شنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
روایتهایی که در برخی موارد، استفاده از سگها برای آزار جنسی، شکنجههای روانی و خشونت جنسی از سوی نگهبانان زندان، سربازان، شهرکنشینان و بازجویان اسرائیلی را نیز شامل میشد.
رامتین لطیفی:
تنش میان رژیم اسرائیل و روزنامه نیویورکتایمز وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که این بار نه در میدان جنگ غزه، بلکه در عرصه رسانه، افکار عمومی و دادگاههای احتمالی رقم میخورد. دولت بنیامین نتانیاهو پس از انتشار مقالهای از نیکلاس کریستوف درباره آزار و تجاوز جنسی علیه زنان، مردان و حتی کودکان فلسطینی در بازداشتگاههای رژیم اسرائیل، اعلام کرده که علیه نیویورکتایمز شکایت خواهد کرد؛ اقدامی که از همین حالا با تردید گسترده کارشناسان حقوق رسانه و آزادی مطبوعات روبهرو شده است.
ماجرا از مقالهای آغاز شد که دوشنبه گذشته در بخش دیدگاههای نیویورکتایمز منتشر شد؛ گزارشی مفصل از کریستوف، خبرنگار کهنهکار آمریکایی که سالها درباره خشونت جنسی در جنگها و مناطق بحرانزده گزارش تهیه کرده است. او در این مقاله، بر پایه گفتوگو با ۱۴ زن و مرد فلسطینی، روایتهایی از تجاوز، آزار جنسی، ضربوشتم، تحقیر و سوءاستفاده در بازداشتگاههای اسرائیل منتشر کرد؛
روایتهایی که در برخی موارد، استفاده از سگها برای آزار جنسی، شکنجههای روانی و خشونت جنسی از سوی نگهبانان زندان، سربازان، شهرکنشینان و بازجویان اسرائیلی را نیز شامل میشد. کریستوف نوشته بود برای یافتن قربانیان، با وکلا، گروههای حقوق بشری، امدادگران و فلسطینیهای عادی گفتوگو کرده و هر جا ممکن بوده، روایتها را با شاهدان، اعضای خانواده، اسناد حقوق بشری و شهادتهای سازمان ملل تطبیق داده است. با این حال، او در متن خود تأکید کرده بود که هیچ مدرکی مبنی بر دستور مستقیم رهبران اسرائیل برای تجاوز وجود ندارد و نمیتوان در مورد سیستماتیک بودن یا نبودن آن اظهارنظر کرد.
اما انتشار این مقاله خشم شدید مقامهای اسرائیلی را برانگیخت. وزارت خارجه اسرائیل در بیانیهای تند، گزارش نیویورکتایمز را «یکی از نفرتانگیزترین و تحریفشدهترین دروغهای منتشرشده علیه اسرائیل در رسانههای مدرن» توصیف و اعلام کرد نتانیاهو و گیدئون ساعر، وزیر خارجه این کشور، دستور آغاز روند شکایت به اتهام افترا را صادر کردهاند. نتانیاهو نیز در گفتوگو با رویترز مدعی شد این گزارش با هدف ایجاد «تقارن دروغین» میان نیروهای اسرائیلی و حماس منتشر شده و به گفته او، «افترای خونین» علیه سربازان اسرائیل است.
او تأکید کرد اسرائیل «هم در دادگاه افکار عمومی و هم در دادگاه حقوقی» با این اتهامها مقابله خواهد کرد. باید گفت تجربه نشان داده زمانی که مقامات رژیم اسرائیل اینگونه با سرعت و شدت به موضوعاتی از این دست، واکنش نشان میدهند به معنای تایید این ماجراست. در مقابل، نیویورکتایمز نهتنها از گزارش کریستوف عقبنشینی نکرد، بلکه با انتشار بیانیههایی رسمی از روند تهیه گزارش دفاع کرد. سخنگوی این روزنامه اعلام کرد روایت قربانیان تا جای ممکن با شاهدان، خانوادهها، وکلا، تحقیقات مستقل و گزارشهای حقوق بشری راستیآزمایی شده و کارشناسان مستقل نیز در جریان تهیه گزارش حضور داشتهاند.
این روزنامه همچنین تأکید کرد تهدید به شکایت، بخشی از الگویی تکرارشونده برای تضعیف روزنامهنگاری مستقل و خاموش کردن روایتهایی است که با روایت رسمی دولت اسرائیل همخوانی ندارد. سخنگوی نیویورکتایمز یادآوری کرد کریستوف دهههاست درباره خشونت جنسی در جنگها گزارش مینویسد و یکی از معتبرترین خبرنگاران میدانی در این حوزه به شمار میرود. همزمان، شماری از کارشناسان برجسته حقوق رسانه نیز امکان موفقیت چنین شکایتی را بسیار بعید دانستهاند. دیوید لوگان، استاد بازنشسته حقوق رسانه در دانشگاه راجر ویلیامز، گفت هیچ دادگاهی در آمریکا چنین پروندهای را نمیپذیرد، زیرا متمم اول قانون اساسی ایالات متحده مانع از آن میشود که دولتها علیه رسانهها بهدلیل انتقاد یا گزارشگری اقامه دعوی کنند.
مارک استفنز، وکیل شناختهشده حوزه حقوق رسانه در بریتانیا نیز طرح شکایت اسرائیل علیه نیویورکتایمز را «مضحک» توصیف کرد و گفت این پرونده بیش از آنکه حقوقی باشد، سیاسی است؛ تلاشی برای اعمال فشار بررسانهای که روایتی ناهمسو با مواضع رسمی تلآویو منتشر کرده است. این نخستین بار نیست که دولت نتانیاهو نیویورکتایمز را تهدید به اقدام حقوقی میکند. سال گذشته نیز نتانیاهو در مصاحبهای با شبکه فاکسنیوز گفته بود این روزنامه باید بهدلیل گزارشهایش درباره قحطی و گرسنگی در غزه تحت پیگرد قرار گیرد. او آن زمان مدعی شده بود تصویری که نیویورکتایمز از یک کودک بیمار منتشر کرده، بهاشتباه نماد قحطی در غزه معرفی شده است؛
تهدیدی که هرگز به شکایت رسمی منجر نشد و در ادامه ثابت شد گرسنگی در غزه به حد بحرانی رسیده است. با این حال، ناظران رسانهای معتقدند تشدید حملات لفظی علیه رسانههای غربی در ماههای اخیر، بخشی از راهبرد گستردهتر دولت اسرائیل برای کنترل روایت جنگ غزه و مقابله با گزارشهایی است که بر ابعاد انسانی بحران و اتهامهای حقوق بشری تمرکز دارند. در همین حال، گزارش کریستوف تنها مورد مطرحشده درباره آزار جنسی فلسطینیان در بازداشتگاههای اسرائیل نیست.
روزنامه گاردین و همچنین گروههای حقوق بشری بینالمللی مانند «حفاظت از جان کودکان» نیز پیشتر مواردی از خشونت جنسی، تحقیر و سوءرفتار با زندانیان فلسطینی را مستند کرده بودند. با این حال، انتشار مقاله نیویورکتایمز بهدلیل اعتبار جهانی این رسانه و حساسیت شدید موضوع، اکنون به یکی از پرتنشترین رویاروییهای رسانهای و سیاسی ماههای اخیر تبدیل شده است؛ نبردی که در آن، مرز میان حقیقت، تبلیغات جنگی، آزادی مطبوعات و سیاست، بیش از هر زمان دیگری مبهم به نظر میرسد.
البته نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل دستور شکایت از نشریاتی که گزارش از آزار جنسی علیه فلسطینیان را منتشر کردهاند را داده است اما این سگ در این رژیم برای کاهش فشار اذهان عمومی علیه جنایتهای این رژیم است.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا