پایگاه خبری سرمایه فردا

در روزهایی که نگرانی‌های ژئوپلیتیکی پیرامون ایران، بازارهای جهانی فولاد را متأثر کرده، گزارش‌های تازه از معاملات سنگ‌آهن، شمش و ورق گرم حکایت از نوساناتی خزنده اما معنادار دارد. از ثبت قراردادهای جدید صادراتی استرالیا و اندونزی تا افزایش هفتگی قیمت شمش ایران، همگی در سایهای از تنش روایت میشوند؛ روایتی که در آن قیمت نفت، تولید زغالسنگ و چشمانداز فولاد چین، خطوط آینده را ترسیم میکنند.

آمارهای نه‌ماهه صادرات فولاد ایران تصویری دوگانه ترسیم می‌کند؛ از یک‌سو جهش چشمگیر در صادرات کنسانتره، گندله و آهن اسفنجی، و از سوی دیگر افت صادرات محصولات نهایی که نشان می‌دهد زنجیره ارزش فولاد کشور همچنان در نقطه‌ای حساس گرفتار است. در حالی که کارخانه‌ها با وجود قطعی برق و نوسانات داخلی توانستند صادرات نیمه‌نهایی را افزایش دهند، کاهش صادرات محصولات طویل و وابستگی فزاینده به مواد اولیه، پرسش‌های جدی درباره مسیر توسعه صنعت فولاد ایران ایجاد کرده است.

صنعت فولاد ایران امروز در نقطه‌ای ایستاده که درآمدهای کلان صادراتی از یک‌سو و زیرساخت‌های فرسوده و ناکافی شرکت‌ها از سوی دیگر، تصویری متناقض از آن ارائه می‌دهد.

بررسی عملکرد فولاد خراسان در ۸ ماهه امسال نشان می‌دهد که در این دوره با وجود گذراندن ناترازی و جنگ ۱۲ روزه تولید و فروش شرکت پایدار بوده است.

عملکرد صادرات فولاد ایران در هفت‌ماه ابتدایی سال ۱۴۰۴ با رشد چشمگیر در بخش نیمه‌نهایی‌ها، محصولات تخت و مواد اولیه همراه بود؛ در حالی‌که صادرات فولادهای نهایی بلند با افت مواجه شد. هم‌زمان، بازار آسیای بیلت تحت تأثیر انتظار کاهش تولید در چین و حضور پررنگ پیشنهادهای ایرانی، شاهد نوسان قیمت‌ها و رقابت شدید میان عرضه‌کنندگان بود.

صنعت فولاد اروپا که روزگاری ستون فقرات قدرت صنعتی این قاره بود، امروز با بحرانی عمیق و ساختاری دست‌به‌گریبان است. کاهش تولید به پایین‌ترین سطح چند دهه اخیر، افت تقاضا در بخش‌های کلیدی، فشار هزینه‌های انرژی و مقررات سختگیرانه کربنی، سهم اروپا را از تولید جهانی فولاد به کمتر از ۸ درصد رسانده است. در حالی که پروژه‌های فولاد سبز امیدی تازه برای آینده ایجاد کرده‌اند، هزینه‌های بالای این فناوری و رقابت شدید واردات ارزان، مسیر احیای صنعت فولاد اروپا را دشوارتر از همیشه ساخته است.

در سپتامبر ۲۰۲۵، چین برای چهارمین ماه متوالی تولید فولاد خود را کاهش داد و به ۷۳.۴۹ میلیون تن رساند رقمی که نسبت به سال گذشته ۴.۶ درصد و نسبت به ماه قبل ۵ درصد افت نشان می‌دهد. این کاهش، نشانه‌ای از ضعف تقاضا، تعطیلات فصلی و فشارهای ساختاری در بازار جهانی فلزات است که می‌تواند بر قیمت‌ها و سوددهی کارخانه‌ها در سراسر جهان تأثیر بگذارد.

در نیمه نخست۱۴۰۴، صنعت فولاد ایران با وجود سهمیه‌بندی شدید برق و تنش‌های منطقه‌ای، عملکردی مثبتی ثبت کرده و این مساله شائبه هایی دارد، اما درصورت صحت آمار تاب وری ایجادکرده است.

در اقتصاد ایران که سرمایه‌گذاری با ریسک‌های تحریمی، محدودیت‌های بانکی و تهدید اسنپ‌بک مواجه است، رشد عددی درآمد شرکت‌ها لزوماً نشانه‌ای از سلامت نیست. بررسی صورت‌های مالی صبا فولاد خلیج فارس در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که افزایش درآمد صادراتی این شرکت، عمدتاً ناشی از جهش نرخ ارز بوده و نه بهبود عملکرد تولیدی. افت محسوس در تولید و فروش داخلی، تصویر واقعی‌تری از چالش‌های عملیاتی و فرصت‌سوزی در بازار فولاد ترسیم می‌کند.