شرط سازمان بورس برای بازگشایی معاملات

به گزارش سرمایه فردا، روزهای تعطیلی بازار سهام، برای سرمایه‌گذاران روزهای سختی است. نه می‌توانند بفروشند، نه می‌توانند بخرند. فقط می‌مانند و نگاه می‌کنند به نوسانات دلار و طلا و اخباری که هر ساعت می‌آید. حالا اما سازمان بورس اعلام کرده که بازار در آستانه بازگشایی است. مشروط به اینکه شرکت‌ها اطلاعات خود را شفاف کنند و نهادهای مالی نقش خود را در مدیریت رفتار بازار ایفا نمایند. گزارشی از نشست رئیس سازمان بورس با شرکت‌های تأمین سرمایه و سناریوهای پیش روی بازار.

نهادهای مالی؛ چراغ راه بازار در بحران

حجت‌اله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، در نشستی که به همت کانون نهادهای سرمایه‌گذاری و به میزبانی «تأمین سرمایه نوین» برگزار شد، با تأکید بر نقش کلیدی نهادهای مالی و معامله‌گران حرفه‌ای در مدیریت فضای روانی بازار، اعلام کرد که رفتار این بازیگران می‌تواند به عنوان سیگنال مستقیم به سرمایه‌گذاران عمل کرده و مسیر بازار را در شرایط حساس فعلی تعیین کند.

صیدی با اشاره به ماهیت حرفه‌ای نهادهای مالی گفت: عملکرد شرکت‌های تأمین سرمایه در بازار «ضریب می‌گیرد» و اثرگذاری چندبرابری بر تصمیمات سایر سرمایه‌گذاران دارد. در شرایط فعلی، پرهیز از رفتارهای هیجانی و اتخاذ رویکردی مبتنی بر صبر و تحلیل، می‌تواند به حفظ آرامش بازار کمک کند، در حالی که رفتارهای شتاب‌زده ممکن است به تشدید نوسانات و افزایش فشار فروش منجر شود.

این پیام روشن را باید جدی گرفت. نهادهای مالی دیگر فقط یک بازیگر معمولی نیستند؛ آنها حالا مسئولیت سنگینی بر دوش دارند. هر خرید یا فروش آنها، توسط هزاران سرمایه‌گذار خرد رصد و تکرار می‌شود. اگر آنها صبور باشند، بازار صبور می‌ماند. اگر آنها بترسند و بفروشند، وحشت در بازار فراگیر می‌شود.

فصل دوم: بسته حمایتی؛ نجات با طراحی دقیق

صیدی در ادامه به تدوین بسته سیاست‌های حمایتی از بازار اشاره کرد و گفت: ورود منابع مالی به بازار بدون طراحی دقیق، ممکن است در کوتاه‌مدت اثرگذار باشد اما در ادامه می‌تواند شائبه‌هایی در خصوص نحوه توزیع منابع ایجاد کند. بنابراین ضروری است حمایت‌ها به گونه‌ای مدیریت شود که تعادل بازار حفظ شود.

این اظهارات نشان می‌دهد که سازمان بورس قصد ندارد با پول پاشی بی‌حساب و کتاب، بازار را به طور مصنوعی بالا نگه دارد. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که حمایت‌های بدون پشتوانه تحلیلی، نه تنها کمکی نمی‌کند، بلکه بعداً به صورت حباب و ترکیدن آن، خسارت بیشتری می‌زند. سازمان به دنبال حمایت هوشمندانه است؛ حمایتی که هم بازار را نجات دهد و هم سوءاستفاده از آن غیرممکن باشد.

سه سناریو برای بازار؛ از آتش‌بس تا بازگشت تنش

یکی از مهم‌ترین بخش‌های صحبت‌های صیدی، تشریح سه سناریوی پیش روی بازار سرمایه بود. رئیس سازمان بورس گفت: سه سناریوی اصلی برای بازار متناسب با شرایط پیش روی کشور، یعنی تداوم وضعیت فعلی، دستیابی به توافق و یا بازگشت تنش‌ها، در نظر گرفته شده است.

صیدی توضیح داد: در سناریوی نخست، یعنی ادامه وضعیت آتش‌بس موقت، بازار با بیشترین سطح عدم قطعیت مواجه است و تصمیم‌گیری برای فعالان اقتصادی دشوارتر خواهد بود. در سناریوی دوم، دستیابی به یک توافق مشخص می‌تواند چشم‌انداز نسبتاً باثباتی برای تحلیل و ارزش‌گذاری ایجاد کند. همچنین در صورت بازگشت تنش‌ها، محدودیت‌ها و شرایط خاص مجدداً بر بازار حاکم خواهد شد.

این شفاف‌سازی، یک اقدام حرفه‌ای از سوی سازمان بورس است. سرمایه‌گذاران حالا می‌دانند که سازمان چه سناریوهایی را پیش‌بینی کرده و بر اساس هر کدام، چه رویکردی خواهد داشت. این یعنی کاهش ابهام، و کاهش ابهام یعنی کاهش وحشت.

بازگشایی بازار؛ مشروط به شفافیت

صیدی با تأکید بر ضرورت بازگشایی بازار سهام در سریع‌ترین زمان ممکن اظهار کرد: تعطیلی بازار نه تنها مزیتی ندارد بلکه با گذشت زمان، چالش‌ها را افزایش می‌دهد. با این حال، بازگشایی بازار منوط به تحقق برخی الزامات از جمله افشای حداقلی اطلاعات توسط شرکت‌هاست.

وی در ادامه افزود: شرکت‌ها باید اطلاعاتی در خصوص وضعیت تولید، فروش و تغییرات عملکرد خود، حتی به صورت حداقلی، ارائه دهند تا امکان تحلیل برای سرمایه‌گذاران فراهم شود. این در حالی است که برخی ناشران با وجود درخواست سازمان برای افشای اطلاعات، هنوز نتوانسته‌اند برآورد دقیقی از شرایط خود ارائه کنند.

رئیس سازمان بورس با اشاره به ملاحظات امنیتی در افشای اطلاعات گفت: در شرایط خاص، لازم است میان شفافیت اطلاعاتی و ملاحظات امنیتی توازن برقرار شود تا از انتشار داده‌های حساس جلوگیری گردد.

این یک تعادل دشوار است. از یک سو، سرمایه‌گذاران حق دارند بدانند شرکتی که سهامش را دارند، چه وضعیتی دارد. از سوی دیگر، در شرایط جنگی، برخی اطلاعات تولیدی و صادراتی نباید عمومی شود تا به دست دشمن نیفتد. سازمان بورس دارد تلاش می‌کند این دو نیاز متضاد را با هم آشتی بدهد.

شرکت‌های آسیب‌دیده؛ بازسازی آغاز شده است

صیدی درباره وضعیت شرکت‌های آسیب‌دیده در حملات اخیر نیز توضیح داد: طی روزهای گذشته با برخی شرکت‌های آسیب‌دیده جلساتی داشتیم. اگرچه برخی بنگاه‌ها متحمل خساراتی شده‌اند، اما برنامه‌های بازسازی آغاز شده و در بسیاری موارد، تولید به صورت جزئی ادامه دارد. همچنین با اتخاذ برخی سیاست‌ها، امکان تأمین مواد اولیه از سایر منابع داخلی و خارجی فراهم شده است.

وی تأکید کرد که تحلیل اثر این خسارات بر قیمت سهام، مستلزم انتشار اطلاعات دقیق و برنامه‌های عملیاتی شرکت‌هاست و بدون آن، برآوردهای دقیق امکان‌پذیر نخواهد بود.

این خبر امیدوارکننده‌ای است. یعنی نه تنها شرکت‌ها تعطیل نشده‌اند، بلکه برنامه بازسازی را هم شروع کرده‌اند. تأمین مواد اولیه از منابع جایگزین نیز نشان می‌دهد که زنجیره تولید کاملاً از هم نپاشیده است. اما نکته کلیدی این است که سرمایه‌گذاران برای قضاوت درباره آینده این شرکت‌ها، به اطلاعات دقیق نیاز دارند. بدون آن، بازار یا بیش از حد وحشت می‌کند یا بیش از حد خوش‌بین می‌شود.

بازار در آستانه بازگشایی، سرمایه‌گذاران در انتظار

صیدی در پایان ابراز امیدواری کرد که با تکمیل فرآیند افشا، اخذ مجوزهای لازم و همکاری ارکان بازار، زمینه بازگشایی بازار سهام در آینده نزدیک فراهم شود و بازار سرمایه بتواند نقش مؤثر خود را در تأمین مالی تولید و بازسازی ایفا کند.

پیام رئیس سازمان بورس به سهامداران این است که بازار به زودی باز می‌شود، اما نه به هر قیمتی. شرکت‌ها باید اطلاعات خود را شفاف کنند. نهادهای مالی باید رفتار حرفه‌ای و صبورانه داشته باشند. و سرمایه‌گذاران باید بدانند که سه سناریو پیش روست و باید برای هر کدام آماده باشند.

تعطیلی بازار، هر روز که بیشتر طول بکشد، هزینه‌های بیشتری به فعالان اقتصادی تحمیل می‌کند. اما بازگشایی بدون آمادگی، می‌تواند به فروپاشی بیشتر منجر شود. سازمان بورس دارد روی لبه تیغ راه می‌رود. باید امیدوار بود که تعادل حفظ شود و بازار سرمایه بتواند دوباره نفس بکشد. برای سرمایه‌گذاران، این روزها روزهای انتظار و آمادگی است. نه باید از ترس فروخت، نه از طمع خرید. باید منتظر ماند و دید که کدام سناریو محقق می‌شود.