سهشنبه ۲ تیر ۱۴۰۵
در شرایطی که بازارهای سنتی همچون دلار، طلا، مسکن و خودرو در رکود یا اصلاح قیمتی به سر میبرند، بورس تهران طی هفتههای اخیر بهشکلی غافلگیرکننده وارد یک رالی صعودی پرشتاب شده است. آنچه این صعود را متمایز میکند، هجوم بیسابقه نقدینگی و تشکیل صفهای خرید سنگینی است که عملاً فرصت ورود را از جاماندگان سلب کرده است. اما پرسش کلیدی اینجاست: در شرایطی که سایه تنش و چالشهای اقتصادی پابرجاست، چرا دماسنج اقتصاد، دمایی صعودی را نشان میدهد؟ یک تحلیلگر باسابقه، به این پرسش پاسخ میدهد و از پیشخوری اخبار، تورم و شانس دوباره بازار میگوید.
به گزارش سرمایه فردا، اولین و مهمترین پاسخ در ذات بازار سرمایه نهفته است: بورس آینده را قیمت میزند، نه تیترهای امروز را. بورسیها معتقدند بازار اخبار را «پیشخور» میکند. ترس از جنگ، بسیار مهیبتر و اثرگذارتر از خود جنگ بر قیمتهاست. ریزشهای سنگین ماههای گذشته، در واقع هزینه احتمالی جنگی بود که بازار از پیش آن را پرداخت کرد. اکنون با فروکش کردن تنشها و زمزمههای صلح، بازار صرفاً در حال بازپسگیری سنگرهایی است که به دلیل واهمه از آینده از دست داده بود. این همان جادوی پیشخوری است که در بازارهای مالی، همیشه پیش از وقوع رویدادهای بزرگ، قیمتها را تنظیم میکند.
در تحلیل بنیادی، رشد بازار دو سوخت اصلی دارد: «رونق تولید» و «ارزش داراییها». با توجه به رکود حاکم بر بخش تولید در دو دهه اخیر، موتور محرک بورس ایران همواره نه رونق اقتصادی، بلکه «تورم» بوده است. رشد فعلی بازار نیز بیش از آنکه حاصل بهبود بهرهوری باشد، ناشی از تجدید ارزیابی داراییهای شرکتهاست که زیر فشار تورم، همچون بادکنکی منبسط شدهاند. به عبارت دیگر، بورس با رشد اسمی خود، تنها ارزش پول در حال کاهش را تعقیب میکند، نه اینکه نشانهای از شکوفایی واقعی اقتصاد باشد.
هراس از سناریوی ونزوئلایی؛ شباهتها و تفاوتها
برخی تحلیلگران با نگاه به تجربه ونزوئلا، رشد نجومی بورس در اوج فروپاشی ارزش پول ملی را یادآوری میکنند. اگرچه ایران در «محاصره اقتصادی» و «فشار ارزی» شباهتهایی به ونزوئلا دارد، اما تفاوتهای ساختاری، مانع از سقوط کامل به آن ورطه شده است. اقتصاد ایران بسیار متنوعتر از اقتصاد تکمحصولی ونزوئلاست؛ صادرات غیرنفتی و تابآوری بالای زنجیره تأمین داخلی، مانع از تکرار دقیق آن فاجعه شده است. با این حال، رشد فعلی بازار را میتوان یک «رشد اسمی» برای حفظ قدرت خرید نقدینگی در برابر سقوط ارزش پول ملی دانست، نه یک جهش بنیادی.
از منظر نموداری، بازار اکنون با یک مأموریت بزرگ روبروست. مهمترین سد پیشروی شاخص کل، محدوده ۵ میلیون و ۳۰۰ هزار تا ۵ میلیون و ۴۰۰ هزار واحد است. این اولین منطقه پرفشاری است که میتواند منجر به شناسایی سود توسط معاملهگران کوتاهمدت و افزایش عرضه شود. اما اگر نقدینگی هوشمند قدرت عبور از این دژ محکم را داشته باشد، راه برای دستیابی به تارگتهای بلندپروازانهتر در حوالی ۶ میلیون و ۷۰۰ هزار تا ۶ میلیون و ۸۰۰ هزار واحد هموار خواهد شد. این اهداف، نشاندهنده پتانسیل قابلتوجه بازار در صورت تداوم روند فعلی است.
واقعیت بنیادی بازار نشان میدهد که با وجود رشدهای اخیر، هنوز نیمی از نمادهای بازار به لحاظ تحلیلهای فاندامنتال در محدودههای «ارزنده» قرار دارند. رشد فعلی، اگرچه شتابزده به نظر میرسد، اما ریشه در عقبماندگی تاریخی بورس از تورم و بازارهای موازی دارد. به عبارت دیگر، بازار هنوز فرصتهای جذابی برای سرمایهگذاران بنیادینگر دارد، اما این فرصتها نیازمند انتخابی دقیقتر و تحلیلی عمیقتر است.
بازار سرمایه در روزهای اخیر، با پیشخوری اخبار صلح و تکیه بر موتور تورم، توانسته است رشد قابلتوجهی را تجربه کند. با این حال، این رشد، بیش از آنکه بر پایه بهبود بنیادهای اقتصادی باشد، ناشی از جو روانی و جبران عقبماندگی تاریخی است. سرمایهگذاران باید با درک این تفاوت، بهجای خرید هیجانی، به تحلیل دقیق نمادها و شناسایی سهمهای بنیادی بپردازند. آینده بازار، در گرو توانایی آن در عبور از مناطق مقاومتی پیشرو و ارائه شواهد ملموس از بهبود عملکرد شرکتهاست. در غیر این صورت، این رالی صعودی نیز ممکن است به یکی از همان دورههای کوتاهمدت و هیجانی تبدیل شود که در تاریخ بورس ایران، بارها تکرار شده است.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا