گردش مالی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ / ماشین پول‌سازی فیفا

به گزارش سرمایه فردا، در آستانه آغاز جام جهانی ۲۰۲۶ در آمریکا، کانادا و مکزیک، توجه رسانه‌های اقتصادی جهان بیش از نتایج مسابقات به ابعاد مالی این رویداد جلب شده است.
برآوردها نشان می‌دهد فیفا در چرخه مالی منتهی به جام جهانی ۲۰۲۶ حدود ۱۳ میلیارد دلار درآمد کسب خواهد کرد که رکوردی تاریخی برای بزرگ‌ترین رویداد فوتبال جهان محسوب می‌شود. این رقم نسبت به چرخه قبلی بیش از ۷۰ درصد رشد نشان می‌دهد.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، مهم‌ترین منابع درآمدی فیفا عبارت‌اند از:

• حدود ۴ میلیارد دلار از حق پخش تلویزیونی
• حدود ۱.۸ تا ۲.۸ میلیارد دلار از قراردادهای اسپانسری
• بیش از ۳ میلیارد دلار از فروش بلیت و بسته‌های مهمان‌نوازی (Hospitality)
• درآمدهای جانبی ناشی از صدور مجوزهای تجاری و فعالیت‌های دیجیتال

عامل اصلی جهش درآمدی

افزایش تعداد تیم‌ها از ۳۲ به ۴۸ تیم و رشد تعداد مسابقات از ۶۴ به ۱۰۴ بازی است. این توسعه، فرصت‌های بیشتری برای فروش تبلیغات، حق پخش و بلیت ایجاد کرده است.

چرا این خبر مهم است؟ جام جهانی ۲۰۲۶ نشان می‌دهد اقتصاد ورزش جهانی وارد مرحله‌ای جدید شده است؛ مرحله‌ای که در آن رویدادهای ورزشی بیش از گذشته به «پلتفرم‌های رسانه‌ای و تجاری» تبدیل می‌شوند.

شرکت‌های بزرگی مانند کوکاکولا، ویزا، مک‌دونالدز، بانک آو آمریکا و ده‌ها برند بین‌المللی دیگر سرمایه‌گذاری گسترده‌ای روی جام جهانی انجام داده‌اند. نکته جالب این است که بسیاری از اسپانسرها علاوه بر هزینه اسپانسری، چند برابر آن را صرف کمپین‌های تبلیغاتی پیرامون جام جهانی می‌کنند.

🔹نکته مهم اقتصادی
برخی مطالعات نشان می‌دهد برخلاف تصور عمومی، تأثیر جام جهانی بر اقتصاد کلان کشورهای میزبان معمولاً محدود است و بخش عمده منافع اقتصادی در سطح شهرهای میزبان، صنعت گردشگری، هتل‌داری، حمل‌ونقل و رسانه متمرکز می‌شود. به بیان دیگر، جام جهانی بیشتر یک محرک اقتصادی محلی است تا یک موتور رشد ملی.

برای مدیران ورزش ایران، مهم‌ترین درس جام جهانی ۲۰۲۶ این است که درآمد اصلی ورزش مدرن دیگر از مسابقه نیست؛ از «مخاطب» است.

فیفا بخش عمده درآمد خود را از فروش محتوا، حق پخش، اسپانسرینگ و تجربه هواداری کسب می‌کند، نه صرفاً برگزاری مسابقات. این همان نقطه‌ای است که بسیاری از باشگاه‌های ایرانی هنوز در آن فاصله زیادی با استانداردهای جهانی دارند.

استقلال و پرسپولیس با ده‌ها میلیون هوادار بالقوه، در صورت توسعه حق پخش، پلتفرم‌های دیجیتال، عضویت هواداری و محصولات رسانه‌ای، می‌توانند مدل درآمدی خود را متحول کنند. تجربه جام جهانی ۲۰۲۶ بار دیگر نشان می‌دهد که دارایی اصلی ورزش حرفه‌ای، «توجه مخاطب» است و هر نهادی که بتواند این توجه را بهتر مدیریت و تجاری‌سازی کند، برنده اقتصاد ورزش خواهد بود.