یکی از بخش‌های خیلی جالب دوران جنگ «طرح اجتماع‌محور» است. در این طرح، سازمان بهزیستی نگاهش را از یک اداره‌ ساده فراتر برده است. آن‌ها در ۱۴۲ محله که اوضاع مالی خوبی ندارند، عملیات پایش خانه‌به‌خانه راه انداخته‌اند. یعنی مددکاران درِ تک‌تک خانه‌ها را زده‌اند تا ببینند وضعیت چطور است.

به گزارش سرمایه فردا،این روزها که اخبار جنگ و ناآرامی همه جا را پر کرده، خیلی‌ها فقط به فکر عدد و رقم‌های بزرگ هستند، اما در این میان، یک گروه هستند که کمتر دیده می‌شوند ولی بیشترین فشار را تحمل می‌کنند: «بانوان سرپرست خانواده». کسانی که هم باید جای خالی مردِ خانه را پر کنند، هم مراقب بچه‌ها باشند و هم در این شرایط سخت اقتصادی و جنگی، شکم خانواده را سیر کنند. مریم خاک‌رنگین، مدیر کل دفتر خانواده و زنان سازمان بهزیستی در همین راستا از طرحی سخن گفته که نشان می‌دهد بهزیستی این بار به جای اینکه منتظر بماند تا مردم به اداره بیایند، خودش شال و کلاه کرده و به سراغ آن‌ها رفته است.

‌طرح پایش خانه‌به‌خانه؛ وقتی مددکار پشت در می‌آید

یکی از بخش‌های خیلی جالب صحبت‌های خانم خاک‌رنگین، «طرح اجتماع‌محور» است. در این طرح، سازمان بهزیستی نگاهش را از یک اداره‌ ساده فراتر برده است. آن‌ها در ۱۴۲ محله که اوضاع مالی خوبی ندارند، عملیات پایش خانه‌به‌خانه راه انداخته‌اند. یعنی مددکاران درِ تک‌تک خانه‌ها را زده‌اند تا ببینند وضعیت چطور است. جالب اینجاست که در این طرح، فقط سراغ کسانی که از قبل عضو بهزیستی بودند نرفتند. آن‌ها ۸۲۴۸ خانواده را از نزدیک رصد کردند و در این میان، ۲۰۸۱ خانواده جدید را پیدا کردند که به شدت نیاز به کمک داشتند اما تا به حال نامشان در هیچ لیستی نبود. این یعنی یک شناسایی واقعی در کفِ میدان.

اقدام فوری برای کسانی که نان‌شان بریده شد

جنگ فقط صدای انفجار نیست، جنگ یعنی از دست رفتن شغل و کاسبی. خیلی از این زنان سرپرست خانوار، کارهای خانگی داشتند یا در محیط‌هایی کار می‌کردند که به خاطر شرایط جنگیِ دو ماه اخیر تعطیل شده است. خاک‌رنگین می‌گوید سازمان بهزیستی با الگوی «مدیریت بحران» وارد شده تا اجازه ندهد معیشت این خانواده‌ها کاملاً از بین برود. در همین مدت کوتاه، برای ۶۰۱ خانواده که وضعیت خیلی حادی داشتند، فوراً اقدام حمایتی انجام شده است.

داغِ سنگینی که بر دلِ خانواده بهزیستی نشست

بخش غم‌انگیزِ صحبت‌های این مقام مسئول، آماری است که از تلفات جانی در این دو ماه می‌دهد. متاسفانه جنگ به خانواده بزرگ بهزیستی هم رحم نکرده است. طبق گفته‌های او، ۳ نفر از زنان سرپرست خانوار و ۲ نفر از اعضای خانواده‌هایشان شهید شده‌اند. همچنین ۹ نفر از بانوان و ۱۲ نفر از اعضای خانواده‌های تحت پوشش، دچار جراحت‌های جسمی شده‌اند. در کل ۴۱۴ خانواده تحت پوشش این دفتر، در این مدت یا خانه‌شان خراب شده، یا شهید داده‌اند و یا زخمی شده‌اند. این اعداد نشان می‌دهد که بهزیستی با چه حجم بزرگی از بحران انسانی روبه‌رو است.

بودجه‌هایی که برای زخم‌بندی رسید

وقتی قدرت خرید پایین می‌آید، اولین چیزی که از سفره حذف می‌شود، پروتئین و میوه است و اولین چیزی که عقب می‌افتد، درمان. خانم خاک‌رنگین خبر داد که ۱۲۱ میلیارد تومان اعتبار با قید فوریت به استان‌ها داده شده است. از این مبلغ، حدود ۴۷ میلیارد تومان برای کمک‌های موردی و ضروری زندگی خرج شد. اما ماجرا به اینجا ختم نمی‌شود؛ ۳۷ میلیارد تومان برای خرید وسایل ضروری خانه که در جنگ آسیب دیده بود، ۱۳ میلیارد تومان برای پول دارو و درمان و ۴ میلیارد تومان هم مخصوص مادران باردار و شیرده پرداخت شده تا در این هیاهوی جنگ، بچه‌های کوچک گرسنه نمانند و ضعیف نشوند.

 احیای شغل‌های زخمی؛ دوباره روی پای خود ایستادن

یکی از کارهای مهمی که در این گزارش به آن اشاره شده، بحث اشتغال است. جنگ باعث شد حدود ۳ هزار شغل (دقیقاً ۲۹۷۵ مورد) که توسط این زنان اداره می‌شد، از بین برود یا دچار مشکل جدی شود. بهزیستی حالا دارد برنامه‌ریزی می‌کند تا این زنان دوباره بتوانند کارشان را شروع کنند. حتی با کمک صنف‌های مختلف و خیرین، ۶۳ خانه که محل کار این بانوان بوده و در جنگ آسیب دیده بود، به صورت رایگان بازسازی شده است تا آن‌ها دوباره بتوانند نانِ حلال در بیاورند و دستشان جلوی کسی دراز نشود.

بسته‌های معیشتی و درمان‌های مازاد

علاوه بر کارهای تخصصی برای زنان، سازمان در سطح بزرگتر هم خدماتی داده است. مثلاً ۱۵ هزار بیمار کمک‌هزینه درمان گرفتند. ۴ هزار نفر از این‌ها کسانی بودند که بیماری‌های سختی داشتند و بیمه‌های معمولی هزینه‌هایشان را نمی‌داد. همچنین تعمیر بیش از ۶۰۰ خانه آسیب‌دیده از جنگ هم در دستور کار بوده که بخش زیادی از آن انجام شده است. تمام این‌ها نشان می‌دهد که سازمان سعی کرده یک چترِ بزرگِ حمایتی روی سرِ تمام آسیب‌دیدگان باز کند.

ایجاد بانک اطلاعاتیِ بدون اینترنت

در این میان شاید هیچ چیز مهم‌تر از ایجاد یک بانک اطلاعاتی از مددجویان نباشد. در همین راستا سازمان بهزیستی یک بانک اطلاعاتی «آفلاین» درست کرده است. یعنی چه؟ یعنی تمام اطلاعات، آدرس‌ها و شماره تماس‌های مددجویان را در سیستم‌هایی ذخیره کرده‌اند که نیازی به اینترنت ندارد. این کار برای این است که اگر خدای نکرده اینترنت قطع شد یا اختلالی در شبکه سراسری پیش آمد، مددکاران آدرس خانواده‌ها را داشته باشند و بتوانند حضوری سراغشان بروند و کمک‌ها را به دستشان برسانند. این یعنی حمایت تعطیل‌بردار نیست، حتی در بدترین شرایط ارتباطی.