صندوقهای تثبیت و توسعه؛ بازیگران منفعل یا ناجیان بورس در روزهای سخت؟
به گزارش سرمایه فردا، در میان نوسانات بیسابقه بازار سرمایه و پیشبینیناپذیری فضای ژئوپلیتیک خاورمیانه، یک پرسش اساسی بار دیگر به میان آمده است: نقش و مسئولیت صندوقهای تثبیت بازار و توسعه در مدیریت جریان نقدینگی و روانسازی معاملات چیست؟ این گزارش، حاصل تأملی عمیق بر فراز و نشیبهای اخیر بازار است؛ جایی که بارها این پرسش با خود مرور شده که آیا باید این متن را نوشت یا خیر. اما نهایتاً، با این فرض که هدف نهایی، بهبود شرایط بازار است، نوشتن این مطلب به نفع ننوشتن آن ارجحیت یافت. ما بر این باوریم که در شرایط فعلی، صندوقهای تثبیت و توسعه نباید صرفاً نظارهگر باشند، بلکه باید بهعنوان «تسهیلگران جریان معاملات» و «سازندگان روند» وارد میدان شوند. تجربه به ما نشان داده است که هیچکس جز خود اهالی بازار، به داد این بازار نخواهد رسید. در ادامه، این یادداشت تحلیلی را مرور میکنیم.
ضرورت حضور فعال؛ از عرضه سازنده تا روانسازی معاملات
در روزهایی که بازار با صفهای فروش سنگین و فشار عرضه مواجه میشود، نقش صندوقهای تثبیت و توسعه بهعنوان «رگولاتور روانکننده» بیش از پیش حیاتی میشود. ما بهجد معتقدیم که اگر قرار است عرضهای در بازار صورت گیرد، چه بهتر و چه عالیتر که این عرضه از سمت همین صندوقها انجام شود. این رویکرد نهتنها خراب کردن روند نیست، بلکه در واقع ساختن روند است. صندوقها باید در چنین روزهایی، بهعنوان تسهیلگر جریان معاملات عمل کنند. در روزهایی که عرضه زیاد میشود یا به هر دلیلی صف فروش سراغ بازار میآید، حضور فعال این صندوقها میتواند به بهبود روند بازار کمک کرده و از قفل شدن معاملات جلوگیری کند.
یکی از مهمترین دلایل ما برای تأکید بر حضور فعالتر صندوقهای تثبیت و توسعه، جلوگیری از خروج پول از بازار است. اگر عرضه صفوف فروش توسط برخی شرکتهای شبهدولتی یا حقوقیهایی که نیازمند نقدینگی هستند انجام شود، جریان پول از بازار خارج شده و انرژی بازار را بهطور جدی تضعیف خواهد کرد. این موضوع، یک چالش بزرگ برای بازار محسوب میشود. در مقابل، اگر این عرضه توسط صندوقهای تثبیت و توسعه انجام شود، پول در دست این صندوقها باقی میماند و میتواند در زمان مناسب دوباره به بازار تزریق شود. این یعنی جریان پول در بازار حفظ میشود و قدرت بازار برای صعودهای بعدی تقویت خواهد شد.
عرضه هوشمندانه بهجای عرضه آبشاری
تأکید ما بر حضور فعالتر صندوقها، به هیچوجه به معنای عرضه آبشاری و بیرویه نیست. صندوقها میتوانند در هر روز و هر مقطعی، با توجه به وضعیت صفهای خرید و سطح تقاضا، تصمیمات هوشمندانهای اتخاذ کنند. این رویکرد، یک عرضه حسابشده و هدفمند است که نهتنها به بازار آسیب نمیزند، بلکه میتواند به تعادل عرضه و تقاضا و همچنین مدیریت هیجانات بازار کمک کند. البته ما میدانیم که طی همین روزهای اخیر، برخی عرضهها از سمت همین صندوقها انجام شده است، اما معتقدیم حجم فعالیت آنها میتواند کمی بیشتر شود.
واقعیت تلخ خاورمیانه؛ یک ساعت دیگر را نمیتوان پیشبینی کرد
ما در خاورمیانه زندگی میکنیم؛ جایی که یک ساعت دیگر را نمیتوان پیشبینی کرد. نمیتوانیم ببینیم و بگوییم که چه اتفاقی رخ خواهد داد. این منطقه، هر لحظه ممکن است با یک شوک سیاسی یا امنیتی مواجه شود. بنابراین، بهتر است صندوقهای تثبیت و توسعه برای هر شرایطی در بازار آماده باشند. آنها باید «خشاب» خود را برای روزهای خاص و بحرانی پیشرو پر کنند. تجربه این مدت نیز بهوضوح نشان داده است که هیچکس جز خودمان و اهالی بازار، به داد ما نخواهد رسید.
در پایان این گزارش تحلیلی، میتوان چارچوب پیشنهادی را اینگونه خلاصه کرد: صندوقهای تثبیت و توسعه نباید صرفاً تماشاگر بازار باشند. آنها باید بهعنوان بازیگران فعال و تسهیلگر جریان معاملات وارد میدان شوند.عرضه در بازار باید بهگونهای انجام شود که جریان پول از بازار خارج نشود. بهترین گزینه برای این کار، عرضه از سمت صندوقهای تثبیت و توسعه است. این صندوقها باید با توجه به صفهای خرید و وضعیت تقاضا، عرضه را مدیریت کنند.
با توجه به پیشبینیناپذیری فضای خاورمیانه، صندوقها باید برای هر شرایطی آماده باشند و خشاب خود را برای روزهای بحرانی پر نگه دارند. تجربه نشان داده است که هیچکس جز خودمان به داد بازار نخواهد رسید. صندوقها باید این واقعیت را درک کرده و نقش خود را در حفاظت از بازار بیش از پیش جدی بگیرند.