بازار سرمایه، در این برهه، در یک دو راهیِ حساس قرار دارد. از یک سو، ارزندگیِ نسبی و پتانسیلِ رشد، فرصت‌هایی را فراهم کرده‌اند و از سوی دیگر، رشدِ شارپ، خروجِ پول، ابهاماتِ سیاسی و خطرِ نرخ بهره، تهدیدهایی جدی محسوب می‌شوند.

سی و یکم خرداد، بازار سرمایه روزی پرنوسان را پشت سر گذاشت. در حالی که هیئت ارشد ایرانی به ریاست قالیباف راهی سوئیس شده و مذاکرات با آمریکا را آغاز کرده است، بازار سرمایه با ارزش معاملات سنگین، خروج ۶.۵ همتی پول حقیقی و رشد شارپِ بی‌سابقه‌ای که آن را به بالاترین فاصله از میانگین ۲۰ روزه در چند سال اخیر رسانده، دست‌به‌گریبان است. پرسش اینجاست: آیا این بازار، با وجود ارزندگی نسبی، همچنان جایگاه مناسبی برای سرمایه‌گذاری است؟ یا زمانِ آن رسیده که سرمایه‌گذاران، با سیو سود، از هیجانِ بازار فاصله بگیرند؟

—

گزارش تفصیلی و تحلیلی:

مذاکرات سوئیس؛ آغازِ راه یا پایانِ یک فصل؟

امروز، هیئتی بلندپایه از ایران با حضور رئیس مجلس، وزیر خارجه، وزیر اقتصاد و دیگر مقامات ارشد، وارد سوئیس شد تا نخستین دور از مذاکرات رسمی با آمریکا را کلید بزند. سخنگوی وزارت خارجه، بر پیگیریِ اجرای مفادِ تفاهم‌نامه، از جمله خاتمه جنگ با لبنان، بازگشایی تنگه هرمز، آزادسازی صادرات نفت و رفع انسداد دارایی‌های ایران، تأکید کرد. در سوی دیگر، ترامپ با لحنی تند، ایران را تهدید کرد که اگر از ایجادِ مشکل در لبنان جلوگیری نکند، «ضربه‌ای سخت‌تر» خواهد خورد. این اظهارات، فضا را برای توقف موقت مذاکرات فراهم کرد؛ هرچند که کانال‌های غیررسمی همچنان فعال هستند.

با وجود این فراز و نشیب‌های سیاسی، تحلیلگران معتقدند که خودِ ذاتِ این مذاکرات، یک رویداد تاریخی است؛ مشابه سفرِ اسلام‌آباد که پس از جنگ رخ داد. اما تأثیر این رویداد بر بازار سرمایه، به‌مراتب کمتر از آن چیزی است که به نظر می‌رسد. بازار سرمایه، بیش از هر چیز، به تحولات اقتصادی داخلی وابسته است و مذاکرات، تنها یکی از عواملِ مؤثر است، نه پارامترِ غالب.

ارزش معاملات سنگین؛ رکوردی جدید یا هشداری پنهان؟

امروز، ارزش معاملات بازار سرمایه به سطوحی بی‌سابقه رسید. نمادهای بزرگ مانند «ملت» با دو همت و «نارنج» با یک و نیم همت، بخش بزرگی از این گردش مالی را به خود اختصاص دادند. هم‌زمان، صندوق‌های طلا، ده برابرِ حجمِ معاملاتیِ روزهایِ عادی، دادوستد شدند. اما در کنار این ارزشِ بالای معاملات، خروج ۶.۵ همتیِ پول حقیقی از بازار، یک زنگِ خطرِ جدی است. بیشترین فشارِ فروش نیز از صنعت سیمان، با خروج یک و دو همتی، گزارش شده است.

رشد شارپ؛ بازار از مسیرِ تعادل خارج شده؟

یکی از مهم‌ترین نکاتی که در تحلیل امروز به چشم می‌خورد، «رشد شارپ» بازار است. بررسیِ فاصله‌ی شاخص کل از میانگین متحرک ۲۰ روزه نشان می‌دهد که بازار، در حال حاضر، بیش از ۲۰ درصد بالاتر از میانگینِ کوتاه‌مدت خود قرار دارد. این رقم، حتی از سال ۱۳۹۹ نیز فراتر رفته و نشان‌دهنده‌ی یک رشدِ هیجانی و جهشی است. به‌عبارت دیگر، بازار در یک «اتاقِ کنفرانس» فوق‌گرم قرار گرفته که به‌طور طبیعی، احتمالِ توقف یا اصلاح در آن بالاست.

ارزندگی، اما با احتیاط!

با وجودِ رشدِ شارپ، تحلیل‌های بنیادی نشان می‌دهند که بازار از نظر شاخص‌های ارزندگی، هنوز در محدوده‌ی گران قرار ندارد. حتی با در نظر گرفتنِ کاهشِ فروشِ شرکت‌ها در دوران جنگ، قیمت‌های فعلی منطقی به نظر می‌رسد. اما این ارزندگی، به‌معنای ادامه‌ی مسیرِ صعودیِ بی‌وقفه نیست. بازار، برای عبور از این محدوده و ادامه‌ی مسیر، به «خبر» مثبتِ جدیدی نیاز دارد؛ خبری که بتواند جایگزینِ هیجانِ اولیه‌ی بازگشایی شود.

نگرانی از نرخ بهره؛ سایه‌ی سنگین بر بازار

در میانِ عواملِ تهدیدکننده، «نرخ بهره» بیش از همه بر بازار سایه انداخته است. نرخِ سودِ بانکی که در حال حاضر در محدوده‌ی ۳۲ تا ۳۳ درصد قرار دارد، اگر با تغییراتی در سیاست‌های پولی همراه شود، می‌تواند جذابیتِ بازار سرمایه را به‌شدت کاهش دهد. بازار از این می‌ترسد که نرخ بهره، به‌یک‌باره، افزایش یابد و نقدینگی را از سهام به سمتِ اوراقِ بدهی یا سپرده‌های بانکی هدایت کند.

توصیه‌ی سیو سود؛ بدونِ لکنت، اما با منطق

با در نظر گرفتنِ رشدِ شارپ، خروجِ پول، ابهاماتِ مذاکراتی و نگرانی از نرخ بهره، تحلیلگرانِ معتبر توصیه می‌کنند که سرمایه‌گذاران، بدونِ تردید، بخشی از سهام خود را بفروشند و «سیو سود» کنند. پیشنهادِ مشخص، کاهشِ ۲۰ تا ۳۰ درصدیِ وزنِ سهام در سبدِ سرمایه‌گذاری، یعنی فروش حدودِ یک‌سوم از دارایی‌هایِ سهامی است. این اقدام، به‌معنایِ خروجِ قطعی از بازار نیست؛ بلکه یک «مدیریتِ ریسک» هوشمندانه برایِ مواجهه با نوساناتِ پیشِ روست. در همین حال، برخی سهامِ خاص که در لیستِ تحلیلگران قرار دارند، همچنان به‌عنوانِ گزینه‌هایِ جذاب برایِ سرمایه‌گذاریِ میان‌مدت معرفی می‌شوند.

بازار در دو راهیِ صبر و سیو سود

بازار سرمایه، در این برهه، در یک دو راهیِ حساس قرار دارد. از یک سو، ارزندگیِ نسبی و پتانسیلِ رشد، فرصت‌هایی را فراهم کرده‌اند و از سوی دیگر، رشدِ شارپ، خروجِ پول، ابهاماتِ سیاسی و خطرِ نرخ بهره، تهدیدهایی جدی محسوب می‌شوند. به‌نظر می‌رسد، بهترین استراتژی برای روزهایِ پیشِ رو، ترکیبی از «سیو سود هوشمندانه» و «انتخابِ سهامِ بنیادی» است. سرمایه‌گذاران باید با کاهشِ وزنِ سهام در سبدِ خود، ریسکِ ناشی از نوسانات را مدیریت کنند و در عین حال، برایِ ریزش‌هایِ احتمالی، نقدینگیِ کافی در اختیار داشته باشند تا بتوانند در قیمت‌هایِ مناسب‌تر، دوباره وارد بازار شوند. به‌نظر می‌رسد این بازار به «اخبارِ تازه‌ای» برایِ ادامه‌ی مسیر صعودی نیاز دارد و تا آن زمان، احتیاط، حکمِ اولِ بازی است.