چهارشنبه ۲۹ بهمن ۱۴۰۴
جک اسمیت، بازرس ویژه پیشین، در نخستین حضور مفصل خود مقابل کنگره، خواستار پیگرد قضایی دونالد ترامپ شد
به گزارش سرمایه فردا، جک اسمیت، بازرس ویژهای که دو پرونده حساس فدرال علیه دونالد ترامپ را هدایت میکرد، در جلسهای پرتنش در کمیته قضایی مجلس نمایندگان ظاهر شد؛ جایی که جمهوریخواهان میکوشیدند او را به «سیاسیکاری» متهم کنند و اسمیت در پاسخ میگفت تنها «مسیر قانون و رهگیری مستندات و شواهد» را دنبال کرده است. او در برابر اعضای کنگره تأکید کرد که هیچیک از دو پرونده ترامپ، پرونده اسناد طبقهبندیشده و پرونده مداخله در نتایج انتخابات ۲۰۲۰، با انگیزه سیاسی شکل نگرفته و تنها پس از بازگشت ترامپ به قدرت و بر اساس «سیاست وزارت دادگستری» کنار گذاشته شدهاند؛ سیاستی که تحقیق یا پیگرد یک رئیسجمهور در حال خدمت را ممنوع میکند. اسمیت چند هفته پیش از مراسم تحلیف ژانویه ۲۰۲۵ از سمت خود استعفا داد و این جلسه نخستین بار بود که افکار عمومی آمریکا شهادت مفصل او را از زبان خودش میشنید. او گفت انتظار دارد وزارت دادگستری دولت ترامپ «سعی کند علیه او اعلام جرم کند».
اسمیت که سابقهای طولانی در پیگرد فساد عمومی دارد، در نوامبر ۲۰۲۲ برای هدایت دو پرونده حساس منصوب شد. این پروندهها از همان ابتدا به یکی از جنجالیترین روندهای قضایی تاریخ معاصر آمریکا تبدیل شدند.
پرونده نخست مربوط به اتهام نگهداری غیرقانونی اسناد محرمانه دفاع ملی توسط ترامپ بود. این پرونده شامل ۳۱ فقره اتهام تحت قانون جاسوسی آمریکا بود؛ اتهاماتی که هرکدام میتوانست تا ۱۰ سال زندان داشته باشد. اتهامهای تکمیلی نیز شامل تبانی برای مانعتراشی در عدالت و ارائه اظهارات نادرست به مأموران فدرال بود. دادستانها معتقد بودند ترامپ پس از ترک کاخ سفید در سال ۲۰۲۱، دهها سند فوقمحرمانه درباره برنامههای نظامی، اطلاعات امنیت ملی و داراییهای حساس دفاعی را با خود به اقامتگاهش در «مارالاگو» برده است. تصاویر منتشرشده از جعبههایی در کنار استیج رقص اقامتگاه ترامپ، این اتهامات را بیش از پیش مضاعف کرد.
پرونده دوم درباره تلاش ترامپ برای برهمزدن نتیجه انتخابات ۲۰۲۰ بود؛ انتخاباتی که او با اختلاف حدود ۷ میلیون رأی مردمی و ۷۴ رأی الکترال به جو بایدن باخت. اتهامات شامل چهار مورد بود: تبانی برای فریب دولت آمریکا، تبانی علیه حقوق رأیدهندگان، اقدامات مرتبط با فشار بر مقامهای ایالتی و طرح ادعاهای بیاساس تقلب و تلاش برای جلوگیری از تأیید رسمی نتایج. اسمیت، ترامپ را به «تحریک مستقیم» به شورش ۶ ژانویه متهم نکرد اما گفت رفتار او در فاصله شکست انتخاباتی تا حمله به کنگره نقشی اساسی در شکلگیری زمینههای خشونت داشت. این پرونده بیش از ۸۰۰ شاهد داشت، از مقامهای جمهوریخواه گرفته تا کارکنان ستاد انتخاباتی ترامپ.
اسمیت در آغاز سخنان خود گفت: «ما از حقایق پیروی و از قانون تبعیت کردیم. تحقیقات ما به شواهدی فراتر از تردید منطقی رسید که نشان میداد رئیسجمهور ترامپ مرتکب اقدامات مجرمانه شده است.» او تأکید کرد اگر با همین شواهد موجود، امروز دوباره به او مأموریت داده میشد، بدون توجه به جمهوریخواه یا دموکرات بودن فرد، همان مسیر پیگرد را انتخاب میکرد. اسمیت توضیح داد تصمیم نگرفتن برای اتهام «شورش» به ترامپ مربوط به محدودیتهای حقوقی بوده؛ اتهامی که مجلس نمایندگان در جریان استیضاح ترامپ پیگیری کرد اما سنا او را تبرئه کرد.
یکی از جنجالیترین بخشهای تحقیقات درباره وقایع ۶ ژانویه، شهادت دستیار سابق کاخ سفید، کَسیدی هاچینسون بود. او گفته بود ترامپ در مسیر بهسمت کنگره، قصد داشته فرمان خودروی ریاستجمهوری را بگیرد تا راننده را وادار کند به کنگره برود. جمهوریخواهان این روایت را «غیرقابل اتکا» خوانده بودند. در این جلسه، جیم جوردن، رئیس جمهوریخواه کمیته، از اسمیت پرسید: «آیا کَسیدی هاچینسون دروغگو است؟» اسمیت پاسخ داد روایت او «دستدوم» بوده و هیچیک از مأموران سرویس مخفی حاضر در خودرو آن را تأیید نکردهاند. اما افزود که تیم او «هنوز تصمیم نهایی درباره این شهادت را نگرفته بودند». جمهوریخواهان این پاسخ را نشانه «اشتیاق بیمهار برای انتقامگیری سیاسی» دانستند اما اسمیت گفت بزرگترین چالش پرونده این بوده که از میان صدها شاهد، روایت دادگاه مختصر و قابل فهم باقی بماند. او یادآور شد: «برخی از قویترین شاهدان ما جمهوریخواهانی بودند که به ترامپ رأی داده و حتی برایش کمپین کرده بودند.»
یکی از نمایندگان دموکرات، پرامیلا جایاپال، از اسمیت پرسید اگر رفتار رئیسجمهور پیشین بدون پاسخ بماند، چه تهدیدی متوجه دموکراسی آمریکا میشود. اسمیت گفت: «اگر قدرتمندترین افراد جامعه از پاسخگویی فرار کنند، نتیجه فاجعهبار خواهد بود. این پیام را به مردم میدهد که قانون برای برخی لازمالاجرا نیست.» اسمیت هشدار داد که عدم برخورد با چنین جرمهایی میتواند کارکنان انتخابات را در معرض تهدید قرار دهد، روند انتخابات را تضعیف کند و در نهایت «دموکراسی را در خطر» بگذارد.
اسمیت شدیدترین بخش سخنانش را به عفو دستهجمعی صدها فرد محکوم در حوادث ۶ ژانویه اختصاص داد؛ اقدامی که ترامپ در نخستین روز ریاستجمهوری دوم انجام داد. او گفت بسیاری از این افراد بعدها دوباره مرتکب جرم شدهاند و افزود:
«نمیفهمم چرا باید کسانی را که به مأموران پلیس حمله کردهاند، دستهجمعی عفو کنید. هرگز درک نخواهم کرد.» گفتنی است، طبق گزارشها، حداقل ۱۴۰ افسر پلیس در حمله به کنگره مصدوم شدند.
جمهوریخواهان در جلسه تلاش کردند اسمیت را به «زیادهروی» در اختیاراتش متهم کنند؛ از جمله اشاره به جمعآوری سوابق تلفنی برخی اعضای کنگره مانند کوین مککارتی. برخی نمایندگان ادعا کردند او با صدور دستور عدم افشا (NDA) در تلاش بوده اطلاعات را مخفی کند. اسمیت پاسخ داد: «دفتر من جاسوسی نکرد. این تنها یک اقدام معمول برای تعیین گستره تبانی در تلاش برای برهمزدن انتخابات بود.» او هشدار داد که تهدیدهای علنی ترامپ مبنی بر اینکه «با مخالفان برخورد خواهد کرد»، شائبه ترساندن شاهدان را بهوجود آورده بود و او نمیتوانست در مقابل این تهدید، کرنش کند.
ترامپ، که جلسه را لحظه به لحظه دنبال میکرد، همزمان در پلتفرم «تروثسوشال» حملههای تندی به اسمیت کرد. او نوشت: «جک اسمیت روانی، زیر حملات جمهوریخواهان نابود شده… او زندگی بسیاری را به اسم قانون از بین برد.» ترامپ بار دیگر پروندهها را «کلاهبرداری دموکراتها» توصیف کرد و گفت عوامل آن باید «تاوان سنگینی بدهند». او در ماههای گذشته نیز بارها از وزارت دادگستری خواسته بود منتقدانش را «تعقیب و محاکمه کند».
به روز رسانی خبر ۱۳ بهمن ۱۴۰۴/ دونالد ترامپ نخستین سال دومین دوره ریاستجمهوریاش را با موجی از کاهش بودجهها، جنجالهای سیاسی و کمترین میزان مهار از سوی کنگره پشت سر گذاشته است. نظرسنجیها نشان میدهند محبوبیت او به نزدیکی پایینترین سطوح تاریخی رسیده؛ با این حال، نفوذش بر یک گروه کلیدی از رأیدهندگان همچنان پابرجاست. ترامپ رئیسجمهوری نامحبوب است یا دستکم چنین به نظر میرسد. بر پایه دادههای موجود، یک سال پس از آغاز دوره دوم، تنها رئیسجمهوری در تاریخ آمریکا که محبوبیتی پایینتر از او دارد، خودِ ترامپ در دوره نخست حضورش در کاخ سفید است.
براساس آخرین نظرسنجی مرکز پژوهشی پیو که پنجشنبه منتشر شد، تنها ۳۷درصد آمریکاییها عملکرد ترامپ را تأیید میکنند. دادههای گالوپ نیز در ماه دسامبر نیز تصویری مشابه ارائه میدهد: ۳۶درصد رضایت در برابر ۵۹درصد نارضایتی. این ارقام برای هیچ رهبر سیاسی مطلوب نیست؛ اما با وجود تصمیمها و اقدامات بحثبرانگیز ترامپ در سیاست داخلی و خارجی، او را نمیتوان بهطور کامل رئیسجمهوری «منفور» دانست.
عامل اصلی سقوط محبوبیت او، جایگاهش در میان رأیدهندگان دموکرات است؛ گروهی که حمایتشان از ترامپ در سطح تکرقمی باقی مانده و بعید است به او یا حزب جمهوریخواه اقبالی نشان دهند. در مقابل، حمایت جمهوریخواهان همچنان قابلتوجه است. هرچند این حمایت نسبت به آغاز دوره کاهش یافته اما بنا بر دادههای پیو، بیش از نیمی از رأیدهندگان جمهوریخواه همچنان از رویکردهای او پشتیبانی میکنند.
با وجود ارقام نهچندان درخشان ملی، نفوذ ترامپ بر حزب جمهوریخواه همچنان چشمگیر است؛ نفوذی که به نقش محوری او در جنبش «ماگا» و تکرار شعار دیرینه «اول آمریکا» بازمیگردد. اکنون با رئیسجمهوری روبهرو هستیم که از نظر تاریخی حمایت بالایی ندارد اما همان میزان حمایت، بهطرز شگفتانگیزی مستحکم است؛ گویی هیچچیز نمیتواند ۸۰ درصد رأیدهندگان جمهوریخواه را از او جدا کند. ترامپ در سال نخست تا حد زیادی بدون مانع جدی حکومت کرده است؛ نتیجه کنترل جمهوریخواهان بر کنگره و رأی سال ۲۰۲۴ دیوان عالی که مصونیت گستردهای برای ریاستجمهوری قائل شد.
اما این وضعیت ممکن است پس از انتخابات میاندورهای نوامبر تغییر کند؛ انتخاباتی که در آن تمام ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و یکسوم کرسیهای سنا به رأی گذاشته میشود. هرچند ترامپ وعدههایش درباره تعرفههای گسترده و برخورد سختگیرانه با مهاجرت را عملی کرده اما وعدههای مرتبط با مهار تورم، کاهش هزینههای زندگی و بهبود کلی اقتصاد هنوز محقق نشدهاند. او برای عبور بیدردسر از سه سال پایانی، به حفظ کنترل کنگره نیاز دارد.
کاترین دان تنپس، پژوهشگر ریاستجمهوری و کنگره در مرکز میلر دانشگاه ویرجینیا، میگوید: «محبوبیت هیچ رئیسجمهوری پس از سال اول افزایش نمییابد. باگذشت زمان، این ارقام کاهش مییابند؛ چون همواره وعدههای اغراقآمیز داده میشود و تحقق آنها دشوار است.» به گفته او، در مورد ترامپ، نگرانی اصلی آمریکاییها اقتصاد و وضعیت معیشت است. حمایت رأیدهندگان مستقل که نه دموکراتاند و نه جمهوریخواه و نقشی کلیدی در پیروزی ترامپ داشتند، نیز کاهش یافته است. طبق دادههای دسامبر گالوپ، تنها یکچهارم مستقلها عملکرد او را تأیید کردهاند.
اگرچه سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی خشم رأیدهندگان چپگرا را برانگیخته، تنپس هشدار میدهد که همین رویکرد میتواند رأیدهندگان میانهرو و راستگرای معتدل را نیز از ترامپ دور کند. به گفته او، آنچه در شهرهایی مانند مینیاپولیس رخ داده، برای بخشی از مستقلها و جمهوریخواهان غیرمتعصب، بهتدریج دلسردکننده شده است. در شرایطی که جمهوریخواهان هنوز کنترل کنگره را در اختیار دارند، هر نشانهای از همهپرسی سیاسی علیه ترامپ میتواند متحدانش را نگران کند؛ بهویژه در حدود ۱۲ حوزه انتخاباتی «بنفش» که رقابت میان دو حزب بسیار نزدیک است و احتمال تغییر موازنه قدرت وجود دارد.
یک سال پس از آغاز دوره جدید، ترامپ همچنان قادر است متحدان و رقبای جهانی را تحریک و نظم بینالمللی را متزلزل کند: از تعرفههای تجاری و کاهش کمکهای خارجی گرفته تا طرح ایده الحاق گرینلند و کانادا و البته تهدید به حمله نظامی به ایران. با این حال، ناظران معتقدند این مسائل در آستانه انتخابات میاندورهای، در برابر دغدغههای داخلی، بهویژه اقتصاد و مهاجرت اهمیت کمتری دارند.
تاد بلت، استاد علوم سیاسی دانشگاه جرج واشینگتن، میگوید: «همیشه اقتصاد مهمترین مسئله است.اگر سیاست خارجی وارد معادله انتخابات میاندورهای شود، پیامش این است که دولت تمرکز خود را از داخل برداشته است.» در مجموع، با گذشت یک سال از آغاز ریاستجمهوری و با بیش از ۱۰ ماه فاصله تا انتخابات میاندورهای، ترامپ هنوز فرصت دارد روایت را تغییر دهد. به گفته بلت، «دیدگاه آمریکاییها گذراست؛ آنچه امروز خبر اول است، ممکن است فردا نباشد و ترامپ استاد تغییر دستور کار خبری است.»
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا