پایگاه خبری سرمایه فردا

رانندگان ایرانی در مسیر روسیه با تبعیض، هزینه سنگین سوخت و صف‌های طولانی مواجه‌اند که سودشان را به زیان تبدیل کرده است.

سود فدراسیون روسیه از همین دو ماه جنگ و کشمکش اخیر را تخمین بزنید. گفته می‌شود این رقم به حدود ۳۱۲ میلیارد دلار رسیده است.

قرارداد ۱۹۲۱ یک سند تاریخی است که از نظر حقوقی هنوز محل اختلاف میان ایران و روسیه است. ایران آن را باطل می‌داند و روسیه آن را همچنان معتبر. اما فارغ از بحث‌های حقوقی، واقعیت‌های میدانی نشان می‌دهد که احتمال مداخله مستقیم نظامی روسیه در جنگ کنونی بسیار کم است.

روسیه سرمایه‌گذاری زیادی برای آماده‌سازی زیرساخت‌های مسیر دریای شمالی که در امتداد سواحل شمالی آن قرار دارد، انجام داده ‌ اما با چالش یخ‌های متراکم به ویژه در فصل زمستان مواجه است. این یخ‌ها مانع حرکت کشتی‌ها می‌شوند و آن‌ها را در معرض احتمال برخورد با کوه‌های یخ قرار می‌دهند.

در حالی که اوکراین زیر شدیدترین فشار نظامی روسیه در شرق کشور قرار دارد، خبرهایی از تدوین طرح صلح ۲۸‌بندی میان آمریکا و روسیه منتشر شده است؛ طرحی که واگذاری بخشی از قلمرو اوکراین را مطالبه می‌کند و با مخالفت شدید کی‌یف روبه‌رو شده است. هم‌زمان، اروپا با توافق‌های تسلیحاتی تازه در کنار اوکراین ایستاده و چشم‌انداز آتش‌بس همچنان دور از دسترس به نظر می‌رسد.

در حالی‌که ایران پایان رسمی قطعنامه ۲۲۳۱ را اعلام کرده، غرب با روایت سیاسی از بازگشت تحریم‌ها سخن می‌گوید. آنچه در شورای امنیت جریان دارد، نه جدال حقوقی، بلکه امتداد رقابت قدرت میان شرق و غرب است.

در حالی‌که تحریم‌های غرب با هدف فلج‌سازی اقتصادهای مستقل طراحی شده‌اند، کشورهای متحد مقابل آمریکا با بازآرایی ساختارهای تولید، توسعه مسیرهای تجاری جایگزین، و بهره‌گیری از نهادهای چندجانبه مانند بریکس و شانگهای، نشان داده‌اند که مقاومت اقتصادی نه‌تنها ممکن است، بلکه می‌تواند به بستری برای بازتعریف جایگاه ژئوپلیتیکی کشورها در نظم جهانی تبدیل شود. این مسیر، از تاب‌آوری صنعتی تا دیپلماسی مالی، اکنون به الگویی برای عبور از فشارهای یک‌جانبه بدل شده است.

در سپتامبر ۲۰۲۵، روسیه با تشدید حملات هوایی به زیرساخت‌های انرژی و مناطق مسکونی اوکراین، استراتژی خود را از فشار محدود به تهدید گسترده تغییر داده است. این چرخش نظامی، همزمان با ورود پهپادها به حریم هوایی لهستان و استونی، نه‌تنها کی‌یف را تحت فشار قرار می‌دهد، بلکه ناتو را در برابر آزمونی ژئوپلیتیکی قرار داده که می‌تواند مرزهای درگیری را فراتر از اوکراین گسترش دهد.

ادعای ورود جنگنده‌های روسی به حریم هوایی استونی و لهستان، بار دیگر تنش میان مسکو و ناتو را به نقطه جوش رسانده است. در حالی که روسیه این اتهامات را رد کرده و پروازها را مطابق با مقررات بین‌المللی می‌داند، کشورهای عضو ناتو با فعال‌سازی ماده ۴ پیمان، خواستار رایزنی فوری شده‌اند. این رخداد نشان می‌دهد که جنگ اوکراین در حال عبور از مرزهای ملی و تبدیل شدن به بحرانی منطقه‌ای است—بحرانی که می‌تواند امنیت اروپا را درگیر کند.