بازار ارز و طلا در روز دوشنبه تحت تأثیر دو نیروی متضاد قرار داشت. از یک سو، «انتظارات مثبت از مذاکرات» و «جو روانی»، تقاضا را افزایش داده و قیمتها را بالا برده است. از سوی دیگر، «کمبود فیزیکی ارز» به دلیل توقف صادرات و محاصره دریایی، عرضه را محدود کرده است.
به گزارش سرمایه فردا، بازار ارز و طلا ایران روز دوشنبه شاهد نوسانات قابل توجهی بود. قیمت تتر (استیبلکوین مستقر بر بستر ترون) با افزایش ۲.۹۴ درصدی (حدود ۵,۰۰۰ تومان) به ۱۷۴,۸۹۹ تومان رسید. دلار نقدی نیز با جهش حدود ۴,۳۳۰ تومانی (از ۱۷۱,۸۵۰ به ۱۷۶,۱۸۰ تومان) معامله شد. در مقابل، دلار حوالهای (سامانه نیما) با کاهش حدود ۰.۵ درصدی به ۱۴۷,۲۸۹ تومان رسید. این شکاف ۲۸,۸۹۱ تومانی بین دلار نقدی و حوالهای (حدود ۲۰ درصد)، نشاندهنده «تقاضای شدید برای ارز فیزیکی» و «کمبود عرضه در بازار آزاد» است. در بازارهای جهانی، قیمت هر اونس طلا به ۴,۵۷۲ دلار رسید (کاهش اندک نسبت به روز قبل)، اما قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در بازار داخلی به ۱۸,۶۱۸,۰۰۰ تومان (افزایش حدود ۱ درصد) و سکه طرح جدید به ۱۸۶,۵۰۰,۰۰۰ تومان (افزایش حدود ۱.۵ درصد) رسید. این گزارش به تحلیل دلایل جهش قیمت ارز و طلا در روز جاری و چشمانداز پیش رو میپردازد.
افزایش همزمان و قابل توجه قیمت تتر (۲.۹۴ درصد) و دلار نقدی (۲.۵ درصد) در روز دوشنبه، عمدتاً ناشی از دو عامل است. نخست، «انتشار اخبار مثبت از مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا». سفر آصفعلی آسمونی (نماینده ویژه آمریکا) به تهران و اظهارات مقامات دو طرف مبنی بر «نزدیک شدن نظرات»، بازارها را به این نتیجه رسانده است که احتمال «توافق قریبالوقوع» وجود دارد. هرچند یک توافق سیاسی معمولاً باید به تقویت ریال و کاهش قیمت ارز منجر شود، اما در کوتاهمدت، «انتظارات تورمی» و «جو روانی» میتواند تأثیر معکوس داشته باشد. برخی معاملهگران با استناد به تجربه سال ۱۳۹۴ (پس از برجام) که قیمت دلار ابتدا افزایش یافت و سپس کاهش پیدا کرد، در حال خرید ارز هستند. دوم، «کمبود فیزیکی دلار و تتر در بازار آزاد». با تداوم محاصره دریایی و توقف صادرات نفت و پتروشیمی (حدود ۲ میلیارد دلار در دو ماه)، عرضه ارز در بازار به شدت کاهش یافته است. صرافیهای داخلی نیز به دلیل محدودیتهای بانکی، قادر به تأمین حجم بالای تقاضا نیستند. در نتیجه، هرگونه خبر مثبت (که معمولاً تقاضا را افزایش میدهد) بلافاصله به جهش قیمت منجر میشود.
کاهش قیمت دلار حوالهای (سامانه نیما) به ۱۴۷,۲۸۹ تومان در حالی رخ داده است که دلار نقدی به ۱۷۶,۱۸۰ تومان رسیده است. این شکاف ۲۰ درصدی، یک «سیگنال هشدار» به دولت و بانک مرکزی است. دلار حوالهای به طور معمول باید ۵ تا ۱۰ درصد پایینتر از دلار نقدی باشد. اما وقتی این شکاف به ۲۰ درصد میرسد، نشان میدهد که «سامانه نیما به درستی عمل نمیکند.» علت این اختلاف، عمدتاً «ممنوعیت واردات برخی کالاها با ارز نیمایی» و «جذابیت پایین معامله در سامانه نیما برای صادرکنندگان» است. صادرکنندگان ترجیح میدهند ارز خود را در بازار آزاد بفروشند (که قیمت بالاتری دارد) تا در سامانه نیما. این موضوع، عرضه ارز در سامانه نیما را کاهش داده و قیمت را پایین نگه داشته است (در حالی که تقاضا برای دلار نقدی بالا است). دولت باید هر چه سریعتر برای «واقعیسازی نرخ ارز در سامانه نیما» (نزدیک کردن آن به نرخ بازار آزاد) و «رفع محدودیتهای واردات کالاهای اساسی» چارهای بیندیشد. در غیر این صورت، شکاف قیمتی افزایش خواهد یافت و رانتهای ارزی (خرید ارز از نیما و فروش در بازار آزاد) گسترش مییابد.
برخلاف بازارهای جهانی که قیمت اونس طلا در محدوده ۴,۵۷۲ دلار نوسان منفی داشته است (کاهش ۰.۱ درصدی نسبت به روز قبل)، قیمت طلا و سکه در بازار داخلی با افزایش مواجه شد. دلیل اصلی این افزایش، «افزایش نرخ ارز» (دلار نقدی و تتر) است. فرمول قیمت طلا در ایران به این صورت است: قیمت طلا (تومان) = (قیمت اونس جهانی × نرخ دلار) / وزن.
بنابراین، حتی اگر قیمت اونس جهانی کاهش یابد، اگر نرخ دلار افزایش یابد، قیمت طلا در بازار داخلی نیز افزایش خواهد یافت. قیمت سکه طرح جدید با افزایش ۱.۵ درصدی به ۱۸۶,۵۰۰,۰۰۰ تومان رسید. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز با افزایش ۱ درصدی به ۱۸,۶۱۸,۰۰۰ تومان رسید. حباب سکه (تفاوت قیمت سکه با ارزش ذاتی آن) در حال حاضر حدود ۳ تا ۵ درصد مثبت است. تحلیلگران انتظار دارند در صورت قطعی شدن توافق سیاسی و بازگشایی تنگه هرمز، قیمت دلار کاهش یابد و به تبع آن، قیمت طلا و سکه نیز اصلاح شود (حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد). با این حال، در صورت تشدید تنشها و عدم توافق، قیمت طلا میتواند از مرز ۲۰۰ میلیون تومان نیز عبور کند.
خلاصه آنکه بازار ارز و طلا در روز دوشنبه تحت تأثیر دو نیروی متضاد قرار داشت. از یک سو، «انتظارات مثبت از مذاکرات» و «جو روانی»، تقاضا را افزایش داده و قیمتها را بالا برده است. از سوی دیگر، «کمبود فیزیکی ارز» به دلیل توقف صادرات و محاصره دریایی، عرضه را محدود کرده است. نتیجه، جهش ۲.۵ تا ۳ درصدی تتر و دلار نقدی و افزایش قیمت طلا و سکه بوده است. تنها نقطه روشن، کاهش قیمت دلار حوالهای (نیما) است که نشان میدهد بانک مرکزی هنوز کنترل اوضاع را در بخش رسمی در دست دارد. سرمایهگذاران باید هفته جاری را با دقت دنبال کنند. تصمیم نهایی رئیسجمهور درباره «بازگشایی اینترنت بینالملل» و همچنین نتیجه مذاکرات هستهای (که احتمالاً ظرف ۱۰ روز آینده مشخص میشود)، دو متغیر کلیدی هستند که جهت بازار ارز و طلا را تعیین خواهند کرد. در حال حاضر، بهترین استراتژی «نگهداری دارایی ارزی» (بدون فروش) و «خودداری از خرید در سقف قیمتی» است. موفق باشید.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا