پایگاه خبری سرمایه فردا

بازار سرمایه در هیاهوی روزهای اخیر، تصویری دوپاره را به نمایش گذاشته است. از یک سو، هراس از تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک و التهاب داخلی، موجی از فروش و خروج سرمایه را رقم زده و از سوی دیگر، چشم‌انداز تحولی عمیق در پی تصویب بودجه سال آینده — که ارز شرکتی را به بازار آزاد پیوند می‌دهد — بنیان‌های ارزشی تازه‌ای را نوید می‌دهد. این گزارش به تحلیل ریشه‌های این نوسان و مسیر احتمالی پیش روی بورس می‌پردازد.

بازاری که قرار بود محل تأمین مالی تولید باشد، در عمل به صحنه‌ای تبدیل شده که گروهی محدود از نوسان‌ها سود می‌برند و اکثریت سهامداران سال‌هاست در زیان قفل شده‌اند. تا زمانی که شفافیت، عدالت و نظارت موثر به‌صورت واقعی و نه شعاری در بازار مستقر نشود، این چرخه تکرار خواهد شد و اعتماد ازدست‌رفته بازنخواهد گشت.

در حالی‌که نمادهای کوچک زیر فشار فروش سنگین عقب‌نشینی کردند، نمادهای بزرگ بازار در دو روز اخیر مسیر صعودی خود را حفظ کردند و شاخص کل را دوباره در محدوده ۴ میلیون و ۷۰ هزار واحد تثبیت نمودند. رشد نرخ ارز، انتظار برای بودجه و آغاز اصلاحات اقتصادی، مهم‌ترین محرک‌هایی هستند که در دل فضای پرتنش منطقه‌ای، جریان پول را در بازار سهام زنده نگه داشته و چشم‌انداز یک «چله سبز» را پیش‌روی بورس قرار داده‌اند.

یک سال پرتنش برای اقتصاد ایران گذشت؛ سالی که در آن بانک مرکزی به‌جای نقش‌آفرینی، بیشتر نظاره‌گر جهش‌های ارزی، تورم فزاینده و نوسانات بازارها بود. اکنون با تغییر رئیس‌کل، نگاه‌ها به این نهاد دوخته شده تا مشخص شود آیا می‌تواند از انفعال خارج شود و فرماندهی اقتصادی را دوباره به دست بگیرد.

در حالی‌که بدهی کشورهای در حال توسعه در سال ۲۰۲۴ افزایش یافت، ایران با کاهش ۲.۵ درصدی بدهی خارجی خود توانست جایگاهی متفاوت در میان اقتصادهای نوظهور به دست آورد؛ جایگاهی که پیام‌آور مدیریت محتاطانه مالی و کاهش فشارهای ارزی است.

بازار سرمایه در حالی وارد آذر شد که انتظار جهش بزرگ در معاملات وجود داشت، اما تنها نشانه‌هایی از بهبود دیده شد. اصلاحات اقتصادی در حوزه انرژی و تغییرات ارزی، زمینه‌ساز تحولات تازه‌اند؛ با این حال، مسیر صعودی بورس بیش از هر چیز به ورود نقدینگی خرد و فعال شدن نمادهای کوچک وابسته است.

پیش‌بینی بورس با دلار ۱۲۵ هزارو تومانی کاری بسیار پیچیده ای نیست و شرکت‌های صادراتی درآمدی رشد می کنند و شرکتهای ریالی نیز با ارزش جایگزینی. اما اثرات منفی بر درآمد ریالی ها دارد.

در ماه‌های اخیر صندوق‌های اهرمی با ورود به معاملات گواهی سپرده کالا، از جمله خرید مس، میلگرد و نقره، توجه فعالان بازار را جلب کرده‌اند. در شرایطی که شاخص کل بورس پس از عبور از سقف قبلی وارد فاز اصلاح شده و سایه ریسک‌های سیستماتیک بر بازار سنگینی می‌کند، کارشناسان توصیه می‌کنند بخش عمده پرتفوی سرمایه‌گذاران به صندوق‌های طلا و دارایی‌های کالایی اختصاص یابد تا ضمن پوشش ریسک، فرصت‌های رشد آتی نیز حفظ شود.

در حالی‌که دولت برای تأمین کسری بودجه بیش از هر زمان دیگری به بازار سرمایه نیاز دارد، سهامداران حقیقی با توجه به نااطمینانی‌های و رشد بازارهای موازی همچنان با تردید معامله می کنند.