یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
ایران با وجود سابقه علمی از رقابت پرشتاب عربستان، امارات و قدرتهای جهانی در سرمایهگذاری و توسعه هوش مصنوعی عقب مانده است.
سارا خادمی: تهران به عنوان پایتخت ایران، کلان شهری با جمعیت بیش از ۱۲ میلیون نفر است که با چالشهای پیچیدهای در حوزههای اجتماعی، زیرساختی و سلامت روبهروست. هفته «سلامت» امسال فرصتی است تا ابعاد مختلف زندگی در این کلان شهر، به ویژه از منظر تابآوری در شرایط بحران و تغییرات جمعیتی، مورد واکاوی قرار گیرد. تحلیلی که شاید صحبتهای حمید صاحب، مدیرکل سلامت شهرداری تهران، بتواند نمایی از وضعیت فعلی و برنامههای آتی برای مدیریت آسیبهای انسانی و روانی در پایتخت را برایمان ترسیم کند.
یکی از جدیترین آمارهای ارائه شده در این گزارش، مربوط به بافت جمعیتی محلات تهران است. پایتخت از محلههایی تشکیل شده که به طور متوسط ۲۸ هزار نفر جمعیت دارند. بررسیها نشان میدهد که حدود ۱۳ تا ۱۴ درصد از جمعیت هر محله را سالمندان تشکیل میدهند؛ این یعنی به طور میانگین در هر محله نزدیک به ۵هزار سالمند زندگی میکنند.اما نکتهای که مدیریت شهری بر آن انگشت گذاشته، فراتر از عدد مطلق جمعیت سالمند است.
برآوردها حاکی از آن است که ۱۵ درصد از این سالمندان در هر محله، یعنی حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ نفر، افرادی تنها و منزوی هستند که اغلب آنان را زنان سالمند تشکیل میدهند. این گروه در شرایط عادی و به ویژه در مواقع بحران، آسیب پذیرترین قشر جامعه محسوب میشوند. شهرداری تهران برای مدیریت این وضعیت، شبکه سازی داوطلبانه و تشکیل گروههای جهادی سالمندان را به عنوان یک ضرورت در دستور کار قرار داده است تا حیات محله به عنوان یک سلول زنده اجتماعی حفظ شود.
در بخش دیگری از تحلیلهای مربوط به سلامت عمومی تهرانیها، به آمار تکان دهنده مرگ و میرهای قابل پیشگیری اشاره شده است. سالانه حدود ۳۰ هزار مورد مرگ و میر در کشور رخ میدهد که امکان نجات این افراد وجود دارد، اما در حال حاضر تنها حدود ۱۰ هزار نفر در فرآیندهای مرتبط با اهدای عضو و اقدامات نجات بخش مشارکت میکنند. مدیریت سلامت پایتخت معتقد است با توسعه مشارکتهای مردمی و تقویت فرهنگ ایثار، میتوان جان ۲۰ هزار نفر دیگر را در سال حفظ کرد. این موضوع نشان میدهد چالش سلامت در تهران، بیش از آنکه سخت افزاری باشد، ریشه در الگوهای فرهنگی و مشــارکت اجتماعی دارد.
یکی از نوآوریهای جدی که در جریان بحرانهای اخیر و به ویژه جنگ ۱۲روزه متولد شد، طراحی سکوی دیجیتال ایران یار بود. این بستر با درک این واقعیت که بخش بزرگی از شهروندان در فضای مجازی حضور دارند، راهاندازی شد تا آموزشهای حیاتی را در سریعترین زمان ممکن به توده مردم برساند. حمید صاحب درباره این زیرساخت توضیح میدهد: ربات و سکوی ایران یار وظیفه دارد آموزشهای مربوط به سبک زندگی در شرایط جنگی و مدیریت زندگی در بحران را به شهروندان ارائه دهد. هدف ما این بود که اطلاعات و برنامههای کاربردی در زمان مناسب و به صورت کامل در اختیار مردم قرار گیرد. نکته استراتژیک در این طرح، پیشبینی اختلالات احتمالی در شبکه جهانی اینترنت است. مدیریت شهری برای تضمین تداوم آموزش، تنها به فضای مجازی بسنده نکرده و نزدیک به یک میلیون نسخه محتوای چاپی در ۲۲ موضوع مختلف تهیه کرده است تا در صورت قطع ارتباطات دیجیتال، آموزشهای حمایتی به صورت فیزیکی در میادین شهر توزیع شود.
توسعه زیرساختهای موقت و سیار در سطح خیابانها، بخش دیگری از راهبرد «خیابان با ما» در هفته سلامت است. در حالی که در روزهای ابتدایی تنها ۳۰ ایستگاه سلامت در میادین فعال بود، اکنون این تعداد به بیش از ۱۳۰ ایستگاه بزرگ مقیاس رسیده است. علاوه بر این، ۳۰۰ کاروان و ایستگاه کوچک مقیاس نیز به صورت سیار در محلات تهران فعال شدهاند تا تاب آوری اجتماعی را از طریق آموزشهای مستقیم ارتقا دهند.
همچنین از ظرفیت ۲ هزار و ۲۰۰ مسجد تهران، نزدیک به ۷۰۰ مسجد در قالب طرح «آرمان» به عنوان پایگاههای سلامت تخصصی بازآرایی شدهاند. این مساجد به دلیل داشتن فضای کالبدی مناسب، به محل استقرار گروههای جهادی درمان شامل پزشکان، پرستاران و روانشناسان تبدیل شدهاند تا در مواقع ضروری، بار سنگین مراکز درمانی رسمی را کاهش دهند.
در جریان وقایع اخیر، اداره کل سلامت شهرداری مسئولیت خدمات رسانی در ۵۳ هتل و مرکز اقامتی را بر عهده گرفت که هم اکنون حدود ۶ هزار و ۴۰۰ مهمان در آنها اسکان دارند. در این مراکز، ۱۴ نوع خدمت متنوع از جمله روانپزشکی، پزشکی، مددکاری و حتی آموزش و سرگرمی برای کودکان ارائه میشود. تفاوت بزرگ این اقدام با فرآیندهای معمول اداری، تکیه بر نیروهای داوطلب متخصص بود.
در زمانی که ساختارهای رسمی به دلیل ماهیت اداری یا دورکاری نیروها در لحظات اولیه بحران با کندی مواجه بودند، مدیریت شهری با همکاری دانشگاه علامه طباطبایی، طی ۱۰۰۰ مصاحبه تخصصی، ۷۰ تیم حقوقی و روانشناسی جهادی را سازماندهی کرد. صاحب با تاکید بر موفقیت این مدل میگوید: در این مدت بیش از ۴ هزار مشاوره روانشناختی و ۱۵۰۰ ویزیت تخصصی پزشکی به صورت کاملا رایگان و داوطلبانه توسط اساتید تراز اول انجام شد. این تجربه ثابت کرد که در شرایط بحران، اگر خدمات صرفا در قالب دیسیپلینهای رسمی باقی بماند، با مشکل مواجه میشویم و تنها راهحل، حضور مردم در لحظه و مداخلات فوری جهادی است.
به گفته صاحب، برنامههای مدیریت شهری برای آینده بر تقویت قرارگاههای سلامت محله و تداوم پویش ایران یار با شعار «حواسمون به هم هست» متمرکز است. هدف اصلی این پویش، ایجاد انسجام اجتماعی و تقویت حس همدلی میان شهروندان در روزهای سخت است.به عنوان بخش پایانی این اقدامات، مراسم بزرگداشت شهدای سلامت در تاریخ ۳۱ اردیبهشت ماه برگزار خواهد شد. این مراسم ادای احترامی است به تمامی فعالان گمنامی که در بیمارستانها و مراکز سلامت، فارغ از بروکراسیهای اداری، در روزهای سخت جنگ به مردم خدمت کردند. این شهیدان و فعالان حوزه سلامت، الگوهای نوین مدیریت شهری در تهران محسوب میشوند که با فداکاری خود، معنای جدیدی به مفهوم شهروند داوطلب بخشیدهاند.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا