین باشد؛ هنگام تماشا بارها احساس می‌کنید داستان از مرز اغراق عبور کرده، اما باز قسمت بعدی را آغاز می‌کنید.

این همان مهارتی است که هارلن کوبن طی سال‌ها در رمان‌هایش پرورش داده و اقتباس تلویزیونی نیز آن را حفظ کرده است. «پیدایت می‌کنم» شاهکار نتفلیکس محسوب نمی‌شود، اثری هم نیست که تا سال‌ها درباره ساختارش در کلاس‌های فیلمنامه‌نویسی صحبت شود. ارزش اصلی آن در ایجاد تعلیقی مداوم، ضرباهنگی سرزنده و شخصیت مرکزی قابل همدلی خلاصه می‌شود. برای علاقه‌مندان تریلرهای معمایی، این مجموعه هشت قسمتی یک انتخاب سرگرم‌کننده و پرکشش است؛ سریالی که گاهی منطق را قربانی هیجان می‌کند، اما در عوض، کنجکاوی مخاطب را تا آخرین دقیقه زنده نگه می‌دارد.