در تالار شیمیایی، عرضه منظم برخی محصولات (مانند ABS) التهابات را کاهش داده، اما عرضه قطرهچکانی برخی دیگر (مانند PVC) قیمتها را در سطوح نجومی نگه داشته است. رکورد عرضه اوره و کاهش نرخ آن، خبر خوبی برای کشاورزان و صنایع پاییندستی است، اما دوام آن به تداوم عرضه در هفتههای آینده بستگی دارد.
به گزارش سرمایه فردا، هفته منتهی به اول خرداد ۱۴۰۵ برای بورس کالای ایران، هفته «تعدیل و تناقض» بود. از یک سو، در تالار شیمیایی پس از ماهها وقفه و التهاب، نشانههایی از آرامش نسبی در برخی محصولات (مانند ABS) مشاهده شد. از سوی دیگر، برخی کالاها (مانند PVC و ارتوزایلن) همچنان به دلیل کمبود عرضه، با رقابت قیمتی انفجاری مواجه بودند. در تالار صنعتی و فلزات، محصولات میانی و انتهایی زنجیره فولاد رشد قیمت خوبی را تجربه کردند. اما شاید مهمترین خبر هفته، مربوط به تالار سیمان بود؛ جایی که برخلاف سایر صنایع آسیبدیده از محاصره دریایی، رینگ صادراتی هفته پرفروشی را پشت سر گذاشت. این گزارش به تحلیل جزئیات هر یک از این تالارها میپردازد.
پس از حدود دو ماه وقفه در عرضه بسیاری از محصولات شیمیایی و پتروشیمی (به دلیل حملات هوایی به تأسیسات جنوبی و قطع صادرات)، بازار به تدریج در حال بازگشت به حالت عادی است. اما قاعده جدید بازار این است که «هرچه عرضه یک محصول در چند هفته متوالی تداوم یابد، رقابت قیمتی انفجاری آن تعدیل میشود.» برای مثال، محصول «ABS» شرکت پتروشیمی شبصیر که در ماههای اخیر به دلیل کمبود شدید عرضه، با رشد نجومی قیمت مواجه بود، اکنون با چند هفته عرضه منظم، رقابت قیمتی آن به تدریج فروکش کرده است. در مقابل، «ارتوزایلن» که پس از مدتها وقفه، تنها دو هفته است که توسط پتروشیمی بوعلی عرضه میشود، هنوز هم درگیر رقابت قیمتی بالا است. خریداران هنوز اطمینان ندارند که این عرضه در هفتههای آینده نیز تداوم یابد، بنابراین برای اطمینان از تأمین، حاضر به پرداخت قیمتهای بالاتری هستند.
وضعیت «پیویسی» (PVC) اما عجیبتر و نگرانکنندهتر است. این محصول با وجود چهار هفته عرضه مداوم، اما به دلیل «مقادیر اندک» (نسبت به مقادیر عادی قبل از جنگ)، همچنان با رقابت قیمتی بسیار بالایی مواجه است. به گزارش تحلیلگران، پیویسی هماکنون «سه برابر قیمت پایه» معامله میشود و مجموع مبلغ فروش هفتگی آن به زحمت به مقادیر هفتگی زمستان (قبل از جنگ) میرسد. این یعنی عرضه قطرهچکانی، به هیچ وجه پاسخگوی نیاز صنایع پاییندستی (تولید کنندگان لوله، اتصالات، پروفیل و…) نیست و قیمتهای نجومی، حاشیه سود آنها را به شدت تحت فشار قرار داده است. بسیاری از تولیدکنندگان لوله و اتصالات پیویسی یا خط تولید خود را متوقف کردهاند و یا با حداقل ظرفیت کار میکنند.
خبر خوش هفته، حضور تمامی اورهسازان در تالار شیمیایی بود. در مجموع، حدود ۴,۰۰۰ تن اوره توسط شرکتهای مختلف (از جمله پتروشیمی خراسان، کرمانشاه، شیراز، مسجدسلیمان و…) عرضه شد. این میزان عرضه در یک هفته، احتمالاً یک «رکورد» محسوب میشود (مخصوصاً پس از ماهها قطع و وقفه). نتیجه منطقی این افزایش عرضه، «کاهش رقابت قیمتی» و تعدیل نرخ بود. میانگین نرخ معاملات اوره در این هفته از حدود ۸۸ میلیون تومان (در هفته قبل) به ۷۱ میلیون تومان به ازای هر تن کاهش یافت. نکته قابل توجه، محاسبه این نرخها بر مبنای «دلار ۱۰۰ هزار تومانی» است. در حالی که نرخ ارز نیمایی حدود ۱۱۲ هزار تومان و نرخ بازار آزاد حدود ۱۸۰ هزار تومان است، عرضه اوره با نرخ ارز محاسباتی ۱۰۰ هزار تومان، عملاً به معنای ارائه یک «یارانه پنهان» به صنایع پاییندستی (تولیدکنندگان کود شیمیایی و کشاورزان) است. اگر دولت بخواهد این یارانه را حذف کند (و دلار را به نرخ نیمایی نزدیک کند)، قیمت اوره جهش قابل توجهی خواهد کرد و به تبع آن، قیمت کود شیمیایی و در نهایت محصولات کشاورزی (گندم، برنج، جو و…) افزایش خواهد یافت. دولت بین دو آتش «کنترل تورم» و «حمایت از تولید داخل» گرفتار شده است.
در تالار صنعتی، محصولات میانی و انتهایی زنجیره فولاد «رشد نرخ خوبی» داشتند. دلیل اصلی این رشد، «تقاضای بالاتر از عرضه» است. به دلیل قطعی برق و گاز در زمستان و همچنین مشکلات لجستیکی (بسته بودن تنگه هرمز بر واردات مواد اولیه و صادرات محصولات تأثیر گذاشته)، انبار شرکتهای فولادی خالی است و نمیتوانند پاسخگوی تقاضای داخلی باشند. میانگین نرخ معاملاتی «تختال» (اسلب) شرکتهای مختلف در محدوده دلار ۱۳۱ هزار تومانی (در هر کیلوگرم) و «شمش فولادی» در محدوده دلار ۱۱۷ هزار تومانی معامله شد.
بازار مس و آلومینیوم نیز کماکان در «حجم و نرخهای رو به رشد» به کار خود ادامه میدهند. دلیل آن جهش قیمتهای جهانی مس و آلومینیوم (به دلیل کمبود عرضه ناشی از بسته بودن تنگه هرمز) و همچنین افزایش نرخ ارز است. تقاضای داخلی برای مس و آلومینیوم (به ویژه در صنعت ساختمان و سیمکشی) نیز به دلیل شروع فصل ساختوساز (اردیبهشت و خرداد) افزایش یافته است. با این حال، خبر بد در بخش «فرآوردههای نفتی» (به ویژه «قیر») است. برای قیر، «تقاضای داخلی ضعیف» است (به دلیل رکود ساختوساز) و در صادرات آن نیز «مشکلات متعددی» گزارش میشود. دلیل اصلی، بسته بودن تنگه هرمز و اختلال در صادرات قیر از طریق بنادر جنوبی است. همچنین، رقبای منطقهای (ترکیه و امارات) از این فرصت استفاده کرده و سهم بازار ایران را در کشورهای هدف تصاحب کردهاند. نتیجه، در رینگ صادراتی، «تقاضا و حجم معاملات ضعیفتر از گذشته» است.
برخلاف سایر صنایع صادراتی که از محاصره دریایی ضربه خوردند، صنعت سیمان در هفته گذشته عملکرد فوقالعادهای داشت. در رینگ داخلی، شرکتهایی مانند «سیلام» (سیمان لامرد)، «ساراب» (سیمان ارومیه) و «سصفها» (سیمان صوفیان) «رشد خوبی در مبلغ فروش» داشتند. علت این افزایش فروش، شروع فصل ساختوساز پس از تعطیلات نوروز و همچنین افزایش قیمت سیمان (به دلیل افزایش هزینههای تولید) است.
اما خبر مهم، مربوط به «رینگ صادراتی» سیمان است. شرکتهایی مانند «سجام» (سیمان شمال)، «ساروم» (سیمان ارومیه) با محصول سیمان کیسه، و «سکرد» (سیمان کردستان) با محصول کلینکر، موفق به ثبت فروشهای صادراتی خوبی شدند. به گزارش تحلیلگران، «برخلاف مشکلات صادراتی ایجاد شده در سایر صنایع، سیمان اوضاع خوبی داشته و رینگ صادراتی، هم هفته پرفروشی داشت و هم ماهی پرفروش در مجموع اردیبهشت.» چرا سیمان از این قاعده مستثنی است؟ دلیل اصلی این است که «صادرات سیمان عمدتاً از طریق مرزهای زمینی (به ویژه به عراق، افغانستان و کشورهای CIS) انجام میشود، نه از طریق دریا». بنابراین، محاصره دریایی تأثیر چندانی بر آن نداشته است. علاوه بر این، افزایش قیمت سیمان در بازارهای جهانی (به دلیل بازسازی مناطق آسیبدیده در جنگ اوکراین و خاورمیانه) و همچنین افزایش تقاضا از سوی کشورهای همسایه (عراق و افغانستان) به نفع صادرکنندگان ایرانی تمام شده است. سیمان ایران از کیفیت خوب و قیمت رقابتی (نسبت به سیمان ترکی و هندی) برخوردار است و این مزیت رقابتی، حتی با وجود مشکلات لجستیکی، حفظ شده است.
بنابراین هفته منتهی به اول خرداد ۱۴۰۵ نشان داد که بورس کالا به تدریج در حال بازگشت به حالت عادی است، اما سرعت و نحوه این بازگشت برای هر محصول متفاوت است. در تالار شیمیایی، عرضه منظم برخی محصولات (مانند ABS) التهابات را کاهش داده، اما عرضه قطرهچکانی برخی دیگر (مانند PVC) قیمتها را در سطوح نجومی نگه داشته است. رکورد عرضه اوره و کاهش نرخ آن، خبر خوبی برای کشاورزان و صنایع پاییندستی است، اما دوام آن به تداوم عرضه در هفتههای آینده بستگی دارد. در تالار صنعتی، فولاد و فلزات همچنان در مسیر صعودی هستند و این روند تا زمان رفع مشکلات انرژی و لجستیکی ادامه خواهد داشت. در تالار سیمان، رونق صادراتی، یک نقطه درخشان در اقتصاد بحرانزده ایران است. سرمایهگذاران باید صنعت سیمان (به ویژه شرکتهای صادراتمحور) را جدی بگیرند، چرا که به نظر میرسد این صنعت از بحران هرمز سود برده است. در مقابل، صنعت قیر و محصولات پتروشیمی وابسته به صادرات دریایی همچنان در بحران به سر میبرند و تا زمان بازگشایی تنگه هرمز، وضعیت آنها بهبود نخواهد یافت. موفق باشید.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا