ناو جرالد فورد از آتش‌سوزی تا عقب‌نشینی

به گزارش سرمایه فردا، در چهارمین هفته جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، یکی از نمادهای قدرت نظامی ایالات متحده در خلیج فارس، ناو هواپیمابر یواس‌اس جرالد فورد، ناخواسته به مرکز توجهات تبدیل شده است. نه به خاطر عملیات تهاجمی علیه ایران، که به خاطر آتش‌سوزی در بخش لباسشویی! حادثه‌ای که به گفته منابع معتبر، بیش از ۳۰ ساعت طول کشید، صدها ملوان را تحت تأثیر قرار داد و ناو را مجبور به عقب‌نشینی از خط مقدم و حرکت به سوی پایگاه سودا بی در کرت یونان برای تعمیرات کرد. این گزارش نگاهی دارد به جزئیات این رویداد، وضعیت فعلی ناو و پیامدهای آن برای توازن قدرت در منطقه.

حادثه‌ای که غول دریا را زمین‌گیر کرد

دوازدهم مارس ۲۰۲۶، روزی بود که ناو هواپیمابر جرالد فورد، بزرگ‌ترین و پیشرفته‌ترین ناو هواپیمابر جهان، با یک بحران غیرمنتظره روبرو شد. آتش‌سوزی در بخش لباسشویی (laundry area) ناو رخ داد و آنقدر گسترده بود که بیش از ۳۰ ساعت طول کشید تا مهار شود. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، بین ۲۰۰ تا ۶۰۰ ملوان بر اثر این حادثه آسیب دیدند یا جابجا شدند و بیش از ۶۰۰ نفر بدون تخت مناسب ماندند. این حادثه، اگرچه به موتور یا سیستم‌های اصلی ناو آسیبی نرساند، اما نشان‌دهنده فشار بی‌سابقه‌ای بود که بر خدمه ناو در جریان استقرار طولانی‌مدت آن وارد شده است.

پس از این آتش‌سوزی، ناو که تا آن لحظه در عملیات مستقیم علیه ایران مشارکت داشت، موقتاً از خط مقدم خارج شد. این عقب‌نشینی، اگرچه موقتی اعلام شد، اما در میانه جنگی که هر ساعت آن می‌تواند تعیین‌کننده باشد، معنای بزرگی دارد. ناو جرالد فورد به سمت پایگاه سودا بی در جزیره کرت یونان حرکت کرد تا تعمیرات لازم انجام شود و علت دقیق آتش‌سوزی بررسی گردد.

بر اساس آخرین اخبار معتبر و ردیابی‌های موجود، ناو جرالد فورد دو روز پیش در دریای سرخ در حال حرکت به سمت جنوب یا جنوب غربی بود و حدود ۱۰۰ کیلومتر از سواحل عربستان سعودی فاصله داشت. تصاویر ماهواره‌ای اخیر که توسط شرکت‌های ماهواره‌ای چینی منتشر شده، دقیقاً همین موقعیت را تأیید کرده‌اند. این تصاویر در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های ایرانی و چینی بازنشر شده و اغلب با هشدارهایی مانند «مراقب موشک‌های ایرانی باشید» همراه بوده است.

آخرین تأییدها از ۱۹ تا ۲۰ مارس نشان می‌دهد که ناو در حال حرکت به سمت کانال سوئز و مدیترانه است تا به پایگاه سودا بی در کرت برسد. این حرکت، عقب‌نشینی تاکتیکی ناو از منطقه درگیری محسوب می‌شود. تعمیرات پیش‌بینی شده بیش از یک هفته طول خواهد کشید. هرچند ناو هنوز عملیاتی اعلام شده و موتور و سیستم‌های اصلی آن آسیبی ندیده، اما از عملیات مستقیم علیه ایران خارج شده است.

استقرار طولانی‌مدت؛ رکوردی که تاریخ ساز می‌شود

ناو جرالد فورد از ژوئن ۲۰۲۵ (حدود ۹ ماه پیش) مستقر بوده است. این استقرار که دو بار تمدید شده، اکنون به روز ۲۶۶+ رسیده است. پیش‌بینی می‌شود این استقرار تا می ۲۰۲۶ (۱۱ ماه کامل) طول بکشد و رکورد استقرار پس از جنگ ویتنام را بشکند. ناو در این مدت، مناطق عملیاتی متعددی را پشت سر گذاشته است: از کارائیب (نزدیک ونزوئلا) گرفته تا مدیترانه شرقی و حالا دریای سرخ.

این استقرار طولانی‌مدت، فشار بی‌سابقه‌ای بر خدمه ناو وارد کرده است. خستگی خدمه، کاهش روحیه و افزایش احتمال حوادثی مانند آتش‌سوزی اخیر، از جمله پیامدهای این فشار است. منابع نظامی تأکید کرده‌اند که ناوهای جایگزین مانند یواس‌اس جورج اچ‌دبلیو بوش در حال آماده‌سازی برای ورود به منطقه هستند، اما تا زمان ورود آنها، منطقه با خلأ قدرت نسبی مواجه خواهد بود.

گروه ضربت و توازن قدرت در منطقه

ناو جرالد فورد بخشی از یک گروه ضربت بزرگ‌تر (Carrier Strike Group) است که شامل ناوهای جنگی، زیردریایی‌ها و هواپیماهای پشتیبانی می‌شود. با وجود آتش‌سوزی و عقب‌نشینی ناو اصلی، گروه ضربت همچنان در منطقه CENTCOM فعال است. با این حال، آتش‌سوزی و خستگی خدمه، فشار زیادی بر توان عملیاتی این گروه وارد کرده است.

نکته مهم این است که موقعیت دقیق ناوهای نظامی، به ویژه در زمان جنگ با ایران، اغلب تغییر می‌کند یا مخفی نگه داشته می‌شود. trackerهای عمومی مانند MarineTraffic یا ship spotterها آخرین موقعیت را نشان می‌دهند، اما ممکن است با تأخیر همراه باشند. آنچه مسلم است، تصاویر ماهواره‌ای چینی که موقعیت ناو را در دریای سرخ تأیید کرده‌اند، نشان از توان بالای رصد فضایی چین دارد.

از نماد قدرت تا نماد آسیب‌پذیری

ناو هواپیمابر جرالد فورد، که روزگاری نماد قدرت بی‌نظیر آمریکا بود، در میانه جنگ با ایران، به نماد دیگری تبدیل شده است. آتش‌سوزی در بخش لباسشویی، استقرار طولانی‌مدت، خستگی خدمه و عقب‌نشینی از خط مقدم، همه نشانه‌هایی از فشار بی‌سابقه‌ای است که بر ماشین جنگی آمریکا در این جنگ وارد شده است.

تعمیرات بیش از یک هفته‌ای ناو در کرت، خلأ موقتی در منطقه ایجاد خواهد کرد. این خلأ، فرصتی برای ایران است تا نفس تازه کند، توان خود را بازسازی نماید و شاید ابتکار عمل را در روزهای آینده به دست گیرد. از سوی دیگر، ورود ناوهای جایگزین می‌تواند توازن قدرت را دوباره به نفع آمریکا تغییر دهد.

اما آنچه این رویداد به وضوح نشان می‌دهد، آسیب‌پذیری حتی بزرگ‌ترین قدرت‌های نظامی در برابر فشارهای طولانی‌مدت جنگ است. جرالد فورد، با همه عظمتش، در برابر خستگی خدمه و آتش یک لباسشویی، ناچار به عقب‌نشینی شد. این درس بزرگی است برای همه بازیگران منطقه: هیچ قدرتی، هر چقدر هم بزرگ، در برابر فرسایش جنگ مصون نیست.