چرا صرفه‌جویی نمی‌کنیم

چرا صرفه‌جویی نمی‌کنیم

انرژی و آب ارزان، اجرای قوانین ساختمان سبز را تضعیف کرده و ایران را از صرفه‌جویی ۵۰ درصدی بازداشته است. بحث قیمت‌ها در عدم توجه جامعه به موضوع بهره‌وری انرژی خیلی موثر است زیرا ما قوانینی در این رابطه داریم اما در اجرا، شاهد اقدامات موثری نیستیم.

به گزارش سرمایه فردا، موضوع ساختمان سبز که به‌عنوان ساختمان دوست‌دار محیط زیست هم شناخته می‌شود، در سال ۱۹۷۰ و در پاسخ به بحران انرژی و نگرانی رو به رشد مردم در مورد محیط زیست مطرح شد. این مفهوم اگرچه در ایران هم مورد توجه قرار گرفته اما هنوز گام‌های جدی برای اجرای ساختمان‌های سبز در کشور برداشته نشده است. کارشناسان می‌گویند در شرایطی که ایران با بحران آب و انرژی روبه‌روست، ساختمان سبز تا ۵۰ درصد می‌تواند مصرف انرژی را کاهش دهد اما در کلانشهری مثل تهران، تازه از سال آینده سیاست‌های تشویقی برای اجرای ساختمان سبز به مرحله اجرا درخواهد آمد.

هشدار مصرف آب برای تهرانی‌ها

 

ساختمان سبز یکی از استراتژی‌های مهم دنیا برای حفظ محیط زیست و مدیریت آب و انرژی به شمار می‌رود. نزدیک به پنج دهه قبل، این مفهوم در دنیا مورد توجه قرار گرفته اما به نظر نمی‌رسد که در ایران عزمی جدی برای اجرای ساختمان‌های سبز وجود داشته باشد. در حال حاضر که افزایش تعداد پروژه‌های ساختمانی در کشور تاثیرات قابل توجهی بر محیط زیست گذاشته است و بحران آب و انرژی به یک بحران جدی تبدیل شده، راهی نداریم جز آنکه به سمت افزایش بهره‌وری حرکت کنیم. به این ترتیب توجه به ساختمان سبز یک راه مفید برای رفع مشکل ناترازی و کاهش خطرات زیست محیطی در کشور خواهد بود. استفاده از مصالح متناسب با اقلیم منطقه، مکان‌یابی صحیح ساختمان، استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر همچون خورشید و استفاده از مصالح بازیافتی مواردی است که می‌تواند منجر به اعطای گواهی سبز به یک ساختمان شود اما آیا در ایران به این مسائل توجهی شده است؟

 

موضوعی که کمتر به آن پرداخته شد

حسین کامران رئیس اسبق نظام مهندسی خراسان در گفت‌وگو با هفت صبح با اشاره به قوانین متعدد و حتی ابلاغیه‌های مقررات ساختمان از سوی وزارت مسکن درباره ایجاد ساختمان سبز؛ از توجه کم شهرداری و مجریان قانون به این مصوبات خبر می‌دهد.

او می‌گوید که ساختمان سبز در ایران بر «باغ بام» و این‌جور چیزها متمرکز شده و بیشتر به موضوع فضای سبز توجه می‌کند، در حالی که تمرکز اصلی یک ساختمان سبز بر بحث انرژی است. متاسفانه با وجود آنکه سال‌هاست مسئله ذخیره‌سازی انرژی در کشور مد نظر بوده و این موضوع در مقررات ملی ساختمان هم آمده است، اما به دلیل ارزان بودن انرژی، موضوع ساختمان سبز خیلی جدی گرفته نشده است.

کامران امیدوار است که با سیاست‌های فعلی در حال اجرا که منجر به واقعی شدن نرخ انرژی می‌شود، مالکان و سازندگان ساختمان به مسئله ساختمان سبز توجه کنند تا شاهد برداشتن گام‌های مثبت در موضوع کاهش هدر رفت انرژی باشیم.

 

ایزوله دیوارها و سقف کافی نیست

با توجه به تشدید ناترازی انرژی در ایران چرا مردم به سمت اجرای سیاست‌های افزایش بهره‌وری انرژی حرکت نمی‌کنند؟ به اعتقاد رئیس اسبق نظام مهندسی خراسان بحث قیمت‌ها در عدم توجه جامعه به موضوع بهره‌وری انرژی خیلی موثر بوده است. زیرا ما قوانینی در این رابطه داریم اما در اجرا شاهد اقدامات موثری نیستیم. در سال‌های اخیر در مقررات ملی ساختمان به موضوع انرژی خیلی توجه شده است و دستورالعمل‌های مرتبط با آن هم تنظیم شده است. در ساختمان‌های جدید ایزوله دیوارها و سقف اجرایی می‌شود اما این اقدامات کافی نیست زیرا چنین کارهایی در واقع گام‌های اولیه در زمینه ایجاد ساختمان سبز است.

او قیمت پایین آب شرب را هم عاملی می‌داند که سبب می‌شود کسی به فکر صرفه‌جویی در مصرف نباشد اما اگر با توجه به سیاست‌های فعلی قیمت آب به نرخ واقعی برسد، رویکرد افراد هم در این رابطه تغییر خواهد کرد.

اگرچه آب شرب قیمت بالایی ندارد اما آیا قطعی آب نتوانسته زنگ خطر را برای جامعه به صدا در بیاورد؟ کامران می‌گوید که مردم هنوز بحران آب را به خوبی لمس نکرده‌اند و متاسفانه در کشور ما تا در رابطه با یک موضوع بحث مالی و مشکل ملموس وجود نداشته باشد، اقدام مثبتی روی آن رخ نمی‌دهد. مسئله آب هم به همین شکل شده است. ما می‌گوییم آب نداریم ولی می‌بینیم که کم‌وبیش آب هنوز در دسترس هست.

موضوع ساختمان سبز بیشتر مربوط به آب و انرژی بوده و لزوما با رنگ سبز و گیاهان مرتبط نیست. حتی ایجاد پوشش گیاهی در یک ساختمان به دلیل بالابردن مصرف آب، می‌تواند مغایر با سیاست‌های ساختمان سبز باشد

به گفته او، موضوع آب مسئله‌ای نیست که یک خانواده رعایت کند و یک خانواده اقدام موثری برای صرفه‌جویی انجام ندهد. باید مکانیزم‌هایی باشد که همه را ملزم به رعایت و صرفه‌جویی کند ولی چنین اهرم‌هایی در کشور وجود ندارد؛ زیرا در شهر مشهد با وجود بی‌آبی، افرادی هستند که کنتورهایشان را دستکاری می‌کنند و باغ و باغچه آبیاری می‌کنند. در حالی که در برخی نقاط شهر متاسفانه آب قطع می‌شود. در چنین موضوعی باید مسئولان آب منطقه‌ای و غیره با هم هماهنگ شده و پارامترهای مختلفی مد نظر قرار بگیرد و تا وقتی این هماهنگی ایجاد نشود، نباید انتظار حل مشکل را داشته باشیم.

 

صرفه‌جویی ۵۰ درصدی در مصرف انرژی

کامران پیش‌بینی می‌کند که با اجرای ساختمان سبز، تا ۵۰ درصد در مصرف انرژی صرفه‌جویی شود اما تاکید می‌کند که بر اساس تجربیاتی که در سال‌های مختلف داشته، صرفا با سیاست‌های تشویقی نمی‌توان افراد را به سمت اجرای قوانین مرتبط با ساختمان سبز هدایت کرد بلکه به دلیل دخیل بودن مسائل مالی، نیاز به اجبار و وضع قوانین در این رابطه داریم.

البته او تاکید می‌کند که یک روزه نمی‌توان همه ساختمان‌ها را منطبق بر استانداردهای ساختمان سبز کرد بلکه باید ابتدا یکسری ساختمان‌ها به سمت اجرای استانداردها حرکت کنند تا ساخت چنین مکان‌هایی تبدیل به فرهنگ شده و پذیرش اجتماعی ایجاد شود.

 

اعمال سیاست‌های تشویقی در تهران

برخلاف نظر رئیس اسبق نظام مهندسی خراسان، محمدصابر باغخانی پور، مدیرکل اداره محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران چندان موافق سیاست‌های اجباری برای استقرار ساختمان سبز در تهران نیست و تاکید می‌کند که تا وقتی فرهنگ ساختمان سبز در کشور جا نیفتاده، اول باید با فضای ایجابی مردم را تشویق کرد که به این سمت بیایند. اگر فضا سلبی شود، با شکست مواجه می‌شویم.

به گفته مدیرکل اداره محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران، متولی ساختمان سبز در مجموعه شهرداری، اداره کل شهرسازی بوده و این اداره هم امسال آیین نامه مرتبط با این ساختمان‌ها را تدوین کرده است. قوانین تدوین شده از سال بعد اجرایی خواهد شد.

او می‌گوید که موضوع ساختمان سبز بیشتر مربوط به آب و انرژی بوده و لزوما با رنگ سبز و گیاهان مرتبط نیست. حتی ایجاد پوشش گیاهی در یک ساختمان به دلیل بالابردن مصرف آب، می‌تواند مغایر با سیاست‌های ساختمان سبز باشد.

باغخانی پور با تاکید بر اینکه تمرکز مباحث ساختمان سبز بیشتر روی مدیریت آب و بازچرخانی همچنین ذخیره انرژی در ساختمان است از اعطای گواهینامه به ساختمان‌های سبز برای بهره‌مندی از مزایایی مثل معافیت‌هایی در عوارض شهرداری یا دریافت تسهیلات ساخت و ساز خبر می‌دهد.

آنچه مدیرکل اداره محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران به آن اشاره می‌کند، سیاست‌های تشویقی شهرداری تهران برای کمک به استقرار ساختمان‌های سبز در پایتخت با هدف کاهش مصرف آب و انرژی است اما آیا در دیگر شهرهای کشور هم برنامه‌هایی برای استقرار ساختمان سبز وجود دارد؟ آیا قوانین مرتبط پس از چند دهه فراموشی، اجرایی خواهند شد؟

دیدگاهتان را بنویسید