پایگاه خبری سرمایه فردا

در صنعت شیلات و فرآوری آبزیان، انجماد سریع ماهی یکی از مهم‌ترین مراحل زنجیره تأمین محسوب می‌شود.

کنسرو ماهی، روزگاری غذای دم‌دست و ارزان خانواده‌های ایرانی بود؛ اما امروز با قیمت‌های ۱۲۰ تا ۱۴۰ هزار تومانی، از یک کالای ساده به محصولی حساب‌وکتاب‌دار تبدیل شده است. کاهش ۵۰ درصدی فروش و حذف تدریجی آن از سبد مصرف، نشانه‌ای روشن از فشار تورمی و تغییر الگوی غذایی جامعه است.

پس از ماه‌ها بحران در تأمین نهاده‌های دامی و جهش بی‌سابقه قیمت ذرت، جو و سویا که فشار سنگینی بر بازار گوشت و تخم‌مرغ وارد کرده بود، اکنون با ورود گسترده محموله‌های خوراک دام و اجرای سیاست‌های تازه دولت، بازار نهاده‌ها سامان یافته است. این تغییر نه‌تنها عطش دامداران را فرو نشانده، بلکه هزینه تولید را کنترل کرد و به ثبات نسبی در قیمت محصولات پروتئینی منجر شده است. این موضوع نشان می دهد که مدیریت پایدار نهاده‌ها می‌تواند تورم غذایی را مهار کند و سفره مصرف‌کنندگان را از فشارهای سنگین برهاند.

در آستانه شب عید، بازار آجیل، خشکبار و میوه بار دیگر به صحنه‌ای پرتنش برای خانوارها بدل شده است؛ جایی که افزایش تقاضا، ضعف نظارت و واگذاری مسئولیت به «انصاف فروشندگان» به جای سیاست‌گذاری الزام‌آور، قیمت‌ها را از عرف بازار فراتر برده و سفره مردم را کوچک‌تر کرده است.

بازار کوچک اما پرهیجان بذرهای نایاب، از فلفل شبح تا گوجه زرد ژاپنی، با موج تقاضای خانگی و مسیرهای غیررسمی واردات از ارمنستان و عراق، به یکی از پدیده‌های تازه مصرفی در ایران بدل شده است؛ بازاری که ارزش چند گرم بذر را به چند صد هزار تومان رسانده و ذائقه باغبان‌های خانگی را دگرگون کرده است.

بازار ترشی در ایران دیگر تنها به خیار و کلم محدود نیست؛ شیشه‌هایی پر از میوه‌های کمیاب و گران‌قیمت، با ترکیب رنگ و بافتی چشم‌نواز، تجربه‌ای تازه و لوکس برای مشتریان خلق کرده‌اند. این ترشی‌ها که کیلویی تا ۹۰۰ هزار تومان قیمت دارند، بیش از آنکه خوراکی باشند، به اثری هنری و اجتماعی بدل شده‌اند؛ محصولی که هم هدیه می‌شود و هم روایتگر خلاقیت و عشق انسانی است.

افت عملکرد گروه زراعت در ۸ ماهه ۱۴۰۴ در شرایطی اتفاق افتاده که محصولات غذایی در سال جاری بیشترین رشد قیمت را تجربه کرده‌اند.

تورم ۸۰ درصدی لبنیات در سال ۱۴۰۴ نشان داد که حمایت‌های دولتی و تخصیص نهاده‌های یارانه‌ای نتوانسته مانع گران‌فروشی شود. واردکنندگان نهاده با افزایش قیمت‌ها زنجیره تولید را مختل کردند و شرکت‌های لبنی نیز به جای عرضه داخلی، صادرات دلاری را ترجیح دادند؛ روندی که ضعف نظارت ستاد تنظیم بازار را آشکار و فشار بی‌سابقه‌ای بر معیشت خانوارها وارد کرده است.

شرکت‌های لبنی بدون هماهنگی با وزارت جهاد کشاورزی و سازمان حمایت، قیمت‌ها را تا ۸۰ درصد بالا بردند؛ رقمی هم‌پای دلار آزاد که فشار سنگینی بر خانوارها وارد ساخت و هزینه ماهانه خرید لبنیات را نزدیک به یک میلیون تومان افزایش داد. این گرانی نه‌تنها سفره‌ها را کوچک‌تر کرد و سلامت عمومی را تهدید نمود، بلکه صنعت غذا را نیز به شدت تحت تأثیر قرار داد.