مدیریت کروز و شکست لابی

به گزارش سرمایه فردا، شرکت کروز در سال‌های اخیر با خرید سهام ایران‌خودرو از طریق شرکت‌های زیرمجموعه خود، به یکی از سهامداران عمده این شرکت تبدیل شده است. تلاش لابی کروز برای مالکیت ایران‌خودرو به اوج خود رسید و شورای رقابت اعلام کرد که این شرکت نمی‌تواند مدیریت ایران‌خودرو را در دست بگیرد. این در حالی بود که بورس و وزارت صنعت نشان دادند که مشکلی با این موضوع ندارند. این وضعیت باعث شد که کروز در گام نخست موفق شود و مدیریت ایران‌خودرو را به بخش خصوصی واگذار کند.

با وجود ارزیابی دولت از نحوه مدیریت بخش خصوصی بر شرکت‌های خودروسازی در بازه زمانی یکی دو ساله، به دلیل مشخص بودن پرونده قضایی شرکت کروز، بررسی عملکرد این شرکت در ایران‌خودرو موضوعیتی ندارد. از این رو، مجمع عمومی ایران‌خودرو باید باطل و دوباره چینش مدیریت انجام شود.

دلایل عدم صلاحیت مدیریت کروز در ایران‌خودرو

این گزارش به جزئیات دلایل عدم صلاحیت مدیریت کروز در ایران‌خودرو و خلاهای حقوقی و اقتصادی در خصوصی‌سازی شرکت‌های دولتی پرداخته است.

رأی هیئت تجدیدنظر شورای رقابت درباره مدیریت کروز

هیئت تجدیدنظر شورای رقابت پس از ۸ روز، رأی خود را صادر کرد. این رأی تأکید دارد که شرکت کروز صلاحیت حضور در هیئت مدیره ایران‌خودرو را ندارد و این حضور غیرقانونی است. برگزاری مجمع فوق‌العاده ایران‌خودرو نیز غیرقانونی اعلام شد، زیرا سهامداران وابسته به کروز بدون حضور نمایندگان دولت این مجمع را برگزار کردند.

طبق نامه معاون قضائی دادستان کل کشور، تمامی اقدامات مرتبط با واگذاری سهام ایران‌خودرو باید متوقف شود تا رأی هیئت تجدیدنظر شورای رقابت قطعی و ابلاغ گردد. با این حال، سهامداران شرکت کروز مجمع را برگزار و ترکیب جدید هیئت مدیره را تعیین کردند.

چالش‌های نهادی و ساختاری در مدیریت کروز

شایان اکبرزاده، تحلیلگر بخش خصوصی، معتقد است که مشکلات اصلی شامل قیمت‌گذاری دارایی‌های دولتی، روش‌های واگذاری و بررسی صلاحیت خریداران است. همچنین عدم توافق بر سر هدف اصلی خصوصی‌سازی و نبود برنامه‌ریزی دقیق برای اصلاح ساختار شرکت‌ها مشکلاتی جدی ایجاد کرده است.

بازار سرمایه و شفافیت مالی در مدیریت کروز

یکی دیگر از مشکلات مهم در فرآیند خصوصی‌سازی، عدم شفافیت کامل در صورت‌های مالی شرکت‌های دولتی است. برخی دارایی‌ها در صورت‌های مالی ارزش‌گذاری نشده‌اند و این موضوع می‌تواند در فرآیند خصوصی‌سازی مشکل‌ساز شود. همچنین وجود رانت‌های اطلاعاتی در بازار سهام منجر به سفته‌بازی شده و این مسئله برای سرمایه‌گذاران بخش خصوصی مشکل‌ساز است.

اصلاحات نهادی و ساختاری در مدیریت کروز

یونس نادمی، کارشناس مسائل اقتصادی، به ضرورت اصلاحات نهادی و ساختاری در فرآیند خصوصی‌سازی اشاره کرد و افزود که ورود شرکت‌های شبه‌دولتی به واگذاری‌ها ممکن است به انحصار منجر شود و با ماهیت خصوصی‌سازی در تضاد باشد.

اهمیت اهلیت‌سنجی در واگذاری‌های صنعتی و مدیریت کروز

علی خضریان، عضو کمیسیون اصل نودم قانون اساسی مجلس، بر لزوم بررسی صلاحیت و اهلیت شرکت‌هایی که بخش صنعت به آنها واگذار می‌شود تأکید کرد. او به مشکلات ناشی از واگذاری‌های ناموفق و اهمیت نظارت دقیق بر فرآیندهای واگذاری اشاره کرد.

جمع‌بندی: چالش‌های مدیریت کروز و خصوصی‌سازی ایران‌خودرو

خصوصی‌سازی در ایران با چالش‌های جدی نهادی و ساختاری مواجه است. از جمله این چالش‌ها می‌توان به عدم توافق بر سر هدف اصلی خصوصی‌سازی، فقدان برنامه‌ریزی دقیق برای اصلاح ساختار شرکت‌ها، مشکلات روش‌های ارزیابی دارایی‌ها، تورم‌های بالا، نوسانات نرخ ارز و فقدان بازار سرمایه کارآمد اشاره کرد. برای موفقیت خصوصی‌سازی و رشد بخش غیر دولتی، لازم است که به توانمندسازی بخش خصوصی توجه بیشتری شود و قوانین شفاف و دقیق‌تری برای اصلاح ساختار شرکت‌ها تدوین گردد.

هر چند در میانه‌های بازار رأی هیأت تجدیدنظر شورای رقابت علیه کروز ابلاغ شد و در این مصوبه بر عدم‌اهلیت شرکت کروز و غیرقانونی بودن حضور شرکت کروز در هیئت مدیره ایران‌ خودرو تاکید شد. اما در ادامه جعفری مدیر نظارت بر ناشران سازمان بورس بیان کرد که مجمع فوق العاده شرکت ایرانخودرو که چهارشنبه ۱۷ بهمن برگزار شد از نظر سازمان بورس قانونی است.