وقتی غده تیروئید خیلی سریع کار میکند، بدن وارد حالت شتاب مداوم میشود. بیمار تپش قلب، تنش درونی و مشکل در خواب را تجربه میکند، همراه با کاهش وزن قابل توجه با وجود مصرف طبیعی غذا.
مرتضی کلیلی: بسیاری از بیماران شرح حال خود را با این علائم و با سردرگمی یکسانی بیان میکنند: آیا مشکل از قلب است؟ یا از استرس روانی؟ چرا گاهی اوقات احساس میکنم قلبم بیدلیل تند میزند، در حالی که گاهی اوقات همه چیز در درونم کند میشود؟ علائم به صورت پراکنده ظاهر میشوند و گیجکننده هستند: تپش قلب، خستگی، اضطراب، اختلالات خواب، افزایش یا کاهش وزن، کاهش تمرکز یا نوسانات خلقی.
اما در کمال تعجب، علت گاهی اوقات قلب، اعصاب یا معده نیست، بلکه غده بسیار کوچکی است که در جلوی گردن قرار دارد: غده تیروئید. اگرچه فقط ۱۵ تا ۲۵ گرم وزن دارد اما تأثیر آن تقریبا بر تمام اندامهای بدن گسترش مییابد؛ حتی به عنوان «ضربانساز داخلی بدن» شناخته میشود. غده تیروئید در جلوی گردن به شکل پروانه قرار دارد و حدود ۴ تا ۶ سانتیمتر طول دارد. با وجود اندازه کوچکش، ضربان قلب، دمای بدن، انرژی، تمرکز، خلق و خو و حتی کارایی دستگاه گوارش را کنترل میکند. مغز متفکر واقعی این سیستم پیچیده، هورمون تحریککننده تیروئید (TSH) است که توسط غده هیپوفیز در مغز ترشح میشود تا فعالیت تیروئید را کنترل و تنظیم کند.
تیروئید پرکار
وقتی غده تیروئید خیلی سریع کار میکند، بدن وارد حالت شتاب مداوم میشود. بیمار تپش قلب، تنش درونی و مشکل در خواب را تجربه میکند، همراه با کاهش وزن قابل توجه با وجود مصرف طبیعی غذا. لرزش خفیف در دستها یا افزایش تعریق نیز ممکن است رخ دهد و در برخی موارد، بیرون زدگی چشمها قابل توجه است.
تیروئید کمکار
وقتی غده تیروئید کُند میشود، تصویر کاملا برعکس میشود. بدن سنگینتر احساس میشود، حرکت کِند میشود و خستگی حتی پس از استراحت نیز ادامه مییابد. بیمار احساس سرمای بیشتری نسبت به حالت معمول میکند، متوجه افزایش وزن، خشکی پوست و ریزش مو میشود، علاوه بر این ضربان قلب کُند و خلق و خو و تمرکز او کاهش مییابد، گویی تمام بدن با انرژی کم کار میکند.
درمان: تلاشی برای بازیابی ریتم طبیعی
درمان به ماهیت و علت اختلال تیروئید بستگی دارد. در موارد کمکاری تیروئید، از لووتیروکسین، یک جایگزین مصنوعی برای هورمون T4، برای کمک به بدن در بازیابی سطح هورمون طبیعی خود استفاده میشود. معمولا صبحها با معده خالی مصرف میشود و آزمایشهای خون منظم برای تنظیم دقیق دوز انجام میشود.
نشانههای کوچکی که میتوانند از یک مشکل بزرگتر جلوگیری کنند؛ اختلالات تیروئید گاهی اوقات با علائم ظریف و نادیده گرفته شده شروع میشوند: خستگی مکرر، اختلالات خواب، تغییرات وزن یا نوسانات خلقی. با این حال، نادیده گرفتن این علائم میتواند باعث شود که مشکل به تدریج بدتر شود.
