پایگاه خبری سرمایه فردا

اخیراً بازار فولاد و مواد اولیه با ثبات نسبی قیمت‌ها اما همراه با عدم قطعیت در زمان تحویل محموله‌ها روبه‌رو بوده است. معاملات شمش میان چین و مقاصدی چون عربستان و سریلانکا ثبت شده، اما زمان حمل هنوز نهایی نشده است. در بازار قراضه، ترکیه شاهد افزایش جزئی قیمت‌ها بود، در حالی که اروپا و ژاپن در رکود باقی مانده‌اند. سنگ‌آهن و ورق گرم نشانه‌هایی از فشار تقاضا و تغییرات قیمتی نشان می‌دهند، اما شمش و محصولات طویل عمدتاً بدون تغییر مانده‌اند؛ تصویری که از بازاری پرابهام و در انتظار محرک‌های تازه حکایت دارد.

سال ۲۰۲۵ برای فولاد جهان، سال کاهش بود؛ برای چین، سال سقوط به زیر یک میلیارد تن؛ برای هند، سال جهش؛ برای آلمان، سال تلخترین رکود از ۲۰۰۹. ایران اما با رشد ۱.۴ درصدی و تولید ۳۱.۸ میلیون تن، همچنان در مدار همیشگی خود چرخید؛ نه اوج، نه فرود.

در میانهٔ ژوئن ۲۰۲۵، آسمان چند شهر ایران ناآرام بود. جنگ با اسرائیل، که تا پیش از این در سطح تهدید و راهبردهای پنهان جریان داشت، اینبار خود را در رادار تأسیسات فولاد خوزستان نشان داد؛ هرچند پهپاد سرنگون شد و خط تولید آسیب ندید، اما زنجیرهٔ اعتماد در بازار فولاد منطقه، از همان لحظه ترک برداشت. متال اکسپرت در گزارشی که بامداد ۱۷ ژوئن منتشر کرد، تصویری از صنعتی به تصویر کشید که نه فقط با تحریم و نوسان ارز که اکنون با واقعیت تلخ جنگ دست‌به‌گریبان است.

در روزهایی که نگرانی‌های ژئوپلیتیکی پیرامون ایران، بازارهای جهانی فولاد را متأثر کرده، گزارش‌های تازه از معاملات سنگ‌آهن، شمش و ورق گرم حکایت از نوساناتی خزنده اما معنادار دارد. از ثبت قراردادهای جدید صادراتی استرالیا و اندونزی تا افزایش هفتگی قیمت شمش ایران، همگی در سایهای از تنش روایت میشوند؛ روایتی که در آن قیمت نفت، تولید زغالسنگ و چشمانداز فولاد چین، خطوط آینده را ترسیم میکنند.

آمارهای نه‌ماهه صادرات فولاد ایران تصویری دوگانه ترسیم می‌کند؛ از یک‌سو جهش چشمگیر در صادرات کنسانتره، گندله و آهن اسفنجی، و از سوی دیگر افت صادرات محصولات نهایی که نشان می‌دهد زنجیره ارزش فولاد کشور همچنان در نقطه‌ای حساس گرفتار است. در حالی که کارخانه‌ها با وجود قطعی برق و نوسانات داخلی توانستند صادرات نیمه‌نهایی را افزایش دهند، کاهش صادرات محصولات طویل و وابستگی فزاینده به مواد اولیه، پرسش‌های جدی درباره مسیر توسعه صنعت فولاد ایران ایجاد کرده است.

صنعت فولاد ایران امروز در نقطه‌ای ایستاده که درآمدهای کلان صادراتی از یک‌سو و زیرساخت‌های فرسوده و ناکافی شرکت‌ها از سوی دیگر، تصویری متناقض از آن ارائه می‌دهد.

بررسی عملکرد فولاد خراسان در ۸ ماهه امسال نشان می‌دهد که در این دوره با وجود گذراندن ناترازی و جنگ ۱۲ روزه تولید و فروش شرکت پایدار بوده است.

عملکرد صادرات فولاد ایران در هفت‌ماه ابتدایی سال ۱۴۰۴ با رشد چشمگیر در بخش نیمه‌نهایی‌ها، محصولات تخت و مواد اولیه همراه بود؛ در حالی‌که صادرات فولادهای نهایی بلند با افت مواجه شد. هم‌زمان، بازار آسیای بیلت تحت تأثیر انتظار کاهش تولید در چین و حضور پررنگ پیشنهادهای ایرانی، شاهد نوسان قیمت‌ها و رقابت شدید میان عرضه‌کنندگان بود.

صنعت فولاد اروپا که روزگاری ستون فقرات قدرت صنعتی این قاره بود، امروز با بحرانی عمیق و ساختاری دست‌به‌گریبان است. کاهش تولید به پایین‌ترین سطح چند دهه اخیر، افت تقاضا در بخش‌های کلیدی، فشار هزینه‌های انرژی و مقررات سختگیرانه کربنی، سهم اروپا را از تولید جهانی فولاد به کمتر از ۸ درصد رسانده است. در حالی که پروژه‌های فولاد سبز امیدی تازه برای آینده ایجاد کرده‌اند، هزینه‌های بالای این فناوری و رقابت شدید واردات ارزان، مسیر احیای صنعت فولاد اروپا را دشوارتر از همیشه ساخته است.