پایگاه خبری سرمایه فردا

بازارها احتمالاً در حساست‌ترین برهه تاریخ ایران در ۵۰ سال اخیر قرار دارند. در چنین شرایطی، صحبت از ریزفاکتورها و ریزساختارها به کار تصمیم‌گیران حوزه سرمایه‌گذاری نمی‌آید. آن‌قدر موضوع کلانی در حال رخ دادن است که همه چیز را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. در این گزارش، با دو تن از تحلیلگران مسائل سیاسی و اقتصادی هم‌کلام شده‌ایم تا از میان گرداب اخبار ضدونقیض، سناریوهای پیش روی ایران را واکاوی کنیم و تصویری از آینده بازارها ترسیم نماییم.

در حالی که همه نشانه‌ها حاکی از احتمال یک توافق یا یک جنگ در هفته‌های آینده است، بازارها در بلاتکلیفی کامل به سر می‌برند. جامعه فریز شده، کسب‌وکارها آسیب دیده‌اند و سرمایه‌گذاران در بزرگ‌ترین دوراهی زندگی خود گرفتار شده‌اند.

فرار سرمایه انسانی یکی از بزرگ‌ترین خسارت‌های دهه گذشته بوده است. برآوردها نشان می‌دهد ایران در ده سال اخیر بیش از یک میلیون نفر نیروی متخصص را از دست داده؛ سرمایه‌ای که می‌توانست موتور رشد اقتصادی باشد.

یک کارشناس بازار سرمایه با اشاره به تشدید ریسک‌های سیاسی و اجتماعی به سرمایه‌گذاران هشدار داد: «در شرایط فعلی، باید دو حساب جداگانه داشته باشید؛ یک پول برای مخارج روزمره که کاملاً بیرون از بازار باشد و یک پول برای سرمایه‌گذاری در بورس که با پذیرش ریسک سیستماتیک وارد کرده‌اید و قرار نیست با کوچکترین خبری آن را خارج کنید.»

به جز تورم و کسری بودجه، محدودیت‌های جدید صادرات نفت و نقش تراستی‌ها چالش دیگر دولت است، بعد از تشدید تحریم‌ها و فعال شدن اسنپ‌بک، بخش بزرگی از مبادلات نفتی ایران از مسیر تراستی‌ها انجام می‌شود.

یکی از بدترین عملکردها در کل صنعت. افت ۹۹ درصدی سود پاییز نسبت به سال قبل نشان می‌دهد شرکت تقریباً سودآوری خود را از دست داده و بازدهی ۲۴ درصدی سهم نیز نتوانسته این واقعیت را پنهان کند.

اقتصاد ایران پس از نزدیک به دو سال رکود پیاپی به مرحله‌ای رسیده که حتی جهش تورم و افزایش نرخ دلار هم نتوانسته رفتارهای معمول بازار را تحریک کند. کاهش مداوم تقاضا، افزایش شدید هزینه‌ها و اوج‌گیری انتظارات تورمی، شاخص‌های کلیدی مانند شامخ اقتصاد و صنعت را به محدوده خطر کشانده و سقوط سفارشات جدید و افت موجودی مواد اولیه نشان می‌دهد زنجیره تأمین هر ماه ضعیف‌تر می‌شود. هم‌زمان، کاهش نقدینگی بنگاه‌ها اثر خود را در بازار کار گذاشته و شاخص استخدام به زیر مرز ۵۰ رسیده؛ نشانه‌ای روشن از اینکه تعدیل نیرو به یکی از ابزارهای بقا تبدیل شده است.

آمارها نشان می‌دهد که در شرایط حضور ناوهای آمریکایی در خلیج فارس به‌طور متوسط روزانه حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار میلیارد ریال پول حقیقی از بورس خارج شده که در برخی روزها حتی از دو همت هم عبور کرده است. همین میزان وارد بازار ارزهای دیجیتال می‌شود و دو برابر این میزان وارد بازار طلا و همچنین دلار می‌شود.

در حالی که ناوهای آمریکایی در خلیج فارس مستقر شده‌اند و پیام‌های سیاسی واشنگتن و تهران لحظه‌به‌لحظه فضای منطقه را ملتهب‌تر می‌کند، تحلیلگران معتقدند معادله قدیمی «نه جنگ، نه مذاکره» جای خود را به انتخابی سخت داده است: یا توافق، یا درگیری محدود نظامی. هم‌زمان، بازارهای جهانی زیر فشار این تنش‌ها دچار نوسانات شدید شده‌اند و معامله‌گران با نگرانی چشم‌انتظار نتیجه این رویارویی سیاسی و امنیتی هستند.