گزارش ۹ ماهه شرکت‌های حمل‌ونقل در نگاه اول از جهش‌های چندصددرصدی و سودهای چشمگیر خبر می‌دهد، اما پشت این اعداد درخشان، نشانه‌های جدی از ناپایداری دیده می‌شود. بسیاری از شرکت‌ها تنها با افزایش نرخ خدمات یا درآمدهای غیرعملیاتی توانسته‌اند سود خود را بالا نگه دارند و نمادهایی مانند حسینا و حبندر حتی با وجود سوددهی، افت محسوس عملکرد را تجربه کرده‌اند. این شکاف میان سودهای روی کاغذ و واقعیت عملیاتی نشان می‌دهد صنعت حمل‌ونقل بدون کنترل هزینه‌ها، نوسازی ناوگان و اصلاح ساختار درآمدی، در معرض ریسک جدی قرار دارد و رشدهای امروز نمی‌تواند تضمینی برای فردای این صنعت باشد.

به گزارش سرمایه فردا، عملکرد ۹ ماهه شرکت‌های حمل‌ونقل در بورس تصویری نسبتاً متفاوت از بسیاری صنایع دیگر ارائه می‌دهد؛ صنعتی که در ظاهر بخش بزرگی از نمادهای آن سودده هستند، اما زیر پوست این سودآوری، نشانه‌هایی از ناپایداری، فشار هزینه و ضعف ساختاری دیده می‌شود. بررسی گزارش‌های سه فصل بهار، تابستان و پاییز نشان می‌دهد که اگرچه برخی شرکت‌ها جهش‌های چشمگیر ثبت کرده‌اند، اما این رشدها لزوماً به معنای ثبات یا پایداری نیست.

در میان نمادهای قدرتمند، «توریل» با سود ۶۶۱ میلیارد تومانی و رشد ۳۵ درصدی، عملکردی باثبات داشته و توانسته سهم خود را در بازار حمل‌ونقل ریلی حفظ کند. «حآسا» نیز با سود ۵۶ میلیارد تومانی و رشد ملایم ۱۲ درصدی، مسیر آرام اما مثبت خود را ادامه داده است. در مقابل، شرکت‌هایی مانند «حپرتو»، «حآفرین» و «حگردش» جهش‌های خیره‌کننده‌ای ثبت کرده‌اند؛ جهش‌هایی که در برخی موارد به رشدهای چندصددرصدی رسیده است. «حآفرین» با سود ۷۹۸ میلیارد تومانی و رشد هزاردرصدی، یکی از عجیب‌ترین گزارش‌های امسال را ارائه داده؛ رشدی که بیش از آنکه حاصل توسعه واقعی باشد، احتمالاً نتیجه افزایش نرخ خدمات، فروش دارایی یا تغییرات حسابداری است.

تأثیر افزایش تقاضای حمل بار

در بخش حمل‌ونقل دریایی، «حتاید» با سود ۱۶۶۳ میلیارد تومانی و رشد ۲۹ درصدی، همچنان یکی از ستون‌های اصلی صنعت است. «حخزر» و «حریل» نیز با رشدهای ۱۸۷ و ۱۸۱ درصدی، عملکردی فراتر از انتظار داشته‌اند. این رشدها نشان می‌دهد بخش ریلی و دریایی، برخلاف رکود عمومی اقتصاد، توانسته از افزایش تقاضای حمل بار و رشد نرخ خدمات بهره ببرد.

اما در کنار این عملکردهای مثبت، برخی نمادها زنگ خطر را به صدا درآورده‌اند. «حسینا» با وجود سود ۱۸۶۱ میلیارد تومانی، افت ۱۰ درصدی سود را تجربه کرده است؛ افتی که نشان می‌دهد هزینه‌های عملیاتی و فشارهای ارزی در حال خوردن حاشیه سود شرکت هستند. «حبندر» نیز با رشد تنها ۵ درصدی، نشان داده که توان رقابت در بازار پرتلاطم حمل‌ونقل دریایی را از دست داده و در حال عقب‌ماندن از رقباست.

این وضعیت نشان می‌دهد که اگرچه صنعت حمل‌ونقل در ظاهر سودده است، اما پایداری این سودها محل تردید است. افزایش نرخ دلار، هزینه‌های سوخت، تعمیرات، قطعات و تعرفه‌های بندری، فشار سنگینی بر شرکت‌ها وارد کرده و بسیاری از آنها تنها با افزایش نرخ خدمات توانسته‌اند سود خود را حفظ کنند. این مدل سودآوری، در شرایط کاهش تقاضا یا محدودیت‌های قیمتی، به‌سرعت شکننده می‌شود.

وضعیت صنعت حمل‌ونقل در بورس

از سوی دیگر، برخی رشدهای چند صد درصدی در شرکت‌های کوچک‌تر، بیش از آنکه نشانه عملکرد عملیاتی باشد، احتمالاً ناشی از فروش دارایی، تغییرات حسابداری یا جهش‌های غیرمستمر درآمدی است که نمی‌توان روی آنها برای آینده حساب کرد.

در مجموع، صنعت حمل‌ونقل در بورس امروز ترکیبی از رشدهای چشمگیر، سودهای شکننده و ضعف‌های پنهان است. اگر شرکت‌ها نتوانند هزینه‌ها را کنترل کنند، ناوگان خود را نوسازی کنند و مدل درآمدی پایدار بسازند، بخش قابل‌توجهی از این سودآوری در گزارش‌های آینده دوام نخواهد آورد. این صنعت بیش از هر زمان دیگری نیازمند مدیریت حرفه‌ای، سرمایه‌گذاری هدفمند و شفافیت مالی است؛ وگرنه رشدهای امروز می‌تواند فردا جای خود را به افت‌های سنگین بدهد.