دوشنبه ۳۱ فروردین ۱۴۰۵
رئیس جمهور آمریکا در طولانیترین سخنرانی سالانه خود در کنگره از اقتصاد و مهاجرت دفاع کرد اما آمارها بخشی از ادعاهایش را زیر سؤال بردند.
به گزارش سرمایه فردا، در یک سخنرانی تهاجمی در نشست سالانه کنگره که با حدود ۱۰۸ دقیقه، طولانیترین نمونه در تاریخ معاصر به شمار میرود، دونالد ترامپ از عملکرد اقتصادی دولت خود و سیاست سختگیرانه مهاجرتی دفاع کرد؛ آن هم در شرایطی که محبوبیت او در نظرسنجیها کاهش یافته و انتخابات میاندورهای پیش رو اهمیت ویژهای دارد. ترامپ مدعی شد تورم بهشدت کاهش یافته و قیمت بنزین پایین آمده است. او همچنین از سیاستهای مهاجرتی خود دفاع کرد؛ سیاستهایی که به گفته منتقدان باعث تنش در شهرهای تحت مدیریت دموکراتها شده و به مرگ دو شهروند آمریکایی که توسط مأموران مهاجرت هدف گلوله قرار گرفتند، انجامیده است.
رئیسجمهور آمریکا از قانونگذاران خواست اگر با این گزاره موافقاند که «نخستین وظیفه دولت آمریکا حفاظت از شهروندان آمریکایی است، نه مهاجران غیرقانونی» از جای خود برخیزند؛ اقدامی که با تشویق طولانی جمهوریخواهان و سکوت دموکراتها همراه شد و ترامپ گفت آنان باید «از خود شرمنده باشند». البته در این سخنرانی به چهارمین سالگرد جنگ روسیه و اوکراین که ترامپ در کارزار انتخاباتی وعده پایان دادن به آن را داده بود اشارهای نشد. او همچنین درباره انتشار اسناد دولتی مربوط به جفری اپستین، مجرم جنسی و دوست سابق گرمابه و گلستان خود، سخنی نگفت.
هرچند برخی قربانیان اپستین در جلسه حضور داشتند. دهها نماینده دموکرات در سخنرانی شرکت نکردند و در رویدادهایی خارج از ساختمان، از جمله تجمعی در میدان ملی، حضور یافتند. نماینده تگزاس، ال گرین، در آغاز جلسه پس از بالا بردن پلاکاردی با مضمون «سیاهپوستان میمون نیستند» در واکنش به ویدیویی که ترامپ در شبکه اجتماعی خود منتشر کرده بود و در آن باراک اوباما و میشل اوباما به شکل میمون نمایش داده شده بودند، از صحن مجلس خارج شد. یکی از معدود لحظات تشویق دوحزبی زمانی رخ داد که ترامپ تیم مردان هاکی روی یخ قهرمان المپیک را معرفی و اعلام کرد قصد دارد مدال آزادی ریاستجمهوری، یکی از بالاترین نشانهای غیرنظامی را به دروازهبان این تیم اهدا کند.
تورم در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ تا حدی کاهش یافته اما توصیف «سقوط شدید» اغراقآمیز است. افزایش سالانه قیمتها در ژانویه ۲۰۲۶ حدود ۲.۴ درصد بود؛ کمتر از زمان آغاز به کار او در ژانویه ۲۰۲۵، اما این نرخ پیشتر از اوج حدود ۹ درصدی در تابستان ۲۰۲۲ در دوره جو بایدن کاهش یافته بود. در آخرین ماه ریاستجمهوری بایدن، تورم سالانه حدود ۲.۹ درصد بود. فدرال رزرو هدف تورمی حدود ۲ درصد را دنبال میکند.
در مقایسه با شرایطی که ترامپ تحویل گرفت، تورم کاهش ملایمی داشته است. برخی اقلام در این دوره ارزانتر و برخی گرانتر شدهاند. قیمت بنزین حدود ۶ درصد کاهش یافته و قیمت خودروهای نو و دستدوم کمی کمتر از یک درصد پایین آمده است. در مقابل، مواد غذایی حدود ۲ درصد، برق ۶.۳ درصد، مسکن ۳.۴ درصد، خدمات درمانی ۳.۲ درصد و پوشاک ۱.۸ درصد افزایش قیمت داشتهاند. در نهایت باید گفت که دستمزدها تاکنون سریعتر از تورم رشد کردهاند.
ترامپ گفت بنزین «در بیشتر ایالتها زیر ۲ دلار و ۳۰ سنت» است. اما بر اساس دادههای انجمن خودروی آمریکا، هیچ ایالتی میانگین قیمتی زیر این سطح ندارد، هرچند برخی جایگاهها ممکن است ارزانتر باشند. کمترین میانگین مربوط به اوکلاهما با حدود ۲ دلار و ۳۷ سنت بوده و ایالتهایی مانند آرکانزاس، کانزاس و میسیسیپی در محدوده ۲ دلار و ۵۰ سنت یا کمتر قرار داشتهاند. ترامپ همچنین گفت در سفر به آیووا بنزین یک دلار و ۸۵ سنت دیده اما بررسیها نشان داد قیمت در جایگاه نزدیک محل سخنرانی ۲ دلار و ۶۹ سنت بوده است. بهطور کلی، میانگین ملی قیمت بنزین از حدود ۳ دلار و ۱۱ سنت هنگام آغاز ریاستجمهوری به حدود
۲ دلار و ۹۲ سنت در میانه فوریه رسیده است.
ترامپ گفت هزینه داروهای نسخهای را «بیسابقه» کاهش میدهد و اختلاف قیمتها تا چندصد درصد است. این بیان از نظر ریاضی اغراقآمیز است؛ زیرا کاهش بیش از صد درصد به معنای رایگان یا حتی پرداخت پول به مصرفکننده خواهد بود. تخفیفهای اعلامشده به طور عمده شامل داروهای کاهش وزن و باروری است که بسیاری از بیمهها پوشش نمیدهند. برخی داروها با تخفیف قابل توجه عرضه میشوند، اما نسخههای ژنریک در داروخانههای دیگر گاه ارزانترند و این تخفیفها فقط برای پرداخت نقدی است. یک مقام کاخ سفید گفته دولت قصد دارد این مزایا را در قالب طرح سلامت پیشنهادی که هنوز در کنگره پیش نرفته به بیمهها تعمیم دهد.
ترامپ گفت در ۹ ماه گذشته «هیچ مهاجر غیرقانونی» وارد کشور نشده است. آمار میگوید در ژانویه ۲۰۲۶ حدود ۱۰ هزار مورد ثبت شده، در حالی که ژانویه ۲۰۲۵ بیش از ۶۱ هزار مورد به طور غیر قانونی از مرز عبور کردند. بر اساس اعلام وزارت امنیت داخلی، گشت مرزی طی ۸ ماه هیچ مهاجری را تا زمان رسیدگی قضایی آزاد نکرده و افراد یا اخراج شدهاند یا در بازداشت ماندهاند. ترامپ همچنین گفت کارزار نظامی جدید ورود مواد مخدر از راه دریا را «متوقف» کرده است، اما شواهدی برای این ادعا وجود ندارد.
دولت از سپتامبر ۲۰۲۵ دهها شناور را هدف قرار داده، بدون ارائه مدرک درباره حمل مواد مخدر. کاهش کشفیات مواد توسط اداره گمرک گزارش شده، اما گارد ساحلی ایالات متحده افزایش کشفیات را اعلام کرده است. کارشناسان میگویند میزان کشفیات نشاندهنده حجم واقعی ورود مواد نیست و رقم دقیق قابل اندازهگیری نیست.
ترامپ گفت نرخ قتل، بزرگترین کاهش تاریخ ثبتشده را داشته و به پایینترین سطح در بیش از ۱۲۵ سال رسیده است. کارشناسان نیز انتظار دارند آمار نهایی ۲۰۲۵، طبق تعریف اداره تحقیقات فدرال، پایینترین سطح دستکم در ۶۵ سال باشد و کاهش حدود ۲۰ درصدی نیز بزرگترین افت یکساله است اما ادعای ۱۲۵ سال به دلیل تفاوت روشهای آماری در دورههای مختلف قطعی نیست.
ترامپ از «حسابهای ترامپ» بهعنوان ابزار پسانداز برای کودکان رونمایی کرد. طبق برنامه، نوزادان متولد بین آغاز ۲۰۲۵ تا پایان ۲۰۲۸، هزار دلار سرمایه اولیه دریافت میکنند و والدین میتوانند مبالغ بیشتری واریز کنند. ترامپ گفت با مشارکت اندک، موجودی میتواند تا ۱۸ سالگی به بیش از ۱۰۰ هزار دلار برسد، اما این رشد تضمینشده نیست. ماشینحساب سرمایهگذاری کمیسیون بورس و اوراق بهادار ایالات متحده نشان میدهد هزار دلار در ۱۸ سال حدود شش هزار دلار میشود. حتی با واریز بیشتر، رسیدن به ارقام بسیار بالا دشوار است و تورم، کارمزد و مالیات میتواند ارزش نهایی را کاهش دهد.
دونالد ترامپ در سخنرانی سالانه خود مدعی شد که ایران موشکهایی توسعه داده که میتواند اروپا و پایگاههای برونمرزی آمریکا را هدف بگیرد و در حال کار روی سامانههایی است که «بهزودی» قادر به رسیدن به خاک ایالات متحده خواهند بود. در واکنش، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اسماعیل بقائی، بدون نام بردن مستقیم از ترامپ، این اظهارات را تکرار «دروغهای بزرگ» دانست و آنها را رد کرد. این مجادله لفظی در حالی رخ میدهد که دولت آمریکا طی ماههای اخیر بزرگترین تمرکز نیرو و تجهیزات نظامی خود در خاورمیانه از زمان جنگ تهاجم آمریکا به عراق را ایجاد کرده اما ترامپ در سخنرانی طولانی خود تنها چند دقیقه به توضیح سیاستش در قبال تهران اختصاص داد؛ موضوعی که پرسشهایی را درباره اهداف واقعی این آرایش نظامی و احتمال سناریوهای تنشآفرین در منطقه برانگیخته است.
برخی، از جمله ایرانیانِ منتظرِ حمله، انتظار داشتند ترامپ امروز بگوید به ایران حمله خواهد کرد. اما باز هم کفه سنگین سخنانش را دیپلماسی به خود اختصاص داد.
ترامپ هرچند پیشتر مدعی نابود کردن برنامه هستهای ایران بود، حالا همان را به پاشنه آشیل ایران تبدیل کرده است؛ اهرمی برای آچمز کردن تهران، از این جهت که رابطه با آمریکا دیگر چندان قابل نادیدهگرفتن یا به تعویق انداختن نیست و عملاً یا باید به سمت توافق حرکت کند یا با فشارهای بیشتر روبهرو شود.
تنها نکته نسبتاً تازهای که گفت درباره افزایش برد موشکهای بالستیک ایران بود و اینکه این برد میتواند پایگاههای آمریکایی و حتی خاک آمریکا را در بر بگیرد. او گفت: «ایران در حال کار روی موشکهای بالستیکی است که میتوانند به خاک اصلی ایالات متحده برسند.» او قبلاً هم درباره تعداد کشتهها، جلوگیری از دستیابی ایران ــ به گفته او بزرگترین حامی تروریسم ــ به سلاح هستهای و مواردی از این دست سخن گفته بود.
اما توافق هنوز یکی از احتمالات است، چون ترامپ همچنان چنین مسیری را میخواهد. او درباره توافق با ایران گفت: «آنها میخواهند توافق کنند، اما ما هنوز این کلمات را نشنیدهایم: “ما هرگز سلاح هستهای نخواهیم داشت.”» و این یعنی از نگاه او، توافق شاید تنها چند جمله کلیدی فاصله داشته باشد.
توافق احتمالی البته شرایط سنگینی خواهد داشت؛ چرا که این پرونده تا کنون هزینههای زیادی برای ایالات متحده داشته و حتی تا لحظه سخنرانی نیز برای لجستیک آن هزینه شده است. از سوی دیگر، حمله نظامی نیز ریسک بالایی دارد: احتمال منطقهای شدن درگیری، ضربات متقابل ایران به نیروهای آمریکایی و اسرائیل، و افزایش قیمت نفت از جمله این ریسکهاست.
در عین حال، توافق چندان هم قطعی نیست اگر ایران تعهدات مورد نظر ترامپ را نپذیرد؛ تعهداتی که به نظر میرسد برنامه موشکی و شبکه نیروهای نیابتی از محورهای اصلی آن باشد.
توافق احتمالی میتواند آینده سیاسی ایران را دستخوش تغییرات مهمی کند که بررسی کامل آن مجال جداگانهای میطلبد. بهاختصار میتوان گفت چنین توافقی ممکن است موازنههای سیاسی ایران را دگرگون کند و کشور را در خارج با محدودیت بیشتر و در داخل با فشار برای تجدیدنظرهای اساسی روبهرو سازد. البته علاوه بر گزینه توافق یا حمله، سناریوهای دیگری هم وجود دارد؛ از جمله ادامه وضعیت فعلی یعنی فشار حداکثری بدون جنگ، یا نقشآفرینی بازیگران دیگر مانند اسرائیل یا اروپا. به یاد بیاوریم در گذشته نیز مسیر برخی تنشها تحت تأثیر اقدامات چهرههایی مانند بنیامین نتانیاهو شکل گرفته است. از امروز تا جمعه هفته آینده شاید خیلی چیزها روشن شود ــ یا نشود ــ اما یک نکته روشن است: ترامپ میخواهد این بار پرونده ایران را به هر شکل ممکن ببندد و خود را رئیسجمهوری معرفی کند که مشکل ایران را برای آمریکا حل کرده است. اینکه خواهد توانست یا نه، بهزودی روشنتر خواهد شد.
اگر سخنرانی ترامپ را صرفاً یک نطق سیاسی ببینیم، بخش بزرگی از معنا را از دست دادهایم. این متن را باید در چارچوب ادبیات روابط بینالملل خواند؛ جایی که جنگها پیش از شلیک گلوله، در زبان ساخته میشوند. در نظریههای جنگ پیشگیرانه، اولین مرحله همیشه «ساخت تهدید» است. ترامپ دقیقاً همین کار را کرد: تصویرسازی از ایرانی که در آستانه دستیابی به توان هستهای و موشکی است. این همان چیزی است که نظریهپردازان امنیتی آن را بزرگنمایی تهدید برای ایجاد اجماع داخلی مینامند.
مرحله دوم، تکنیک کلاسیک خطابههای پیشاجنگی است؛
صلحطلب نشان دادن خود. او گفت ترجیحش توافق است، اما گزینه نظامی روی میز میماند. این پارادوکس در ادبیات استراتژیک یک نام دارد: «قاببندی صلح برای آمادهسازی جنگ».
مرحله سوم، اخلاقیسازی تقابل است. وقتی یک دولت، طرف مقابل را منشأ «شر»، «ترور» یا «بیثباتی جهانی» معرفی میکند، در واقع در حال ساختن همان چیزی است که نظریه جنگ عادلانه آن را دلیل اخلاقی جنگ میداند.
مرحله چهارم، آمادهسازی افکار عمومی است؛ مفهومی که آن را «تولید رضایت» نامید. هیچ عملیات بزرگی بدون اینکه افکار عمومی از قبل آماده شده باشند آغاز نمیشود.
و نهایتاً عنصر زمان: چنین ادبیاتی معمولاً زمانی ظاهر میشود که یا مذاکره به بنبست نزدیک شده یا تصمیمی بزرگ در پشت صحنه در حال شکلگیری است. در نظریه بازیها، این همان استراتژی «لبه پرتگاه» است: نزدیک کردن بحران به نقطه انفجار برای گرفتن امتیاز.
این سخنرانی اعلام جنگ نبود؛ اما از نظر تحلیلی، تمام اجزای یک متن مشروعساز جنگ را داشت. تاریخ نشان داده جنگها اول در واژهها شروع میشوند، بعد در میدانها.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا