صنعت دارویی ایران در ۱۱ ماهه منتهی به اسفند ۱۴۰۳، یکی از درخشان‌ترین دوره‌های رشد خود را تجربه کرده است. بررسی عملکرد بیش از ۳۵ شرکت بزرگ این صنعت نشان می‌دهد مجموع درآمدها با رشد حدود ۶۸ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به بیش از ۲۰۷ هزار میلیارد تومان رسیده است.

به گزارش سرمایه فردا، صنعت دارویی ایران در ۱۱ ماهه منتهی به اسفند ۱۴۰۳، نشان داد که برخی شرکت‌ها با رشدهای حیرت‌انگیز ۳۳۱، ۱۶۷ و ۱۴۷ درصدی رکورد زده‌اند، در سوی دیگر، شرکت‌هایی با افت ۳۴ درصدی و رشد تنها ۴ درصدی، از قطار توسعه جا مانده‌اند. در این گزارش، تک‌تک این شرکت‌ها را از نظر میزان درآمد و درصد تغییر واکاوی می‌کنیم و سود و زیان پنهان پشت هر نماد را نقد می‌کنیم.

 داروسازان و توزیع‌کنندگان بزرگ

پخش؛ غول توزیع با رشد ۸۱ درصدی

پخش (پخش) با درآمد ۴۳,۴۹۱ میلیارد تومانی، بزرگترین شرکت صنعت دارویی از نظر حجم درآمد است و بیش از ۲۰ درصد از کل درآمد این صنعت را به خود اختصاص داده است. رشد ۸۱ درصدی این غول، بسیار بهتر از میانگین صنعت عمل کرده و نشان می‌دهد که شبکه توزیع دارو در کشور از رونق بی‌سابقه‌ای برخوردار است. نقد این عملکرد مثبت است؛ پخش با این رشد نشان داده که توانسته از افزایش تقاضا برای دارو پس از جنگ و عادی شدن شرایط بهره ببرد.

دتوزیع با رشد ۶۳ درصدی همگام با بازار

دتوزیع (توزیع) با درآمد ۴۰,۶۱۸ میلیارد تومانی، دومین شرکت بزرگ صنعت دارویی است و با رشد ۶۳ درصدی، نزدیک به میانگین صنعت عمل کرده است. این دو غول توزیع دارو، با فاصله قابل توجه از سایر رقبا، قطب‌های اصلی این صنعت محسوب می‌شوند.

دارو با جهش ۱۴۷ درصدی شگفتی‌ساز بزرگ

دارو (دارو) با درآمد ۸,۲۷۱ میلیارد تومانی و رشد ۱۴۷ درصدی، یکی از بالاترین نرخ‌های رشد را در میان شرکت‌های بزرگ این صنعت ثبت کرده است. این یعنی درآمد این شرکت نسبت به سال قبل بیش از دو برابر و نزدیک به دو و نیم برابر شده است. دارو که در زمینه تولید داروهای ژنریک و نسخه‌ای فعالیت می‌کند، توانسته از افزایش قیمت‌ها و رشد تقاضا حداکثر استفاده را ببرد.

کی بی سی؛ رکورددار مطلق با رشد ۳۳۱ درصدی

کی‌بی‌سی با درآمد ۱,۸۱۱ میلیارد تومانی و رشد حیرت‌انگیز ۳۳۱ درصدی، بالاترین نرخ رشد را در میان تمام شرکت‌های صنعت دارویی به خود اختصاص داده است. این یعنی درآمد این شرکت نسبت به سال قبل بیش از چهار برابر شده، رشدی که در تاریخ صنعت دارویی ایران بی‌سابقه است. نقد این عملکرد این است که آیا چنین رشدی پایدار خواهد بود یا فقط نتیجه یک دوره انباشت تقاضا و افزایش قیمت‌ها؟ کارشناسان معتقدند کی‌بی‌سی از پایه نسبتاً کوچک (۱,۸۱۱ میلیارد تومان) جهش کرده و تکرار چنین رشدی در سال آینده دشوار خواهد بود. با این حال، فعلاً کی‌بی‌سی ستاره بی‌نظیر این فصل است.

دسبحان با رشد ۱۶۷ درصدی؛ دومین رکورددار

دسبحان (سبحان) با درآمد ۳,۱۱۶ میلیارد تومانی و رشد ۱۶۷ درصدی، دومین نرخ رشد بالای صنعت را ثبت کرده و نشان داده که با استراتژی مناسب می‌توان جهش‌های چندبرابری را تجربه کرد. دسبحان که در زمینه تولید داروهای گیاهی و مکمل‌ها فعالیت می‌کند، از افزایش توجه مردم به سلامت و طب سنتی بهره برده است.

دفرا با رشد ۱۰۹ درصدی؛ سومین رکورددار

دفرا (فرا) با درآمد ۲,۶۹۹ میلیارد تومانی و رشد ۱۰۹ درصدی، سومین نرخ رشد بالای فهرست را ثبت کرده و نشان داده که در گروه شرکت‌های متوسط صنعت دارویی، توانسته جهش قابل توجهی را تجربه کند.

دلقما با رشد ۱۱۳ درصدی؛ چهارمین رتبه در رشد

دلقما (لقما) با درآمد ۲,۲۷۴ میلیارد تومانی و رشد ۱۱۳ درصدی، چهارمین نرخ رشد بالای صنعت را ثبت کرده و نشان داده که در تولید داروهای خاص و بیمارستانی، توانسته جایگاه خوبی پیدا کند.

درازک با رشد ۱۰۰ درصدی

درازک (رازک) با درآمد ۲,۱۵۲ میلیارد تومانی و رشد ۱۰۰ درصدی، پنجمین نرخ رشد بالای فهرست را ثبت کرده و نشان داده که درآمدش نسبت به سال قبل دقیقاً دو برابر شده است.

دعبید، دقاضی، دالبر، دابور، دسینا، کاسپین، دیران، دبالک، دزهراوی، دتولید، دپارس، دکوثر؛ رشدهای ۳۷ تا ۹۶ درصدی

در این گروه، شاهد تنوع خوبی در نرخ رشد هستیم. دعبید (عبید) با درآمد ۱۵,۰۲۲ میلیارد تومانی و رشد ۷۵ درصدی، دقاضی (قاضی) با درآمد ۳,۳۵۰ میلیارد تومانی و رشد ۷۶ درصدی، دالبر (البر) با درآمد ۴,۷۰۳ میلیارد تومانی و رشد ۹۴ درصدی، دابور (ابور) با درآمد ۳,۲۲۹ میلیارد تومانی و رشد ۹۵ درصدی، دسینا (سینا) با درآمد ۴,۱۴۲ میلیارد تومانی و رشد ۹۱ درصدی، کاسپین با درآمد ۴,۴۶۲ میلیارد تومانی و رشد ۹۶ درصدی، دیران (ایران) با درآمد ۸۷۲ میلیارد تومانی و رشد ۷۳ درصدی، دبالک (بالک) با درآمد ۱,۰۶۱ میلیارد تومانی و رشد ۷۰ درصدی، دزهراوی (زهراوی) با درآمد ۱,۳۹۷ میلیارد تومانی و رشد ۶۴ درصدی، دتولید (تولید) با درآمد ۶۹۵ میلیارد تومانی و رشد ۶۳ درصدی، دپارس (پارس) با درآمد ۲,۳۰۸ میلیارد تومانی و رشد ۴۴ درصدی، و دکوثر (کوثر) با درآمد ۹۹۳ میلیارد تومانی و رشد ۶۵ درصدی. در این میان، کاسپین (۹۶ درصد)، دابور (۹۵ درصد) و دالبر (۹۴ درصد) بهترین عملکردها را داشته‌اند.

بازندگان صنعت؛ رشدهای ضعیف و افت‌های فاجعه‌بار

درازی با رشد ۴ درصدی ناامیدکننده شد

درازی (رازی) با درآمد ۱۰,۲۳۲ میلیارد تومانی و رشد تنها ۴ درصدی، یکی از ضعیف‌ترین عملکردها را در میان شرکت‌های بزرگ این صنعت ثبت کرده است. در حالی که میانگین صنعت حدود ۶۸ درصد رشد کرده، درازی عملاً در جا زده است. نقد جدی به مدیریت درازی وارد است. این شرکت که یکی از قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین داروسازان ایران است، نتوانسته از موج صعودی استفاده کند و سهم بازار خود را به رقبا واگذار کرده است.

داسوه با رشد ۱۳ درصدی ضعیف و ناامیدکننده

داسوه (اسوه) با درآمد ۸۲۶ میلیارد تومانی و رشد ۱۳ درصدی، دومین رشد ضعیف را در میان شرکت‌های این صنعت ثبت کرده است.

ددام با رشد ۱۳ درصدی هم‌رتبه با داسوه

ددام (دام) با درآمد ۹۲۷ میلیارد تومانی و رشد ۱۳ درصدی، عملکردی مشابه داسوه داشته و نشان داده که نتوانسته از رونق صنعت بهره ببرد.

دشیمی با رشد ۲۵ درصدی عقب‌مانده از کاروان

دشیمی (شیمی) با درآمد ۱,۱۵۱ میلیارد تومانی و رشد ۲۵ درصدی، یکی از ضعیف‌ترین عملکردها را ثبت کرده است.

بیوتیک با افت ۲ درصدی اولین بازنده

بیوتیک (بیوتیک) با درآمد ۱,۳۸۹ میلیارد تومانی و افت ۲ درصدی، اولین شرکت این فهرست است که با رشد منفی مواجه شده است. هرچند افت ۲ درصدی در ظاهر کم است، اما در شرایطی که میانگین صنعت ۶۸ درصد رشد کرده، این افت یک فاجعه محسوب می‌شود.

دامین با افت ۶ درصدی دومین بازنده

دامین (امین) با درآمد ۱,۲۹۲ میلیارد تومانی و افت ۶ درصدی، دومین شرکت پرافت این صنعت است.

دکوثر با افت ۳۴ درصدی فاجعه‌بارترین عملکرد

دکوثر (کوثر) با درآمد ۹۹۳ میلیارد تومانی و افت ۳۴ درصدی، بدترین عملکرد را در میان تمام شرکت‌های صنعت دارویی ثبت کرده است. این سقوط آزاد یعنی درآمد دکوثر به کمتر از دو سوم سال قبل رسیده و عملاً فعالیت اقتصادی آن به شدت کاهش یافته است. سهامداران دکوثر باید بدانند که این سهم دیگر ارزش نگهداری ندارد و هرچه سریعتر نسبت به خروج از آن اقدام کنند.

صنعت دارویی در اوج

مجموع درآمد شرکت‌های صنعت دارویی در ۱۱ ماهه ۱۴۰۳ به بیش از ۲۰۷ هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۶۸ درصد رشد داشته است. این یکی از بهترین عملکردها در میان صنایع بورسی است و نشان‌دهنده جایگاه ویژه صنعت دارویی در اقتصاد ایران و ماهیت ضدچرخه‌ای آن (مردم در هر شرایطی دارو مصرف می‌کنند) است.

اول، قطب برنده انفجاری: کی‌بی‌سی، دسبحان، دفرا، دلقما، درازک، دارو. این شش شرکت با رشد‌های ۳۳۱، ۱۶۷، ۱۰۹، ۱۱۳، ۱۰۰ و ۱۴۷ درصدی، ستاره‌های این فصل هستند. کی‌بی‌سی با رکورد ۳۳۱ درصدی درخشان‌ترین عملکرد را داشته است.

دوم، قطب برنده قوی: کاسپین، دابور، دالبر، دسینا، دعبید، دقاضی، دیران، دبالک، پخش، دتوزیع. این ده شرکت با رشد‌های ۹۶، ۹۵، ۹۴، ۹۱، ۷۵، ۷۶، ۷۳، ۷۰، ۸۱ و ۶۳ درصدی، همگی عملکردی عالی داشته‌اند.

سوم، قطب بازنده: درازی، داسوه، ددام، دشیمی. این چهار شرکت با رشد‌های ۴، ۱۳، ۱۳ و ۲۵ درصدی، عملکردی بسیار ضعیف‌تر از میانگین صنعت داشته‌اند.

چهارم، قطب فاجعه: بیوتیک، دامین، دکوثر. این سه شرکت با افت‌های ۲، ۶ و ۳۴ درصدی، در حال سقوط آزاد هستند. دکوثر با افت ۳۴ درصدی فاجعه‌بارترین عملکرد را داشته است.

پنجم، هشدار درباره آینده. صنعت دارویی با چند چالش جدی مواجه است. اول، افزایش قیمت مواد اولیه (ماده مؤثره دارویی که عمدتاً وارداتی است) به دلیل نوسانات ارزی. دوم، تأخیر در پرداخت مطالبات داروسازان توسط بیمه‌ها و سازمان‌های دولتی. سوم، افزایش رقابت با داروهای ترکی و هندی که ارزان‌تر وارد بازار می‌شوند. شرکت‌هایی که نتوانند زنجیره تأمین خود را مدیریت کنند و مطالبات خود را وصول کنند، مثل دکوثر و درازی، محکوم به سقوط هستند.

در نهایت، صنعت دارویی ایران با این رشد حدود ۶۸ درصدی، یکی از درخشان‌ترین صنایع بورسی در ۱۱ ماهه ۱۴۰۳ بوده است. کی‌بی‌سی با رکورد ۳۳۱ درصدی، دسبحان با ۱۶۷ درصدی و دارو با ۱۴۷ درصدی، سه نامی هستند که در لیست هر سرمایه‌گذاری باید بدرخشند. در مقابل، دکوثر با افت ۳۴ درصدی و درازی با رشد ۴ درصدی، دو درس بزرگ به سرمایه‌گذاران می‌دهند: در صنعت دارویی، قدمت و نام و نشان به تنهایی کافی نیست؛ مدیریت کارآمد و توانایی در رقابت، کلید موفقیت است.