دوشنبه ۳۱ فروردین ۱۴۰۵
در میان شرکتهای پتروشیمی نوری با درآمد ۱۸۰ هزار میلیارد تومانی، سلطان بیچون و چرای این صنعت است و مارون با رشد ۵۴ درصدی و جمپیلن با جهش ۶۶ درصدی، درخشانترین چهرههای این دوره محسوب میشوند. اما در میان این همه شکوه و جلال، دو نماد خاموش در حاشیه ایستادهاند. شاراک با رشد تنها ۱۹ درصدی و شجم با رشد ۱۸ درصدی، نه تنها از قافله رشد عقب ماندهاند، که عملاً سهم بازار خود را به رقبا واگذار کردهاند. اینجا دیگر پای نوسانات قیمت جهانی یا مشکلات صادراتی در میان نیست؛ اینجا بوی مدیریت ضعیف و بحران عملیاتی از دو شرکت به مشام میرسد.
به گزارش سرمایه فردا، گزارش عملکرد ۱۰ ماهه صنعت الفین و اتیلن، تصویری از ابرغولهای پتروشیمی ایران را به نمایش میگذارد. مجموع درآمد این صنعت با رشد ۳۵ درصدی به ۷۰۵ هزار و ۵۷۵ میلیارد تومان رسیده است، رقمی که به تنهایی از مجموع درآمد بسیاری از صنایع بورسی بیشتر است.
صنعت الفین و اتیلن که محصولات آن زنجیره ارزش عظیم پتروشیمی را تغذیه میکند، در ۱۰ ماهه امسال عملکردی چشمگیر و فراتر از انتظار داشته است. مجموع درآمد این صنعت با رشد ۳۵ درصدی به ۷۰۵ هزار و ۵۷۵ میلیارد تومان رسیده است. این ارقام نجومی نشان میدهد که چرخهای اقتصاد پتروشیمی ایران با تمام توان در حال چرخش است و شرکتهای بزرگ این حوزه توانستهاند از ظرفیتهای تولیدی خود حداکثر بهرهبرداری را داشته باشند.
نوری با درآمد ۱۷۹ هزار و ۹۶۶ میلیارد تومانی، بیتردید سلطان بلامنازع این صنعت است. این شرکت با اختلافی فاحش، بیش از ۲۵ درصد از کل درآمد صنعت را به خود اختصاص داده است. رشد ۳۳ درصدی نوری در حالی ثبت شده که این شرکت بر روی یک پایه درآمدی عظیم حرکت میکند. برای درک عظمت این عدد کافی است بدانید درآمد ۱۰ ماهه نوری از مجموع درآمد کل صنعت مخابرات و تجهیزات بیشتر است. با این حال، جای این سوال باقی است که چرا بزرگترین بازیگر صنعت نتوانسته همگام با میانگین بازار رشد کند؟ رشد ۳۳ درصدی نوری اگرچه قابل قبول است، اما در مقایسه با مارون با رشد ۵۴ درصدی، تا حدودی کمرنگ به نظر میرسد. آیا نوری به نقطه اشباع تولید رسیده یا با محدودیتهای خوراک و تأسیسات مواجه است؟ سهامداران نوری شاید از ثبات این غول راضی باشند، اما باید نگران از دست دادن تدریجی سهم بازار به نفع رقبای چابکتر مانند مارون باشند.
پارس با درآمد ۹۷ هزار و ۳۸۸ میلیارد تومانی و رشد ۲۸ درصدی، دومین غول بزرگ این صنعت است. رشد ۲۸ درصدی پارس از میانگین صنعت پایینتر است و این یک زنگ خطر برای سهامداران این شرکت محسوب میشود. پارس که روزگاری رقیب نزدیک نوری بود، حالا نه تنها فاصله خود با صدرنشین را افزایش داده، که اجازه داده مارون و جم نیز از آن پیشی بگیرند. رشد ۲۸ درصدی در بازاری که میانگین رشد ۳۵ درصد است، یعنی پارس سهم بازار خود را به رقبا واگذار کرده است. آیا این شرکت با مشکلات فنی مواجه است؟ یا مدیریت آن توانایی بهرهبرداری از ظرفیتهای موجود را ندارد؟
مارون با درآمد ۶۸ هزار و ۶ میلیارد تومانی و رشد ۵۴ درصدی، بیتردید یکی از درخشانترین ستارههای این صنعت است. رشد ۵۴ درصدی مارون در حالی ثبت شده که پایه درآمدی این شرکت بسیار بالاست و این دستاورد را دوچندان میکند. مارون نشان داده که میتواند با سرعتی بسیار بالاتر از میانگین صنعت حرکت کند و سهم بازار خود را به طور چشمگیری افزایش دهد. اگر این روند ادامه یابد، مارون در سالهای آینده به رقیبی جدی برای نوری تبدیل خواهد شد. سهامداران مارون دلیلی برای فروش ندارند، مگر آنکه نشانههایی از کاهش رشد یا افزایش هزینهها مشاهده شود.
آریا با درآمد ۵۲ هزار و ۹۱۷ میلیارد تومانی و رشد ۳۸ درصدی، عملکردی فراتر از میانگین صنعت داشته است. این شرکت توانسته با جهشی مناسب، جایگاه خود را در میان غولهای صنعت تثبیت کند. رشد ۳۸ درصدی آریا نشان میدهد مدیریت این شرکت برنامه مشخصی برای توسعه داشته و توانسته آن را عملیاتی کند.
جم با درآمد ۷۷ هزار و ۷۶۳ میلیارد تومانی و رشد ۴۰ درصدی، یکی از موفقترین شرکتهای این صنعت است. جم که پس از نوری و پارس، سومین شرکت بزرگ صنعت محسوب میشود، توانسته رشدی فراتر از میانگین را ثبت کند و فاصله خود با پارس را کاهش دهد. رشد ۴۰ درصدی جم نشان میدهد این شرکت برخلاف پارس، توانسته از ظرفیتهای بازار به خوبی استفاده کند. اگر این روند ادامه یابد، جم در آیندهای نزدیک جایگاه دوم صنعت را از پارس خواهد گرفت.
بوعلی با درآمد ۷۱ هزار و ۷۳۲ میلیارد تومانی و رشد ۲۴ درصدی، یکی از ضعیفترین عملکردها را در میان غولهای صنعت داشته است. رشد ۲۴ درصدی بوعلی در شرایطی که میانگین صنعت ۳۵ درصد است، یک شکست نسبی محسوب میشود. این شرکت نه تنها از قافله رشد عقب مانده، که عملاً سهم بازار خود را به رقبایی مانند مارون و جم واگذار کرده است. سهامداران بوعلی حق دارند نگران باشند؛ اگر این روند ادامه یابد، بوعلی به تدریج جایگاه خود را به عنوان یکی از غولهای صنعت از دست خواهد داد.
جم پیلن با رشد خیرهکننده ۶۶ درصدی و درآمد ۱۹ هزار و ۱۵۵ میلیارد تومانی، قهرمان بلامنازع این صنعت از حیث رشد است. این جهش چشمگیر نشان میدهد جمپیلن یا قراردادهای صادراتی جدیدی منعقد کرده، یا ظرفیت تولید خود را به طور قابل توجهی افزایش داده است. رشد ۶۶ درصدی جمپیلن در حالی ثبت شده که پایه درآمدی آن نیز قابل قبول است و این دستاورد را ارزشمندتر میکند. سهامداران جمپیلن دلیلی برای خوشبینی دارند، مگر آنکه این رشد ناپایدار یا ناشی از عوامل موقتی باشد.
شکبیر با درآمد ۵۰ هزار و ۷۴۹ میلیارد تومانی و رشد ۳۹ درصدی، عملکردی فراتر از میانگین صنعت داشته است. این شرکت توانسته با رشدی قابل توجه، جایگاه خود را در میان شرکتهای بزرگ صنعت تثبیت کند. رشد ۳۹ درصدی شکبیر نشان میدهد مدیریت این شرکت از فرصتهای بازار به خوبی استفاده کرده است.
شگویا با درآمد ۳۷ هزار و ۱۴۶ میلیارد تومانی و رشد ۵۱ درصدی، یکی دیگر از نمادهای موفق این گروه است. رشد ۵۱ درصدی شگویا در حالی ثبت شده که این شرکت در سالهای اخیر با چالشهای متعددی مواجه بوده است. به نظر میرسد شگویا بالاخره توانسته از مشکلات گذشته عبور کند و به مسیر رشد بازگردد. اگر این روند ادامه یابد، شگویا میتواند به یکی از گزینههای جذاب برای سرمایهگذاری تبدیل شود.
شغدیر با درآمد ۶ هزار و ۱۹۵ میلیارد تومانی و رشد ۳۸ درصدی، عملکردی فراتر از میانگین صنعت داشته است. هر چند درآمد شغدیر در مقایسه با غولهای صنعت ناچیز است، اما رشد ۳۸ درصدی آن نشان میدهد این شرکت کوچک نیز توانسته از فرصتهای بازار بهره ببرد.
شپترو با درآمد ۵۰۴ میلیارد تومانی و رشد ۴۳ درصدی، یکی از شرکتهای کوچک اما رو به رشد این صنعت است. رشد ۴۳ درصدی شپترو نشان میدهد حتی شرکتهای کوچک نیز میتوانند در سایه غولها رشد کنند و سهم خود را از بازار افزایش دهند.
اما در میان این همه موفقیت و شکوفایی، دو نماد وضعیتی کاملاً متفاوت، تأسفبار و هشداردهنده دارند.
شاراک با رشد تنها ۱۹ درصدی و درآمد ۳۷ هزار و ۳۴۰ میلیارد تومانی، یکی از دو بازنده بزرگ این صنعت است. در بازاری که میانگین رشد ۳۵ درصد است و شرکتهایی مثل مارون و جمپیلن رشدهای بالای ۵۰ درصد را تجربه میکنند، شاراک با رشد ۱۹ درصدی عملاً درجا زده است. این یعنی شاراک سهم بازار خود را به طور کامل به رقبا واگذار کرده و از قافله رشد عقب مانده است. نکته تأسفبارتر اینکه شاراک با درآمد ۳۷ هزار میلیارد تومانی، یکی از شرکتهای بزرگ این صنعت محسوب میشود و چنین رشد ضعیفی برای یک شرکت با این اندازه، یک شکست بزرگ است. سهامداران شاراک حق دارند از مدیریت شرکت بخواهند که دلایل این رشد ضعیف را شفافسازی کند. آیا شاراک با محدودیت خوراک مواجه است؟ آیا مشکلات فنی خطوط تولید را زمین گیر کرده؟ یا مدیریت شرکت توانایی رقابت با غولهایی مثل مارون و جم را ندارد؟
شجم با رشد ۱۸ درصدی و درآمد ۶ هزار و ۷۱۶ میلیارد تومانی، دومین بازنده این صنعت است. رشد ۱۸ درصدی شجم در شرایطی که میانگین صنعت ۳۵ درصد است، یک فاجعه تمامعیار محسوب میشود. این شرکت نه تنها از قافله رشد عقب مانده، که با سرعتی بسیار پایینتر از میانگین حرکت میکند. شجم که درآمد آن حتی به ۷ هزار میلیارد تومان هم نمیرسد، میتوانست با مدیریت بهتر، رشد بسیار بالاتری را ثبت کند. اما ظاهراً این شرکت یا با چالشهای عملیاتی جدی مواجه است، یا مدیریت آن توانایی بهرهبرداری از فرصتهای بازار را ندارد.
۱. مشکلات تأمین خوراک: محتملترین دلیل برای رشد پایین شاراک و شجم، مشکلات تأمین خوراک است. صنعت الفین و اتیلن به شدت به خوراک وابسته است و هرگونه اختلال در تأمین خوراک، مستقیماً بر تولید و درآمد تأثیر میگذارد. احتمالاً این دو شرکت با کاهش سهمیه خوراک یا نوسانات در تأمین آن مواجه بودهاند.
۲. تعمیرات اساسی و توقف خطوط تولید: ممکن است شاراک و شجم در این دوره با تعمیرات اساسی یا اورهال خطوط تولید مواجه بودهاند که منجر به توقف تولید و کاهش درآمد شده است. هر چند تعمیرات دورهای اجتنابناپذیر است، اما اگر این توقفها طولانیتر از حد معمول باشد، میتواند به کاهش سهم بازار منجر شود.
۳. مشکلات صادراتی: بخش قابل توجهی از محصولات این صنعت صادر میشود. ممکن است شاراک و شجم با مشکلاتی در صادرات مانند تحریمها، مشکلات حمل و نقل، یا کاهش قیمتهای جهانی مواجه شده باشند که به کاهش درآمد منجر شده است.
۴. مدیریت ضعیف و ناتوانی در رقابت: در شرایطی که رقبایی مانند مارون و جمپیلن رشدهای بالای ۵۰ درصد را ثبت کردهاند، ناتوانی شاراک و شجم در همراهی با بازار، نشانهای از ضعف مدیریتی است. این شرکتها نتوانستهاند مانند رقبا از فرصتهای بازار استفاده کنند و استراتژی مناسبی برای افزایش فروش و سهم بازار خود داشته باشند.
۵. کاهش راندمان تولید: ممکن است شاراک و شجم با کاهش راندمان تولید به دلیل فرسودگی تأسیسات، مشکلات فنی، یا عدم بهروزرسانی فناوری مواجه بودهاند که منجر به کاهش تولید و درآمد شده است.
صنعت الفین و اتیلن با رشد ۳۵ درصدی مجموع درآمد و ثبت ارقام نجومی ۷۰۵ هزار میلیارد تومانی، روزهای طلایی را پشت سر میگذارد. نوری با اقتدار در صدر ایستاده و مارون، جم و جمپیلن با رشدهای چشمگیر، آیندهای روشن را برای خود رقم زدهاند. آریا، شکبیر و شگویا نیز با رشدهای بالای میانگین، جزو برندگان این دوره هستند.
اما در این میان، دو بازنده بزرگ وجود دارند که تصویری کاملاً متفاوت از این صنعت ارائه میدهند. شاراک با رشد ۱۹ درصدی و شجم با رشد ۱۸ درصدی، نه تنها از قافله رشد عقب ماندهاند، که عملاً سهم بازار خود را به رقبا واگذار کردهاند. سرمایهگذاری در این دو نماد در شرایط فعلی، یک ریسک بزرگ محسوب میشود. سهامداران شاراک و شجم حق دارند از مدیریت این شرکتها شفافسازی فوری در مورد دلایل این رشد ضعیف و برنامههای آتی برای بازگشت به مدار رشد را مطالبه کنند.
در بازاری که فرصتهای طلایی با بنیاد قوی و رشدهای چشمگیر کم نیستند (مارون با رشد ۵۴ درصدی، جمپیلن با رشد ۶۶ درصدی، شگویا با رشد ۵۱ درصدی)، چرا باید به سراغ شرکتهایی رفت که درجا میزنند و بوی رکود از صورتهای مالیشان به مشام میرسد؟ شاراک و شجم نیاز به یک احیای فوری و اساسی دارند، در غیر اینصورت، آیندهای جز حذف تدریجی از بازار برای آنها متصور نیست.
عملکرد ۱۱ ماهه صنعت الفین-اتیلن ایران در سال ۱۴۰۴، تصویری از موفقیت و چالش را نشان میدهد. مجموع درآمد ۱۲ شرکت فعال در این صنعت به ۵۴۲,۱۲۴ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد ۳۸ درصدی را نشان میدهد. نوری با درآمد ۱۷۹,۹۶۶ میلیارد تومان و رشد ۳۳ درصدی، بزرگترین شرکت این صنعت است. جم با درآمد ۷۷,۷۶۳ میلیارد تومان و رشد ۴۰ درصدی، دومین شرکت بزرگ است. آریا با درآمد ۵۲,۹۱۷ میلیارد تومان و رشد ۳۸ درصدی، سومین شرکت بزرگ است. با احتساب نرخ تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی صنعت الفین-اتیلن حدود منفی ۳۰ درصد (کاهش ۳۰ درصدی) برآورد میشود. جم پیلن با رشد واقعی منفی ۲ درصد، بهترین عملکرد را داشته و تقریباً توانسته است ارزش واقعی خود را حفظ کند. مارون با رشد واقعی منفی ۱۴ درصد، دومین شرکت موفق این صنعت است. در مقابل, شجم با کاهش واقعی ۵۰ درصد، بدترین عملکرد را داشته و ارزش واقعی خود را تا حد زیادی از دست داده است
در روزهایی که جنگ خاورمیانه و بسته شدن تنگه هرمز، اقتصاد جهان را به لرزه درآورده است، صنعت پتروشیمی ایران نه تنها متوقف نشده، که با رشد قابل توجهی همراه بوده است. آمارهای منتشر شده از عملکرد ۱۱ ماهه ۱۴۰۴ شرکتهای فعال در صنعت الفین-اتیلن، تصویری از تابآوری و رشد را نشان میدهد. مجموع درآمد ۱۲ شرکت فعال در این صنعت به ۵۴۲,۱۲۴ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد ۳۸ درصدی را نشان میدهد. نوری با درآمد ۱۷۹,۹۶۶ میلیارد تومان و رشد ۳۳ درصدی، بزرگترین شرکت این صنعت است. جم پیلن با رشد ۶۶ درصدی و مارون با رشد ۵۴ درصدی، بهترین عملکرد را داشتهاند. در مقابل، شجم با رشد ۱۸ درصدی و شاراک با رشد ۱۹ درصدی، کمترین رشد را در میان شرکتهای این صنعت داشتهاند. این گزارش نگاهی دارد به جزئیات عملکرد این شرکتها و تحلیل دلایل موفقیت آنها در شرایط بحرانی.
نوری با درآمد ۱۷۹,۹۶۶ میلیارد تومان و رشد ۳۳ درصدی، بزرگترین شرکت صنعت الفین-اتیلن در ۱۱ ماهه ۱۴۰۴ بوده است. این شرکت که در زمینه تولید اتیلن و محصولات پتروشیمی فعالیت میکند، با توجه به افزایش قیمت جهانی محصولات پتروشیمی و افزایش تقاضا در بازارهای داخلی و خارجی، توانسته است سهم قابل توجهی از بازار را به خود اختصاص دهد.
رشد ۳۳ درصدی نوری در شرایطی رخ میدهد که قیمت نهادههای تولید نیز به شدت افزایش یافته است. دلیل این موفقیت را باید در چند عامل جست. نخست، دسترسی به خوراک ارزانقیمت گاز طبیعی که ایران به وفور در اختیار دارد. دوم، مزیت نسبی ایران در تولید محصولات پتروشیمی به دلیل وفور منابع گازی. سوم، افزایش قیمت جهانی محصولات پتروشیمی که حاشیه سود تولیدکنندگان ایرانی را به شدت افزایش داده است.
با احتساب نرخ تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی نوری حدود منفی ۳۵ درصد (کاهش ۳۵ درصدی) برآورد میشود. این رقم نشان میدهد که نوری نتوانسته است ارزش واقعی خود را حفظ کند و با کاهش قابل توجهی مواجه بوده است. با این حال، کاهش ۳۵ درصدی نوری در مقایسه با کاهش ۳۰ درصدی میانگین صنعت (با احتساب تورم) کمی بدتر است و نشاندهنده چالشهای بیشتر این شرکت نسبت به رقبا است.
جم با درآمد ۷۷,۷۶۳ میلیارد تومان و رشد ۴۰ درصدی، دومین شرکت بزرگ این صنعت است. این شرکت که در زمینه تولید پلیاتیلن و محصولات پتروشیمی فعالیت میکند، با توجه به افزایش تقاضا برای محصولات پلاستیکی و بستهبندی در شرایط بحران، توانسته است رشد قابل توجهی را تجربه کند. با احتساب تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی جم حدود منفی ۲۸ درصد (کاهش ۲۸ درصدی) برآورد میشود.
جم پیلن با رشد ۶۶ درصدی، بهترین عملکرد را در میان شرکتهای این صنعت داشته است. درآمد این شرکت از ۱۹,۱۵۵ میلیارد تومان با رشد ۶۶ درصدی همراه شده است. با احتساب تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی جم پیلن حدود منفی ۲ درصد (کاهش ۲ درصدی) برآورد میشود. این رقم نشان میدهد که جم پیلن تقریباً توانسته است ارزش واقعی خود را حفظ کند و کاهش آن نسبت به سایر رقبا بسیار کمتر است. این موفقیت در شرایط بحرانی کنونی، قابل توجه و تحسینبرانگیز است.
مارون با رشد ۵۴ درصدی، دومین شرکت موفق این صنعت است. درآمد این شرکت از ۶۸,۰۰۶ میلیارد تومان با رشد ۵۴ درصدی همراه شده است. با احتساب تورم، رشد واقعی مارون حدود منفی ۱۴ درصد (کاهش ۱۴ درصدی) برآورد میشود. شگویا با رشد ۵۱ درصدی و شبصیر با رشد ۴۶ درصدی، دیگر شرکتهای موفق این صنعت هستند.
آریا با درآمد ۵۲,۹۱۷ میلیارد تومان و رشد ۳۸ درصدی، عملکرد متوسطی داشته است. با احتساب نرخ تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی آریا حدود منفی ۳۰ درصد (کاهش ۳۰ درصدی) برآورد میشود. این شرکت که در زمینه تولید محصولات پتروشیمی فعالیت میکند، با توجه به افزایش رقابت و نوسانات بازار، نتوانسته است عملکرد بهتری داشته باشد.
شکبیر با درآمد ۵۰,۷۴۹ میلیارد تومان و رشد ۳۹ درصدی، دیگر شرکت با عملکرد متوسط است. با احتساب تورم، رشد واقعی شکبیر حدود منفی ۲۹ درصد (کاهش ۲۹ درصدی) برآورد میشود. شپترو با رشد ۴۳ درصدی و شغدیر با رشد ۳۸ درصدی، دیگر شرکتهایی هستند که عملکرد متوسطی داشتهاند.
شاراک با درآمد ۳۷,۳۴۰ میلیارد تومان و رشد ۱۹ درصدی، عملکرد ضعیفتری داشته است. با احتساب تورم، رشد واقعی شاراک حدود منفی ۴۹ درصد (کاهش ۴۹ درصدی) برآورد میشود. شجم با درآمد ۶,۷۱۶ میلیارد تومان و رشد ۱۸ درصدی، کمترین رشد را در میان شرکتهای این صنعت داشته است. با احتساب تورم، رشد واقعی شجم حدود منفی ۵۰ درصد (کاهش ۵۰ درصدی) برآورد میشود.
مجموع درآمد صنعت الفین-اتیلن در ۱۱ ماهه ۱۴۰۴ به ۵۴۲,۱۲۴ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد ۳۸ درصدی را نشان میدهد. نوری با درآمد ۱۷۹,۹۶۶ میلیارد تومان و رشد ۳۳ درصدی، بزرگترین شرکت این صنعت است. جم با درآمد ۷۷,۷۶۳ میلیارد تومان و رشد ۴۰ درصدی، دومین شرکت بزرگ است. آریا با درآمد ۵۲,۹۱۷ میلیارد تومان و رشد ۳۸ درصدی، سومین شرکت بزرگ است.
با احتساب نرخ تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی صنعت الفین-اتیلن حدود منفی ۳۰ درصد (کاهش ۳۰ درصدی) برآورد میشود. این رقم نشان میدهد که صنعت الفین-اتیلن نیز مانند بسیاری از صنایع دیگر، نتوانسته است ارزش واقعی خود را حفظ کند، اما کاهش آن نسبت به برخی صنایع دیگر کمتر است.
جم پیلن با رشد واقعی منفی ۲ درصد، بهترین عملکرد را داشته و تقریباً توانسته است ارزش واقعی خود را حفظ کند. مارون با رشد واقعی منفی ۱۴ درصد، دومین شرکت موفق این صنعت است. شگویا با رشد واقعی منفی ۱۷ درصد و شبصیر با رشد واقعی منفی ۲۲ درصد، دیگر شرکتهای موفق این صنعت هستند.
در مقابل، شجم با کاهش واقعی ۵۰ درصد، بدترین عملکرد را داشته و ارزش واقعی خود را تا حد زیادی از دست داده است. شاراک با کاهش واقعی ۴۹ درصد و نوری با کاهش واقعی ۳۵ درصد، دیگر شرکتهایی هستند که عملکرد ضعیفی داشتهاند.
نکته قابل توجه این است که تمام شرکتهای این صنعت با رشد اسمی مثبت مواجه بودهاند که نشاندهنده سلامت نسبی صنعت الفین-اتیلن و تقاضای پایدار برای محصولات آن است. افزایش قیمت جهانی محصولات پتروشیمی و مزیت نسبی ایران در این صنعت به دلیل وفور منابع گازی، از عوامل اصلی این موفقیت هستند.
چشمانداز آینده این صنعت به شدت به تحولات جنگ خاورمیانه، سیاستهای ارزی دولت و توانایی شرکتها در تأمین خوراک و مدیریت هزینهها وابسته است. با توجه به مزیت نسبی ایران در صنعت پتروشیمی، انتظار میرود این صنعت بتواند مسیر رشد خود را ادامه دهد، مشروط بر اینکه شرکتها بتوانند کارایی خود را افزایش داده و از فرصتهای صادراتی بهرهمند شوند.
سرمایهگذاران باید با دقت بیشتری عملکرد شرکتها را بررسی کنند و به دنبال شرکتهایی با مدیریت قوی، دسترسی به خوراک ارزانقیمت و توانایی حفظ ارزش واقعی در شرایط تورمی باشند. جم پیلن با رشد واقعی منفی ۲ درصد، بهترین گزینه در این صنعت است.
عملکرد ۱۱ ماهه صنعت الفین-اتیلن ایران، تصویری از موفقیت و چالش را نشان میدهد. مجموع درآمد ۱۲ شرکت فعال در این صنعت به ۵۴۲,۱۲۴ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد ۳۸ درصدی را نشان میدهد. نوری با درآمد ۱۷۹,۹۶۶ میلیارد تومان و رشد ۳۳ درصدی، بزرگترین شرکت این صنعت است. جم با درآمد ۷۷,۷۶۳ میلیارد تومان و رشد ۴۰ درصدی، دومین شرکت بزرگ است. آریا با درآمد ۵۲,۹۱۷ میلیارد تومان و رشد ۳۸ درصدی، سومین شرکت بزرگ است.
با احتساب نرخ تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی صنعت الفین-اتیلن حدود منفی ۳۰ درصد (کاهش ۳۰ درصدی) برآورد میشود. جم پیلن با رشد واقعی منفی ۲ درصد، بهترین عملکرد را داشته و تقریباً توانسته است ارزش واقعی خود را حفظ کند. مارون با رشد واقعی منفی ۱۴ درصد، دومین شرکت موفق این صنعت است. در مقابل، شجم با کاهش واقعی ۵۰ درصد، بدترین عملکرد را داشته و ارزش واقعی خود را تا حد زیادی از دست داده است.
صنعت الفین-اتیلن با درآمد ۵۴۲,۱۲۴ میلیارد تومانی، یکی از بزرگترین صنایع حاضر در بازار سرمایه ایران است و عملکرد آن، تأثیر مستقیمی بر کل اقتصاد کشور دارد.
صنعت اوره ایران در ۱۱ ماهه ۱۴۰۴، یکی از درخشانترین عملکردهای خود را به ثبت رسانده است. مجموع درآمد ۶ شرکت فعال در این صنعت به ۱۶۰,۷۹۰ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد خیرهکننده ۸۹ درصدی را نشان میدهد. شپدیس با درآمد ۷۵,۹۷۹ میلیارد تومان و رشد ۹۵ درصدی، بزرگترین شرکت این صنعت است. کرماشا با رشد ۱۱۳ درصدی و خراسان با رشد ۹۲ درصدی، بهترین عملکرد را داشتهاند. تمام شرکتهای این صنعت رشد مثبت داشتهاند و هیچ بازندهای وجود ندارد. در ادامه این گزارش نگاهی میاندازیم به جزئیات عملکرد این شرکتها و تحلیل دلایل موفقیت آنها در شرایط بحرانی.
شپدیس با درآمد ۷۵,۹۷۹ میلیارد تومان و رشد ۹۵ درصدی، بزرگترین شرکت صنعت اوره در ۱۱ ماهه ۱۴۰۴ بوده است. این شرکت که در زمینه تولید و توزیع اوره و سایر کودهای شیمیایی فعالیت میکند، با توجه به افزایش بیسابقه قیمت اوره در بازارهای جهانی (۴۸ درصد افزایش از آغاز جنگ) و افزایش تقاضا برای تأمین امنیت غذایی در شرایط بحران، توانسته است سهم قابل توجهی از بازار را به خود اختصاص دهد. رشد ۹۵ درصدی شپدیس در شرایطی رخ میدهد که قیمت نهادههای تولید نیز به شدت افزایش یافته است. با احتساب نرخ تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی شپدیس حدود ۲۷ درصد برآورد میشود. این رقم نشان میدهد که شپدیس نه تنها ارزش واقعی خود را حفظ کرده، بلکه رشد قابل توجهی نیز داشته است. شپدیس با درآمد ۷۵,۹۷۹ میلیارد تومانی، بزرگترین شرکت این صنعت و یکی از غولهای بازار سرمایه ایران است.
شیراز با درآمد ۴۱,۵۷۶ میلیارد تومان و رشد ۷۵ درصدی، دومین شرکت بزرگ این صنعت است. با احتساب تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی شیراز حدود ۷ درصد برآورد میشود. این شرکت نیز توانسته است ارزش واقعی خود را حفظ کرده و رشد مثبتی داشته باشد. شلرد با درآمد ۱۴,۲۸۷ میلیارد تومان و رشد ۹۱ درصدی، سومین شرکت بزرگ این صنعت است. با احتساب تورم، رشد واقعی شلرد حدود ۲۳ درصد برآورد میشود.
کرماشا با رشد ۱۱۳ درصدی، بهترین عملکرد را در میان شرکتهای این صنعت داشته است. درآمد این شرکت از ۱۳,۵۷۴ میلیارد تومان با رشد ۱۱۳ درصدی همراه شده است. با احتساب تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی کرماشا حدود ۴۵ درصد برآورد میشود. این رقم نشان میدهد که کرماشا توانسته است ارزش واقعی خود را به میزان قابل توجهی افزایش دهد و یکی از موفقترین شرکتهای این صنعت باشد. خراسان با رشد ۹۲ درصدی، دیگر شرکت موفق این صنعت است. با احتساب تورم، رشد واقعی خراسان حدود ۲۴ درصد برآورد میشود.
شاروم با رشد ۲۸ درصدی، کمترین رشد را در میان شرکتهای این صنعت داشته است. با احتساب نرخ تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی شاروم حدود منفی ۴۰ درصد (کاهش ۴۰ درصدی) برآورد میشود. این یعنی شاروم برخلاف سایر شرکتهای این صنعت، نتوانسته است ارزش واقعی خود را حفظ کند و با کاهش قابل توجهی مواجه بوده است. شاروم که در زمینه تولید و توزیع اوره و کودهای شیمیایی فعالیت میکند، با توجه به کوچکتر بودن مقیاس عملیات و احتمالاً عدم دسترسی به خوراک گاز ارزانقیمت یا مشکلات مدیریتی، نتوانسته است از فرصت ایجاد شده به خوبی استفاده کند.
مجموع درآمد صنعت اوره در ۱۱ ماهه ۱۴۰۴ به ۱۶۰,۷۹۰ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد ۸۹ درصدی را نشان میدهد. شپدیس با درآمد ۷۵,۹۷۹ میلیارد تومان و رشد ۹۵ درصدی، بزرگترین شرکت این صنعت است. شیراز با درآمد ۴۱,۵۷۶ میلیارد تومان و رشد ۷۵ درصدی، دومین شرکت بزرگ است. شلرد با درآمد ۱۴,۲۸۷ میلیارد تومان و رشد ۹۱ درصدی، سومین شرکت بزرگ است. کرماشا با رشد ۱۱۳ درصدی، بهترین عملکرد را داشته است. تمام ۶ شرکت فعال در این صنعت رشد مثبت داشتهاند و هیچ بازندهای وجود ندارد.
با احتساب نرخ تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی صنعت اوره حدود ۲۱ درصد برآورد میشود. این رقم نشان میدهد که صنعت اوره یکی از موفقترین صنایع در حفظ و افزایش ارزش واقعی خود در شرایط بحرانی بوده است. کرماشا با رشد واقعی ۴۵ درصد، بهترین عملکرد را داشته و توانسته است ارزش واقعی خود را به میزان قابل توجهی افزایش دهد. شپدیس با رشد واقعی ۲۷ درصد و خراسان با رشد واقعی ۲۴ درصد، دیگر شرکتهای موفق این صنعت هستند.
در مقابل، شاروم با کاهش واقعی ۴۰ درصد، تنها شرکتی است که نتوانسته است ارزش واقعی خود را حفظ کند. این شرکت نیازمند توجه ویژه مدیریت است. نکته قابل توجه این است که تمام شرکتهای این صنعت با رشد اسمی مثبت مواجه بودهاند که نشاندهنده سلامت نسبی صنعت اوره و تقاضای پایدار برای محصولات آن است. افزایش قیمت جهانی اوره (۴۸ درصد از آغاز جنگ) و مزیت نسبی ایران در تولید این محصول به دلیل وفور منابع گازی، از عوامل اصلی این موفقیت هستند.
چشمانداز آینده این صنعت به شدت به تحولات جنگ خاورمیانه، سیاستهای ارزی دولت و توانایی شرکتها در تأمین خوراک و مدیریت هزینهها وابسته است. با توجه به مزیت نسبی ایران در صنعت اوره، انتظار میرود این صنعت بتواند مسیر رشد خود را ادامه دهد، مشروط بر اینکه شرکتها بتوانند کارایی خود را افزایش داده و از فرصتهای صادراتی بهرهمند شوند. سرمایهگذاران باید با دقت بیشتری عملکرد شرکتها را بررسی کنند و به دنبال شرکتهایی با مدیریت قوی، دسترسی به خوراک ارزانقیمت و توانایی حفظ ارزش واقعی در شرایط تورمی باشند. کرماشا با رشد واقعی ۴۵ درصد، بهترین گزینه در این صنعت است.
صنعت متانول ایران در ۱۱ ماهه ۱۴۰۴ نیز مانند سایر صنایع پتروشیمی، عملکرد قابل توجهی داشته است. مجموع درآمد ۳ شرکت فعال در این صنعت به ۷۸,۰۰۰ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد ۵۲ درصدی را نشان میدهد. زاگرس با درآمد ۳۹,۴۱۵ میلیارد تومان و رشد ۶۵ درصدی، بزرگترین و موفقترین شرکت این صنعت است. شخارک با درآمد ۲۰,۸۰۸ میلیارد تومان و رشد ۵۱ درصدی، دومین شرکت بزرگ است. شفن با درآمد ۱۷,۷۷۷ میلیارد تومان و رشد ۳۰ درصدی، کمترین رشد را در میان شرکتهای این صنعت داشته است. تمام شرکتهای این صنعت رشد مثبت داشتهاند و هیچ بازندهای وجود ندارد.
زاگرس با درآمد ۳۹,۴۱۵ میلیارد تومان و رشد ۶۵ درصدی، بزرگترین و موفقترین شرکت صنعت متانول در ۱۱ ماهه ۱۴۰۴ بوده است. این شرکت که در زمینه تولید و توزیع متانول و سایر محصولات پتروشیمی فعالیت میکند، با توجه به افزایش قیمت متانول در بازارهای جهانی و افزایش تقاضا برای این محصول استراتژیک، توانسته است سهم قابل توجهی از بازار را به خود اختصاص دهد. رشد ۶۵ درصدی زاگرس در شرایطی رخ میدهد که قیمت نهادههای تولید نیز به شدت افزایش یافته است. دلیل این موفقیت را باید در چند عامل جست: نخست، دسترسی به خوراک ارزانقیمت گاز طبیعی که ایران به وفور در اختیار دارد. دوم، مزیت نسبی ایران در تولید متانول به دلیل وفور منابع گازی. سوم، افزایش قیمت جهانی متانول که حاشیه سود تولیدکنندگان ایرانی را به شدت افزایش داده است. با احتساب نرخ تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی زاگرس حدود منفی ۳ درصد (کاهش ۳ درصدی) برآورد میشود. این رقم نشان میدهد که زاگرس تقریباً توانسته است ارزش واقعی خود را حفظ کند و کاهش آن نسبت به سایر رقبا بسیار کمتر است. زاگرس با درآمد ۳۹,۴۱۵ میلیارد تومانی، بزرگترین شرکت صنعت متانول و یکی از غولهای بازار سرمایه ایران است.
شخارک با درآمد ۲۰,۸۰۸ میلیارد تومان و رشد ۵۱ درصدی، دومین شرکت بزرگ صنعت متانول در ۱۱ ماهه ۱۴۰۴ بوده است. این شرکت که در زمینه تولید متانول و سایر محصولات پتروشیمی فعالیت میکند، نیز از افزایش قیمت جهانی متانول بهره برده است. با احتساب نرخ تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی شخارک حدود منفی ۱۷ درصد (کاهش ۱۷ درصدی) برآورد میشود. این رقم نشان میدهد که شخارک نتوانسته است ارزش واقعی خود را حفظ کند و با کاهش قابل توجهی مواجه بوده است. دلیل این تفاوت عملکرد نسبت به زاگرس را میتوان در عوامل مختلفی مانند ساختار هزینه، نوع قراردادهای فروش، میزان صادرات و نرخ ارز مورد استفاده در تسعیر درآمدها جست. شخارک برای بهبود عملکرد خود در دورههای آتی، نیازمند بازنگری در استراتژیها و افزایش کارایی است.
شفن با درآمد ۱۷,۷۷۷ میلیارد تومان و رشد ۳۰ درصدی، کمترین رشد را در میان شرکتهای این صنعت داشته است. با وجود اینکه شفن نیز رشد مثبت داشته، اما در مقایسه با سایر رقبا عملکرد ضعیفتری داشته است. با احتساب نرخ تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی شفن حدود منفی ۳۸ درصد (کاهش ۳۸ درصدی) برآورد میشود. این یعنی شفن برخلاف زاگرس، نتوانسته است ارزش واقعی خود را حفظ کند و با کاهش قابل توجهی مواجه بوده است. شفن که در زمینه تولید و توزیع متانول و سایر محصولات پتروشیمی فعالیت میکند، با توجه به اینکه کوچکترین شرکت این صنعت از نظر درآمد است، احتمالاً با چالشهای بیشتری در تأمین خوراک، نرخ ارز یا مدیریت هزینهها مواجه بوده است. این شرکت برای بهبود عملکرد خود نیازمند بازنگری اساسی در استراتژیها و افزایش کارایی است.
مجموع درآمد صنعت متانول در ۱۱ ماهه ۱۴۰۴ به ۷۸,۰۰۰ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد ۵۲ درصدی را نشان میدهد. زاگرس با درآمد ۳۹,۴۱۵ میلیارد تومان و رشد ۶۵ درصدی، بزرگترین و موفقترین شرکت این صنعت است.
صنعت شیمیایی-متنوع ایران در ۱۱ ماهه ۱۴۰۴ نیز مانند سایر صنایع پتروشیمی، عملکرد قابل توجهی داشته است. مجموع درآمد ۱۰ شرکت فعال در این صنعت به ۳۸,۸۶۵ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد ۵۰ درصدی را نشان میدهد. شیران با درآمد ۱۹,۸۰۰ میلیارد تومان و رشد ۵۲ درصدی، بزرگترین شرکت این صنعت است. شگستر با رشد ۳۹۷ درصدی و شگامرن با رشد ۲۳۸ درصدی، شگفتیسازان این دوره بودهاند. در مقابل، شکربن با رشد تنها ۱۰ درصدی و شدوص با رشد ۲۷ درصدی، کمترین رشد را در میان شرکتهای این صنعت داشتهاند.
شیران با درآمد ۱۹,۸۰۰ میلیارد تومان و رشد ۵۲ درصدی، بزرگترین شرکت صنعت شیمیایی-متنوع در ۱۱ ماهه ۱۴۰۴ بوده است. این شرکت که در زمینه تولید محصولات لبنی و پروتئینی فعالیت میکند، با وجود افزایش قیمت نهادههای دامی و هزینههای حمل و نقل، توانسته است سهم خود را در بازار حفظ کند. رشد ۵۲ درصدی شیران در شرایطی که تورم مواد غذایی به ۹۹ درصد رسیده، نشاندهنده توانایی این شرکت در مدیریت هزینهها و حفظ سهم بازار است. با احتساب نرخ تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی شیران حدود منفی ۱۶ درصد (کاهش ۱۶ درصدی) برآورد میشود. این رقم نشان میدهد که شیران نتوانسته است ارزش واقعی خود را حفظ کند، اما کاهش آن نسبت به برخی رقبا کمتر است.
شکام با درآمد ۶,۸۹۳ میلیارد تومان و رشد ۶۱ درصدی، دومین شرکت بزرگ این صنعت است. رشد ۶۱ درصدی شکام در شرایطی که صنعت چاپ و بستهبندی با بحران کمبود کاغذ مواجه است، نشاندهنده موفقیت این شرکت در تأمین مواد اولیه و افزایش ظرفیت تولید است. با احتساب تورم، رشد واقعی شکام حدود منفی ۷ درصد (کاهش ۷ درصدی) برآورد میشود. با توجه به افزایش تقاضا برای بستهبندی مواد غذایی و دارویی در شرایط بحران، چشمانداز رشد این شرکت همچنان مثبت ارزیابی میشود.
شگستر با رشد خیرهکننده ۳۹۷ درصدی، رکورددار رشد در میان شرکتهای این صنعت است. درآمد این شرکت از ۸۵۲ میلیارد تومان با جهش ۳۹۷ درصدی همراه شده است. این رشد بیسابقه، نیازمند تحلیل دقیقتر است. با احتساب تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی شگستر حدود ۳۲۹ درصد برآورد میشود. این رقم نشان میدهد که شگستر نه تنها ارزش واقعی خود را حفظ کرده، بلکه رشد تصاعدی داشته است. با این حال، رشد ۳۹۷ درصدی بسیار فراتر از میانگین صنعت (۵۰ درصد) است و احتمالاً بخشی از آن ناشی از پایه پایین درآمدی در سال قبل یا عوامل غیرعملیاتی مانند فروش داراییها است.
شگامرن با رشد ۲۳۸ درصدی، دومین شگفتیساز این دوره است. درآمد این شرکت از ۲۵۲ میلیارد تومان با رشد ۲۳۸ درصدی همراه شده است. با احتساب تورم، رشد واقعی شگامرن حدود ۱۷۰ درصد برآورد میشود. این رشد قابل توجه در شرایطی رخ میدهد که صنعت انرژی با بحران بینظیری مواجه است. افزایش قیمت نفت و گاز، اختلال در زنجیره تأمین و تحریمها، همگی میتوانستند بر عملکرد این شرکت تأثیر منفی بگذارند، اما شگامرن توانسته است از این بحران به عنوان فرصت استفاده کند و سهم خود را در بازار افزایش دهد.
شاملا با درآمد ۳,۴۱۰ میلیارد تومان و رشد ۵۳ درصدی، دیگر شرکت موفق این صنعت است. با احتساب تورم، رشد واقعی شاملا حدود منفی ۱۵ درصد (کاهش ۱۵ درصدی) برآورد میشود. شملی با درآمد ۱,۰۸۰ میلیارد تومان و رشد ۵۰ درصدی، شسینا با درآمد ۶۹۸ میلیارد تومان و رشد ۴۵ درصدی، و شرنگی با درآمد ۱۹۷ میلیارد تومان و رشد ۳۳ درصدی، دیگر شرکتهایی هستند که عملکرد قابل قبولی داشتهاند.
در مقابل، شکربن با رشد تنها ۱۰ درصدی، کمترین رشد را در میان شرکتهای این صنعت داشته است. درآمد این شرکت از ۲,۹۲۰ میلیارد تومان با رشد ۱۰ درصدی همراه شده است. صنعت قند در سالهای اخیر با چالشهای متعددی از جمله کمبود چغندر قند، افزایش قیمت نهادهها و رقابت با شکر وارداتی مواجه بوده است. با احتساب تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی شکربن حدود منفی ۵۸ درصد (کاهش ۵۸ درصدی) برآورد میشود که نشاندهنده فشار جدی بر این صنعت و نیاز به تغییر استراتژی برای حفظ سهم بازار است.
شدوص با رشد ۲۷ درصدی، دیگر شرکت با عملکرد ضعیف است. درآمد این شرکت از ۲,۷۶۴ میلیارد تومان با رشد ۲۷ درصدی همراه شده است. با احتساب تورم، رشد واقعی شدوص حدود منفی ۴۱ درصد (کاهش ۴۱ درصدی) برآورد میشود.
مجموع درآمد صنعت شیمیایی-متنوع در ۱۱ ماهه ۱۴۰۴ به ۳۸,۸۶۵ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد ۵۰ درصدی را نشان میدهد. شیران با درآمد ۱۹,۸۰۰ میلیارد تومان و رشد ۵۲ درصدی، بزرگترین شرکت این صنعت است. شکام با درآمد ۶,۸۹۳ میلیارد تومان و رشد ۶۱ درصدی، دومین شرکت بزرگ است. شاملا با درآمد ۳,۴۱۰ میلیارد تومان و رشد ۵۳ درصدی، سومین شرکت بزرگ است.
با احتساب نرخ تورم ۶۸ درصدی، رشد واقعی صنعت شیمیایی-متنوع حدود منفی ۱۸ درصد (کاهش ۱۸ درصدی) برآورد میشود. شگستر با رشد واقعی ۳۲۹ درصد، بهترین عملکرد را داشته و توانسته است ارزش واقعی خود را به میزان شگفتانگیزی افزایش دهد. شگامرن با رشد واقعی ۱۷۰ درصد، دومین شرکت موفق این صنعت است. در مقابل، شکربن با کاهش واقعی ۵۸ درصد، بدترین عملکرد را داشته و ارزش واقعی خود را تا حد زیادی از دست داده است.
نکته قابل توجه این است که تمام شرکتهای این صنعت با رشد اسمی مثبت مواجه بودهاند که نشاندهنده سلامت نسبی صنعت شیمیایی-متنوع و تقاضای پایدار برای محصولات آن است. با این حال، فاصله عمیق بین شرکتهای موفق و ناموفق در این صنعت، نشاندهنده اهمیت مدیریت قوی، دسترسی به مواد اولیه و توانایی در مدیریت هزینهها است.
شیران با درآمد ۱۹,۸۰۰ میلیارد تومانی، بزرگترین شرکت این صنعت است و عملکرد آن، تأثیر مستقیمی بر کل صنعت دارد. با توجه به ادامه تحریمها، جنگ خاورمیانه و عدم قطعیتهای سیاسی و اقتصادی، تنها شرکتهایی که استراتژی مناسب و مدیریت قوی داشته باشند، میتوانند در این شرایط سخت دوام بیاورند
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا