چه کشورهایی از بحران خاورمیانه سود می برند؟

علیرضا عباسی: افزایش بحران خاورمیانه نه تنها اقتصاد این دو کشور را تهدید می‌کند، بلکه پیامدهای گسترده‌ای بر بازار انرژی و اقتصاد جهانی نیز خواهد داشت.
کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس ‘از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، و قطر، به دلیل وابستگی شدید به صادرات نفت و گاز، احتمالاً از این شرایط سود خواهند برد. کاهش توان صادرات انرژی ایران، به ویژه در حوزه نفت و گاز، باعث افزایش قیمت جهانی انرژی خواهد شد، که به نفع کشورهای عربی است و به آنها فرصت می‌دهد تا سهم بیشتری از بازار جهانی انرژی کسب کنند.
روسیه نیز از این آشفتگی سود می‌برد، زیرا با کاهش توجهات جهانی به بحران اوکراین و افزایش قیمت انرژی، به دلیل نقش برجسته‌اش در صادرات نفت و گاز، می‌تواند درآمد بیشتری کسب کند. همچنین، هر گونه کاهش تمرکز غرب بر اوکراین می‌تواند به تضعیف حمایت‌های نظامی و مالی از این کشور منجر شود، که به نفع مسکو است.

تاثیر بحران خاورمیانه بر اروپا و چین

در همین حال، آمریکا نیز از بالا رفتن قیمت‌های جهانی انرژی بهره‌مند خواهد شد. آمریکا به‌عنوان یکی از صادرکنندگان بزرگ گاز مایع طبیعی (LNG)٬ با افزایش قیمت‌های جهانی، فرصت‌های بیشتری برای افزایش صادرات به اروپا و دیگر نقاط جهان به دست خواهد آورد. اما اروپا و چین به‌عنوان مصرف‌کنندگان بزرگ انرژی، بزرگ‌ترین بازندگان این وضعیت خواهند بود. اروپا، که قبلاً به دلیل جنگ اوکراین با بحران تأمین انرژی از روسیه روبه‌رو شده، با افزایش هزینه‌های انرژی و فشارهای اقتصادی بیشتری مواجه خواهد شد. چین نیز با افزایش هزینه‌های واردات انرژی روبه‌رو می‌شود که می‌تواند بر رشد اقتصادی آن تأثیر منفی بگذارد.
در نهایت، هرچند که برخی از رقبا و بازیگران جهانی مانند کشورهای عربی، روسیه و آمریکا از بحران خاورمیانه سود خواهند برد. اروپا و چین به‌عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی، با خسارات شدید مواجه می‌شوند. توجه به منافع اقتصادی و جلوگیری از خسارات سنگین جنگ می‌توانست مانع از افزایش تنش‌ها شود.
اما ادامه بحران خاورمیانه می‌تواند مسیر رشد و توسعه هر دو کشور و منطقه را برای دهه‌ها مختل کند. ایران با رقبای بسیاری در جهان روبروست که از آسیب ما سود می برند. همکاریهای اقتصادی گسترده و تعریف پروژه های مشترک اقتصادی و همکاری در زنجیره تامین و زنجیره ارزش جهانی می تواند مانع جدی برای سود بردن رقبا از تضعیف ایران باشد .اقتصاد مهمترین کارکرد امنیتی این روزهای دنیاست. سالهاست از اقتصاد بین الملل به عنوان یک بازدارنده بزرگ امنیتی غافل شده ایم.