نوسان شدید بورس و انتظار برای هفته آینده
بازار سرمایه در آخرین روز معاملاتی مرداد، صحنه نوسانات قابلتوجهی بود. از یکسو، گروههای دارویی و نیروگاهی با تقاضای خوبی مواجه شدند و از سوی دیگر، فشار عرضه در ساعات پایانی بازار افزایش یافت. در این میان، خبرهایی از افزایش حاشیه سود گروه پخش و پذیرهنویسی صندوق نقره، فضای معاملاتی را تحت تأثیر قرار داد. در این گزارش، نگاهی داریم به تحلیل روند معاملات، عملکرد گروههای صنعتی و چشمانداز هفته آینده. در ادامه، این گزارش تفصیلی را مرور میکنیم.
امروز گروههای دارویی و نیروگاهی بهتر از بقیه معامله شدند. در گروه بانکی، سینا، سامان، گردشگری و ونووین منفی بودند، اما وب صادر و وتجارت معاملات خوبی داشتند. بانک پارسیان نیز با روند معاملاتی خوبی همراه بود و زمزمههایی از واگذاری آن شنیده میشود. در گروه فلزات اساسی، فولاد صف خرید خود را عرضه کرد و دو درصد مثبت معامله شد. سهمهای کوچکتر این گروه مانند ذوب، سیسکو، کویر و سبزوار و عرضه اولیه احیا نیز خوب بودند. در گروه پتروشیمی، کلر عملکرد خوبی داشت. شویندهها نیز اوضاع بهتری پیدا کردند و پاککس و شپارس معاملات بهتری داشتند. پالایشیها نسبت به دیروز بهتر بودند و شتران صف خرید داشت. در گروه خودرو، خساپا در محدوده صف فروش حجم خورد، اما خودرو و خگستر و ورنا همچنان صف خرید داشتند.
در گروه فنیمهندسی، سیمانی و انبوهسازی، معاملات جذابی دیده نشد. گروه کاشی و سرامیک نیز اصلاً خوب نبودند و تقریباً همگی در محدوده صف فروش معامله میشدند. حملونقل نیز در محدوده صف فروش حجم خورد. در گروه زراعتی، زملات، سپید، زپارس و زملاردم با صف خرید قدرتمندی همراه بودند.
صندوقهای اهرمی بخش اعظمشان به سمت صف فروش رفتند. جهش، نارنج و توان در صف فروش بودند، اما شتاب، بیدار و اهرم متعادلتر معامله شدند. پذیرهنویسی صندوق نقره نارنج (یا همان گروه ترنج) به ارزش هزار میلیارد تومان در کسری از ثانیه پر شد. صندوقهای طلا دو درصد مثبت و صندوقهای نقره نیز نیمدرصد مثبت بودند. با این حال، چالشهای صندوقهای نقره همچنان پابرجاست.
خروج پول خاصی نداشتیم
ارزش معاملات خرد چهارشنبه ۳۳ همت بود. صندوقهای اهرمی تقریباً ۶ همت معامله شدند و معاملات آپشن نزدیک دو همت بود. بورس ۱۷ همت و فرابورس نزدیک ۶ همت ارزش معاملات داشتند. بیشترین ورود پول حقیقی به گروههای دارویی، فلزات و عرضه برق و بخار هدایت شد. در گروه شیمیایی و غذایی، حقوقیها خریداران اصلی بودند.
نفت برنت در محدوده ۹۲ دلار قرار گرفت. با افزایش قیمت نفت، نگرانیها از تشدید تنشها افزایش یافته است. طلا در محدوده ۴,۳۵۶ دلار و گرم طلا ۱۹,۵۰۰ تومان بود. نقره ۶۳ دلار، دلار ۱۸۸,۶۰۰ تومان و بیتکوین ۶۴,۴۰۰ دلار معامله میشدند.
اخبار مهم روز؛ از افزایش حاشیه سود پخش تا چالش محاصره
در گروه پخش، زمزمههایی مبنی بر افزایش حاشیه سود شنیده میشود. بهگفته منابع، شرکتهای پخش که قبلاً ۱۰ درصد سود میگرفتند، اکنون به دلیل دیرکرد پرداختها، خواب پول از سود خودشان بیشتر شده است. به همین دلیل، احتمال افزایش حاشیه سود از ۱۰ به ۲۰ درصد وجود دارد. دلقما نیز امروز با حجم ۲۰۰ میلیون، ۳۵ درصد مثبت مچ شد. همچنین، چالش حملونقل با محاصره دریایی همچنان ادامه دارد و بسیاری از کالاها از مسیر جنوب وارد میشدند که اکنون با مشکل مواجه است.
بازار در روزهای اخیر با نوسانات قابلتوجهی همراه بوده است. گروههای دارویی و نیروگاهی همچنان جذابیت خود را حفظ کردهاند، اما فشار عرضه در ساعات پایانی بازار، نشاندهنده احتیاط سرمایهگذاران است. با توجه به نزدیک شدن به تعطیلات آخر هفته و ابهامات سیاسی، انتظار میرود که بازار هفته آینده نیز با نوسانات همراه باشد.
بورس در بنبست؛ پول حقیقی خارج شد
روز معاملاتی چهارشنبه، بازار سرمایه تهران در شرایطی به کار خود پایان داد که شاخص کل، عملاً درجا زد. عدد نهایی ۵ میلیون و ۷۳۰ هزار واحد، اگرچه بالاتر از مقاومت ۵.۵ میلیونی بود، اما تغییر محسوسی نسبت به روز سهشنبه نداشت و نشان از سردرگمی فعالان بازار در مسیر پیشرو داشت.
در این میان، ارزش معاملات خرد به ۳۹ هزار میلیارد تومان رسید که رقمی قابلتوجه است. اما با نگاهی دقیقتر، از این مقدار، ۱۰ هزار میلیارد تومان متعلق به معاملات صندوقهای سهامی و حقتقدم بود و مابقی، یعنی حدود ۲۹ هزار میلیارد تومان، به معاملات سهام اختصاص داشت. این یعنی نقدینگی اصلی بازار، در سهام کوچک و متوسط متمرکز شده و صندوقها، جذابیت پیشین خود را از دست دادهاند. ۵۶ درصد نمادها با بازدهی مثبت و ۴۴ درصد با بازدهی منفی بسته شدند؛ آماری که از فضای دوپاره و انتخابی بازار در روز جاری حکایت دارد.
روایت خروج پول؛ چهار موج پیاپی
نگاهی به نمودار ورود و خروج پول حقیقی، داستان روز را به خوبی روایت میکند. بازار در چهار موج متوالی، شاهد خروج سرمایهگذاران خرد بود:
۱. موج اول (دقیقه ۹:۳۰): بازار با خروج نزدیک به دو همت (۲,۰۰۰ میلیارد تومان) آغاز به کار کرد که ناشی از احتیاط اولیه سرمایهگذاران در مواجهه با ابهامات سیاسی و اقتصادی بود.
۲. فاز توقف (۹:۳۰ تا ۱۰:۴۰): بازار در این بازه زمانی تقریباً به تعادل رسید و نوسانات محدودی را تجربه کرد، اما این توقف، ناشی از اطمینان نبود؛ بلکه بیشتر به عدم تصمیمگیری فعالان بازار برای خرید یا فروش بازمیگشت.
۳. موج دوم (۱۰:۴۰ تا ۱۱): با نزدیک شدن به ساعت پایانی معاملات، موج جدیدی از خروج پول سنگین آغاز شد که روند صعودی شاخص را متوقف کرد و فضای احتیاط را بر بازار حاکم ساخت.
۴. موج سنگین (۱۲:۱۵ تا پایان): سنگینترین خروج روز حدود یک همت (۱,۰۰۰ میلیارد تومان) در این بازه زمانی ثبت شد که نشاندهنده تصمیم جمعی سهامداران برای کاهش ریسکپذیری در ساعات پایانی بود. در ربع پایانی نیز، این روند ادامه یافت و بازار با خروج پول قابلتوجهی به پایان رسید.
سرانه خرید و فروش نیز تأییدکننده این فشار فروش است. سرانه خرید حدود ۸۷ میلیون تومان در برابر سرانه فروش ۱۲۰ میلیون تومانی، یعنی هر فروشنده بهطور میانگین، تقریباً ۴۰ درصد بیشتر از یک خریدار، سهام خود را به فروش رسانده است. این موضوع نشان از برتری دست فروشندگان در جریان معاملات روز دارد.
سه ضلع مثلث فشار فروش
اما چه عواملی باعث این فشار فروش گسترده شده است؟ سه عامل اصلی در این میان نقش دارند و بهنوعی، مثلث فشار فروش را تشکیل میدهند:
۱. ریسکهای سیستماتیک؛ سایه سنگین مذاکرات بر سر بازار
ابهامات ژئوپلیتیکی و نتیجهنگرفتن مذاکرات، سایه سنگینی بر تصمیمات معاملهگران انداخته است. بازار از بازگشت فضای خصمانه میترسد و این نگرانی، معاملهگران را به سمت کاهش ریسکپذیری سوق داده است. اگرچه در روزهای اخیر، شاهد تغییر نسبی فضا از حالت کاملاً خصمانه به وضعیتی با امیدواری محدود بودیم، اما همچنان هیچ نشانه قطعی از نتیجهبخشی مذاکرات وجود ندارد. در روز جاری، اگرچه ایران تا حدودی اجازه عبور و مرور در تنگه هرمز را صادر کرده و کشتیهای جدیدی در حال تردد هستند، اما این نشانههای مثبت ضعیف، نتوانستهاند فضای تردید معاملهگران را از بین ببرند.
۲. ابهام فرمول قیمتگذاری پالایشیها
گروه پالایشی بهعنوان یکی از گروههای شاخص و تأثیرگذار، با ابهام جدی در فرمول قیمتگذاری خوراک و محصولات خود مواجه است. مشخص نبودن نهاییترین قیمتها، باعث شده که سهامداران این گروه، رویکرد فروش را در پیش بگیرند. این ابهام، فشار فروش سنگینی را بر کل بازار وارد کرده است و تا زمانی که شفافیت در این حوزه ایجاد نشود، گروه پالایشی نمیتواند به عاملی مثبت برای بازار تبدیل شود. شپنا و شبندر، بهعنوان دو نماد اصلی این گروه، فشار فروش قابلتوجهی را در روز جاری تجربه کردند.
۳. فشار فروش فولاد مبارکه
فولاد مبارکه بهعنوان بزرگترین نماد بازار، فشار فروش قابلتوجهی را بر بازار وارد کرد. ابهام در میزان تأثیرپذیری این شرکت از جنگ و آسیبهای احتمالی به تولید، سهامداران را به سمت احتیاط سوق داده است. این فشار فروش، فضای کلی بازار را تحت تأثیر قرار داده و باعث شده حتی صنایع دیگر نیز با رویکرد محتاطانهای مواجه شوند. این پکیج سهگانه، یعنی ریسکهای سیستماتیک، ابهام پالایشیها و فشار فروش فولاد، مثلثی را شکل داده که بازار را در فضایی از احتیاط و انتظار نگه داشته است.
تغییر رویکرد؛ از صندوقها تا تکسهمها
یکی از مهمترین نشانههای روز، تغییر رویکرد معاملهگران بود. بازار در حال فاصلهگیری از صندوقهای سهامی و تمایل بیشتر به تکسهمهای بنیادی است. این یعنی سرمایهگذاران بهجای سرمایهگذاری غیرمستقیم از طریق صندوقها، ترجیح میدهند خودشان سهام ارزنده را شناسایی و خریداری کنند.
سهام کوچک و متوسط که از رشد مناسبی در دوره بازگشایی بازار برخوردار بودند، اکنون با «سقف شیشهای» روبرو شدهاند. این سقف، ناشی از ابهامات کلی سیستماتیک و عدم قطعیت در مورد آینده بازار است. در مقابل، سهام بزرگ و شاخصساز نیز به دلیل کاهش حجم عملیات ناشی از جنگ، تحلیلی ناقص برای سرمایهگذاران ارائه میدهند که باعث احتیاط بیشتر آنها شده است.
صنایع در تابلوی ورود و خروج پول
بررسی جریان ورود و خروج پول در صنایع مختلف، تصویر دقیقتری از فضای بازار ارائه میدهد:
در سمت ورود پول:
داروییها با ورود پول قابلتوجه، همچنان یکی از مقاصد اصلی سرمایهگذاران بودند. داروهای کوچکتر که تازه در مسیر رشد قرار گرفتهاند، بیشترین جذابیت را برای سرمایهگذاران داشتند.
مخابراتیها با افزایش نرخها و رشد قیمتی، با ورود پول همراه شدند. همراه اول بهعنوان گزینهای با بنیاد مناسبتر و اخابر بهعنوان نمادی بازارپسندتر، مورد توجه قرار گرفتند.
نیروگاهیها با وجود ابهامات در نرخهای خرید تضمینی، همچنان ورود پول داشتند و بهعنوان گزینههای جذاب معرفی شدند.
· تأمین سرمایهها نیز با توجه به نسبت قیمت به درآمد مناسب، در سمت ورود پول قرار گرفتند.
استراتژی پیشنهادی و چشمانداز بازار
در سمت خروج پول؛
پالایشیها با ابهام در فرمول قیمتگذاری، بیشترین فشار فروش را تجربه کردند و شپنا و شبندر از جمله نمادهایی بودند که در صف فروش قرار گرفتند. تاکید میشود که بانکها به تبعیت از کلیت سیستماتیک بازار، شاهد خروج پول بودند و نتوانستند جذابیت لازم را حفظ کنند.
فلزات اساسی با سرب فولاد مبارکه، فشار فروش قابلتوجهی را تجربه کردند و در مجموع، فضای فروش بر این صنعت حاکم بود.
سیمانیها با وجود افزایش قیمت پاکت به ۴ تومان، نتوانستند جذابیت لازم را ایجاد کنند و خروج پول را تجربه کردند. سارون و سپاهان از جمله نمادهایی بودند که در این گروه، خروج پول سنگینتری داشتند.
با توجه به شرایط فعلی، استراتژی زیر برای فعالان بازار توصیه میشود: تخصیص ۷۰ درصد سهام و ۳۰ درصد صندوقهای طلا و درآمد ثابت. برای کسانی که از قبل سهام دارند، توصیه میشود ۷۰ درصد پرتفوی خود را در سهام بنیادی با ابهام کمتر و ۳۰ درصد را در صندوقهای طلا و درآمد ثابت نگهداری کنند. برای سرمایهگذارانی که سهامی ندارند، ترکیب ۵۰ درصد سهام، ۳۵ درصد طلا و ۱۵ درصد درآمد ثابت میتواند گزینه مناسبی باشد.
صنایع جذاب برای سرمایهگذاری:
· داروییها با تأکید بر داروهای کوچکتر که در مسیر شکوفایی و رشد قرار گرفتهاند، از جذابیت بالایی برخوردارند.
· لبنیات بهعنوان صنعتی که از زنجیره شیر سود میبرند، گزینههای مناسبی برای سرمایهگذاری هستند.
سیمانیها با توجه به افزایش قیمت پاکت به ۴ تومان و احتمال افزایش نرخها، میتوانند در میانمدت گزینههای خوبی باشند.
شیشه، کاشی و سرامیک با نمادهایی مانند کلوند و حافظ، گزینههای مناسبی برای سرمایهگذاری معرفی شدهاند.
نیروگاهی با نمادهایی مانند بجهرم، از صنایع جذاب بازار هستند.
چشمانداز کلی بازار:
به نظر میرسد بازار سرمایه، ریسک سقوط جدی را ندارد، مگر اینکه تنشهای نظامی دوباره شعلهور شوند. پول در بازار وجود دارد و ارزش معاملات بالا نشان از حضور فعال سرمایهگذاران است. با انتخاب سهام بنیادی و تحلیل دقیق صنایع، میتوان گزینههای خوبی را شناسایی کرد. اما برای رشد پایدار و عبور از سقف شیشهای، رفع ابهامات سیستماتیک، شفافیت در فرمولهای قیمتگذاری پالایشیها و مشخص شدن میزان تأثیر جنگ بر صنایع بزرگ، ضروری است.
در مجموع، بازار در شرایطی قرار دارد که سرمایهگذاران حرفهای با تحلیل دقیق تکسهمها، میتوانند بازدهی مناسبی کسب کنند، اما فضای کلی بازار همچنان در هالهای از ابهام و انتظار باقی مانده است.