بسته پیشنهادی تهران در نیویورک؛ مذاکره برای امنیت منطقه‌ای و لغو اسنپ‌بک

به گزارش سرمایه فردا، در ادامه تحرکات دیپلماتیک ایران، هیأتی متشکل از عباس عراقچی، مسعود پزشکیان و نمایندگان ارشد دولت راهی نیویورک شده‌اند تا پیرامون بسته پیشنهادی جدید تهران با طرف آمریکایی وارد مذاکره شوند. این بسته، که در چند مرحله طراحی شده، بر پایه اصل «تضمین امنیت متقابل» و کاهش تنش‌های هسته‌ای استوار است.

در آستانه نشست‌های دیپلماتیک در نیویورک، هیأت بلندپایه ایرانی به ریاست عراقچی و پزشکیان با هدف ارائه بسته‌ای چندمرحله‌ای وارد مذاکرات با آمریکا می‌شود. این بسته شامل تعهدات متقابل در حوزه امنیتی و هسته‌ای است که لغو کامل مکانیسم اسنپ‌بک و رفع تحریم‌ها را هدف‌گذاری کرده است

در مرحله نخست، ایران خواستار دریافت تضمین رسمی از ایالات متحده مبنی بر عدم انجام حمله جدید علیه منافع جمهوری اسلامی است. در مقابل، تهران پیشنهاد تمدید مکانیسم اسنپ‌بک را مطرح کرده تا فضای اعتمادسازی شکل گیرد.

در گام دوم، ایران متعهد می‌شود در حد توان اقدام به بازیابی ذخایر اورانیوم کند. در ازای این اقدام، انتظار می‌رود طرف مقابل با لغو کامل اسنپ‌بک و عدم بازگشت تحریم‌های بین‌المللی موافقت کند.

مرحله سوم شامل رقیق‌سازی بخشی از ذخایر اورانیوم است که در صورت تحقق، باید با رفع تحریم‌های مستقیم آمریکا همراه شود.

در نهایت، مذاکرات نهایی پیرامون آینده برنامه هسته‌ای ایران برگزار خواهد شد. از دیدگاه تهران، تمامی مسائل مرتبط با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیش‌تر در قاهره مورد توافق قرار گرفته و دیگر بهانه‌ای برای فشارهای فنی و حقوقی وجود ندارد.

یکی از انگیزه‌های اصلی دولت برای پیگیری تمدید یا لغو اسنپ‌بک، نگرانی از فعال‌سازی این مکانیسم و تبعات احتمالی آن از جمله خروج ایران از پیمان NPT و افزایش احتمال حمله نظامی اسرائیل عنوان شده است.

تحلیل سیاسی

این بسته پیشنهادی را می‌توان تلاشی برای بازتعریف معادله امنیت در منطقه دانست؛ جایی که ایران به‌جای امتیازدهی یک‌طرفه، خواهان تضمین‌های عملی در برابر اقدامات تهاجمی است. لغو اسنپ‌بک، به‌عنوان یکی از ابزارهای فشار حقوقی، در صورت تحقق، می‌تواند فضای تنش‌زدایی را تقویت کند. با این حال، موفقیت این طرح به میزان انعطاف‌پذیری طرف آمریکایی و اجماع داخلی در واشنگتن بستگی دارد.