وضعیت صنایع لبنی بورس؛ بررسی عملکرد ۱۱ ماهه ۱۴۰۴

به گزارش سرمایه فردا، کارخانه‌های لبنی ایران در ۱۱ ماهه منتهی به اسفند ۱۴۰۴، نشان می‌دهد که در میان غول‌های لبنی، یک شرکت با رشد خیره‌کننده ۹۳ درصدی خودنمایی می‌کند و در مقابل، یک شرکت دیگر با افت ۵۲ درصدی، تمام شیر و ماست خود را یکجا آب کرده است. در این گزارش، تک‌تک این شرکت‌ها را از نظر میزان درآمد و درصد تغییر واکاوی می‌کنیم و می‌بینیم کدام‌ها در این جشنواره فروش، برنده و کدام‌ها بازنده بوده‌اند.

غانیزان؛ رکورددار رشد با ۹۳ درصد؛ پادشاه تازه‌نفس صنعت لبنی

غانیزان (انیزان) با درآمد ۲,۱۹۵ میلیارد تومانی و رشد حیرت‌انگیز ۹۳ درصدی، بالاترین نرخ رشد را در میان تمام شرکت‌های این فهرست به خود اختصاص داده است. این یعنی درآمد غانیزان نسبت به سال قبل نزدیک به دو برابر شده؛ رشدی که در صنعت لبنیات کم‌سابقه است. انیزان که شاید نامش به اندازه غول‌های قدیمی این صنعت سر زبان‌ها نیفتاده، اما با این جهش، خودش را به عنوان یک رقیب جدی معرفی کرده است. نقد این عملکرد بسیار مثبت است. غانیزان از یک پایه درآمدی ۲,۲۰۰ میلیارد تومانی، رشد ۹۳ درصدی را ثبت کرده؛ یعنی هم اندازه خوبی دارد و هم نرخ رشدش خیره‌کننده است. سهامداران غانیزان می‌توانند به ادامه این روند صعودی در کوتاه‌مدت امیدوار باشند، اما باید توجه داشته باشند که تکرار چنین رشدی در سال آینده دشوار خواهد بود، مگر اینکه شرکت بتواند سهم بازار بیشتری از رقبا بگیرد.

غشان؛ جهش ۶۸ درصدی و تعقیب لیدرهای صنعت

غشان (شان) با درآمد ۳,۶۱۵ میلیارد تومانی و رشد ۶۸ درصدی، دومین نرخ رشد بالای فهرست را ثبت کرده و نشان داده که در گروه شرکت‌های بزرگ صنعت لبنی، توانسته بهتر از میانگین عمل کند. شان با محصولات متنوع لبنی از جمله ماست، پنیر و دوغ، جایگاه خوبی در بازار پیدا کرده و این رشد، تأییدی بر استراتژی موفق آن است. نقد این عملکرد مثبت است؛ غشان نه تنها از میانگین صنعت (۵۹ درصد) جلو زده، بلکه توانسته سهم بازار خود را در برابر هجوم رقبا حفظ کند. سرمایه‌گذاران غشان می‌توانند به ادامه این روند صعودی امیدوار باشند.

غگیلا با رشد ۷۰ درصدی سبقت از میانگین گرفت

غگیلا (گیلا) با درآمد ۲,۱۵۷ میلیارد تومانی و رشد ۷۰ درصدی، سومین نرخ رشد بالای فهرست را ثبت کرده و نشان داده که شرکت‌های منطقه‌ای و متوسط این صنعت هم می‌توانند جهش‌های قابل توجهی داشته باشند. گیلا که در استان گیلان فعالیت می‌کند و محصولاتش عمدتاً در شمال کشور توزیع می‌شود، توانسته از افزایش قیمت‌ها و رشد تقاضای محلی بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که با وجود رشد ۷۰ درصدی، غگیلا هنوز فاصله زیادی با غول‌هایی مثل غشصفا و غپاک دارد، اما نرخ رشد بالای آن نویدبخش آینده‌ای روشن است.

غشصفا غول بی‌رقابت با رشد ۶۵ درصد

غشصفا (شصفا) با درآمد ۷,۲۹۶ میلیارد تومانی، بزرگ‌ترین شرکت این صنعت از نظر حجم درآمد است و بیش از ۱۷ درصد از کل درآمد صنعت لبنیات را به خود اختصاص داده است. رشد ۶۵ درصدی این غول، بهتر از میانگین صنعت (۵۹ درصد) حرکت کرده و نشان می‌دهد که شصفا همچنان رهبر بلامنازع بازار است. نقد این عملکرد این است که با این حجم عظیم، حفظ چنین نرخ رشدی کار آسانی نیست و غشصفا توانسته انتظارات را فراتر از حد متوسط برآورده کند. سهامداران غشصفا باید به ثبات و امنیت این سهم بیشتر از نرخ رشد انفجارگونه‌اش اهمیت بدهند؛ این شرکت مثل یک کوه است، نه یک تپه متحرک.

غفارس با رشد ۶۵ درصدی؛ هم‌رتبه با غشصفا

غفارس (فارس) با درآمد ۵,۱۰۱ میلیارد تومانی و رشد ۶۵ درصدی، دقیقاً هم‌رتبه با غشصفا عمل کرده و نشان داده که در گروه شرکت‌های بزرگ صنعت لبنی، توانسته همگام با رهبر بازار پیش برود. غفارس که دومین شرکت بزرگ این صنعت است، با این رشد جایگاه خود را به عنوان یک مدعی جدی تثبیت کرده است. نقد این عملکرد مثبت است؛ غفارس نه تنها رشد خوبی داشته، بلکه توانسته فاصله خود را با غشصفا حفظ کند و اجازه ندهد رقبا از او سبقت بگیرند.

غشاذر با رشد ۶۶ درصدی؛ نزدیک به صدرنشینان

غشاذر (شاذر) با درآمد ۳,۴۱۳ میلیارد تومانی و رشد ۶۶ درصدی، یکی از بهترین عملکردها را در میان شرکت‌های بزرگ این فهرست ثبت کرده است. شاذر که در گروه محصولات لبنی و پروتئینی فعالیت می‌کند، توانسته با استراتژی قیمت‌گذاری رقابتی و توزیع گسترده، سهم بازار مناسبی را تصاحب کند. نقد این عملکرد این است که رشد ۶۶ درصدی غشاذر در حالی رخ داده که برخی رقبا نرخ‌های پایین‌تری داشته‌اند، بنابراین شاذر توانسته از فرصت‌ها به خوبی استفاده کند.

غپآذر، غگلپا، غگلستا دارای رشدهای ۶۰ تا ۶۳ درصدی

سه شرکت بزرگ دیگر صنعت لبنیات، همگی رشدهایی بین ۶۰ تا ۶۳ درصدی را ثبت کرده‌اند. غپآذر (پآذر) با درآمد ۴,۴۷۰ میلیارد تومانی و رشد ۶۰ درصدی، غگلپا (گلپا) با درآمد ۳,۲۶۰ میلیارد تومانی و رشد ۶۳ درصدی، و غگلستا (گلستا) با درآمد ۲,۵۱۱ میلیارد تومانی و رشد ۵۶ درصدی. این سه شرکت نشان می‌دهند که صنعت لبنیات در مجموع در مسیر رشد پایدار و سالمی حرکت می‌کند. نقد این عملکرد این است که غگلستا با رشد ۵۶ درصدی کمی پایین‌تر از میانگین عمل کرده و باید استراتژی خود را بازبینی کند تا از رقبا عقب نماند.

غپاک با رشد ۴۹ درصدی؛ عقب‌مانده از کاروان

غپاک (پاک) با درآمد ۷,۰۷۵ میلیارد تومانی، دومین شرکت بزرگ صنعت از نظر حجم درآمد است، اما رشد ۴۹ درصدی آن در حالی که میانگین صنعت ۵۹ درصد است، یک نقطه ضعف محسوب می‌شود. پاک که یکی از برندهای قدیمی و محبوب لبنیات ایران است، نتوانسته همگام با رقبا پیش برود و جایگاه خود را تا حدودی به غشصفا و غفارس واگذار کرده است. نقد این عملکرد این است که غپاک پتانسیل رشد بالاتری دارد، اما شاید به دلیل ساختار مدیریتی محافظه‌کارانه یا مشکلات تأمین مواد اولیه، نتوانسته از موج صعودی به خوبی استفاده کند. سهامداران غپاک باید نگران باشند که اگر این روند ادامه پیدا کند، احتمالاً این شرکت سهم بازار بیشتری را به رقبا واگذار خواهد کرد.

غالبر؛ فاجعه محض با افت ۵۲ درصدی

غالبر (البر) با درآمد فقط ۴۲۹ میلیارد تومانی و افت ۵۲ درصدی، بدترین عملکرد را در میان تمام شرکت‌های این فهرست ثبت کرده است. این سقوط آزاد یعنی درآمد غالبر به کمتر از نصف سال قبل رسیده و عملاً فعالیت اقتصادی آن به شدت کاهش یافته است. نقد به غالبر این است که با این روند، نه تنها جایگاهی در صنعت لبنیات ندارد، بلکه احتمال خروج از بورس و حتی ورشکستگی برایش بسیار محتمل است. چه عواملی باعث این سقوط شده؟ شاید خطوط تولید فرسوده، شاید مشکلات تأمین شیر خام، شاید کیفیت پایین محصولات، شاید مدیریت ناکارآمد. هر چه هست، نتیجه‌اش این ۵۲ درصد افت فاجعه‌بار است. سهامداران غالبر باید بدانند که این سهم دیگر ارزش نگهداری ندارد. اگر تا به حال از آن خارج نشده‌اند، همین حالا بهترین وقت است.

لبنیات، همچنان پرمصرف‌ترین خوراکی ایرانی‌ها

مجموع درآمد ۱۱ شرکت بزرگ صنعت لبنیات در ۱۱ ماهه ۱۴۰۳ به ۴۱,۵۲۱ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵۹ درصد رشد داشته است. این رشد بسیار خوب نشان می‌دهد که لبنیات جزو کالاهای اساسی و حذف‌نشدنی سبد خانوار ایرانی است. حتی در شرایط تورمی، مردم شیر و ماست و پنیر و دوغ می‌خرند؛ شاید برند را عوض کنند، شاید مقدار را کم کنند، اما کلاً حذفش نمی‌کنند.

اول، قطب برنده انفجاری: غانیزان، غشان، غگیلا. این سه شرکت با رشد‌های ۹۳، ۶۸ و ۷۰ درصدی، ستاره‌های این فصل هستند. غانیزان با رکورد ۹۳ درصدی درخشان‌ترین عملکرد را داشته و نشان داده که با استراتژی درست می‌توان از یک شرکت متوسط، یک غول ساخت. سرمایه‌گذاران جسور باید غانیزان را در لیست خود داشته باشند.

دوم، قطب برنده پایدار: غشصفا، غفارس، غشاذر، غپآذر، غگلپا. این پنج شرکت با رشد‌های ۶۵، ۶۵، ۶۶، ۶۰ و ۶۳ درصدی، عملکردی بهتر از میانگین صنعت یا همگام با آن داشته‌اند. غشصفا به عنوان رهبر بازار، غفارس به عنوان مدعی دوم، و بقیه به عنوان دنبال‌کنندگان قابل اعتماد، همگی گزینه‌های امن و کمریسک برای سرمایه‌گذاری هستند.

سوم، قطب متوسط: غگلستا. با رشد ۵۶ درصدی، کمی پایین‌تر از میانگین صنعت عمل کرده اما هنوز در محدوده قابل قبول است. سهامداران غگلستا باید مراقب باشند که این فاصله در آینده بیشتر نشود.

چهارم، قطب بازنده: غپاک. با رشد ۴۹ درصدی و فاصله ۱۰ درصدی از میانگین صنعت، غپاک بازنده بزرگ این فصل است. این شرکت که روزگاری رهبر بازار لبنیات ایران بود، حالا جایگاه خود را تا حد زیادی از دست داده و اگر استراتژی خود را اصلاح نکند، ممکن است به رده‌های پایین‌تر سقوط کند. سهامداران غپاک باید زنگ خطر را جدی بگیرند و احتمالاً سبد خود را به سمت برندگان سنگین کنند.

پنجم، قطب فاجعه: غالبر. با افت ۵۲ درصدی، این شرکت نه تنها از قطار رشد جا مانده، بلکه در حال سقوط آزاد است. غالبر نماد یک برند قدیمی است که نتوانسته خود را با زمانه تطبیق دهد. سهامداران غالبر باید هرچه سریعتر از این سهم پرریسک خارج شوند، مگر اینکه یک معجزه مدیریتی در کار باشد.

ششم، هشدار درباره آینده. صنعت لبنیات با سه چالش جدی مواجه است. اول، افزایش قیمت مواد اولیه (شیر خام، خوراک دام، انرژی) که می‌تواند حاشیه سود شرکتها را تحت فشار قرار دهد. دوم، رقابت شدید با برندهای جدید و منطقه‌ای که با قیمت‌های پایین‌تر وارد بازار می‌شوند. سوم، احتمال حذف ارز ترجیحی برای واردات نهاده‌های دامی که می‌تواند یک شوک قیمتی به کل صنعت وارد کند. شرکت‌هایی که نتوانند زنجیره تأمین خود را بهینه کنند و حاشیه سود خود را حفظ کنند، مثل غالبر و تا حدی غپاک، محکوم به سقوط هستند.

در نهایت، صنعت لبنیات با این رشد ۵۹ درصدی، یکی از صنایع موفق بورسی در ۱۱ ماهه ۱۴۰۳ بوده است. غانیزان با جهش ۹۳ درصدی، غشصفا با ثبات غول‌آسا، و غشان و غگیلا با رشدهای بالای ۶۸ درصد، چهار نامی هستند که در لیست هر سرمایه‌گذاری باید بدرخشند. در مقابل، غالبر با سقوط آزادش و غپاک با رشد ضعیفش، دو درس بزرگ به همه می‌دهند: اول اینکه نوستالژی و قدمت به تنهایی کافی نیست؛ دوم اینکه در دنیای رقابتی لبنیات، یا بدوی یا حذف می‌شوی. و بازار لبنیات ایران، مثل همیشه، جای دویدن است، نه ایستادن.