گزارش ۹ ماهه شرکت‌های یوتیلیتی و نیروگاهی نشان می‌دهد پشت سودهای بزرگ و رشدهای پرهیاهو، واقعیتی نگران‌کننده پنهان شده است. مبین و بفجر با وجود ثبت هزاران میلیارد تومان سود، نسبت به سال گذشته افت محسوس داشته‌اند و نشانه‌های فشار هزینه و کاهش حاشیه سود در عملکردشان دیده می‌شود. در سوی دیگر، نمادهایی مانند بکهنوج همچنان در چرخه زیان گرفتارند و نتوانسته‌اند ساختار اقتصادی خود را اصلاح کنند. این شکاف میان سودهای روی کاغذ و واقعیت عملیاتی نشان می‌دهد صنعت نیروگاهی بدون نوسازی تجهیزات، کنترل هزینه‌ها و اصلاح مدل درآمدی، در معرض ریسک جدی قرار دارد و بخش قابل‌توجهی از سودهای امروز ممکن است در گزارش‌های آینده دوام نیاورد.

به گزارش سرمایه فردا، عملکرد ۹ ماهه شرکت‌های یوتیلیتی و نیروگاهی در بورس تصویری دوگانه از این صنعت ارائه می‌دهد؛ صنعتی که در ظاهر بخش قابل‌توجهی از نمادهای آن سودده هستند، اما زیر این سودآوری، نشانه‌هایی از افت عملکرد، فشار هزینه و ناپایداری درآمدها دیده می‌شود. بررسی سه فصل بهار، تابستان و پاییز نشان می‌دهد که برخی شرکت‌ها توانسته‌اند سودهای قابل‌توجه ثبت کنند، اما بخشی دیگر همچنان با افت سودآوری یا زیان‌های مزمن دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

«مبین» با سود ۸۷۸۳ میلیارد تومانی همچنان یکی از غول‌های این صنعت است، اما افت ۱۳ درصدی نسبت به سال گذشته نشان می‌دهد که این شرکت برخلاف ظاهر قدرتمندش، با کاهش حاشیه سود و فشار هزینه مواجه شده است. بازدهی ۱۱۴ درصدی سهم از شهریور نیز بیشتر ناشی از موج‌های بازار بوده تا تحول بنیادی در عملکرد شرکت. «بفجر» نیز وضعیتی مشابه دارد؛ اگرچه سود ۴۲۶۳ میلیارد تومانی ثبت کرده، اما افت ۶۰ درصدی نسبت به سال گذشته زنگ خطری جدی است. زیان سنگین تابستان و جهش پاییزی نشان می‌دهد درآمدهای این شرکت نوسانی و غیرپایدار است.

«بکهنوج» همچنان در مسیر زیان‌دهی

در میان نمادهای ضعیف‌تر، «بکهنوج» همچنان در مسیر زیان‌دهی حرکت می‌کند. زیان ۶۰۹ میلیارد تومانی این شرکت نسبت به سال گذشته کاهش یافته، اما ادامه زیان‌دهی نشان می‌دهد مشکلات ساختاری همچنان پابرجاست. بازدهی منفی سهم نیز تأیید می‌کند بازار اعتمادی به بهبود عملکرد این شرکت ندارد.

در مقابل، برخی نمادها مانند «بجهرم»، «شمس»، «دماوند»، «بگیلان» و «بپیوند» رشدهای قابل‌توجهی ثبت کرده‌اند. «بجهرم» با سود ۸۸۷ میلیارد تومانی و رشد ۱۲۷ درصدی، یکی از نمادهای رو به رشد صنعت است. «شمس» نیز با رشد ۱۵۷ درصدی سود، عملکردی فراتر از انتظار داشته است. «دماوند» با سود ۱۳۰۹ میلیارد تومانی و رشد ۱۰۴ درصدی، یکی از پایدارترین عملکردها را ارائه داده و نشان داده که توانسته از ظرفیت‌های تولیدی خود به‌خوبی استفاده کند.

آبادا یکی از شگفتی‌های امسال

در میان نمادهای کوچک‌تر، «آبادا» یکی از شگفتی‌های امسال بوده است. این شرکت که سال گذشته زیان‌ده بود، امسال با سود ۹۷ میلیارد تومانی و رشد ۳۵۶ درصدی، مسیر خود را تغییر داده است. با این حال، سودهای کوچک و نوسانی این شرکت‌ها نشان می‌دهد که پایداری عملکرد آنها همچنان محل تردید است.

اما نکته مهم اینجاست که بخش بزرگی از رشدهای ثبت‌شده در صنعت نیروگاهی، نه حاصل توسعه واقعی ظرفیت تولید یا افزایش بهره‌وری، بلکه نتیجه افزایش نرخ فروش برق، تغییرات حسابداری یا درآمدهای غیرعملیاتی است. این مدل سودآوری در شرایط نوسان نرخ ارز، افزایش هزینه تعمیرات و محدودیت‌های سرمایه‌گذاری، به‌سرعت شکننده می‌شود.

از سوی دیگر، شرکت‌هایی مانند «بفجر» و «مبین» که ستون‌های اصلی صنعت محسوب می‌شوند، با افت سودآوری مواجه شده‌اند؛ افتی که اگر ادامه یابد، می‌تواند کل صنعت را تحت فشار قرار دهد. همچنین زیان مزمن «بکهنوج» نشان می‌دهد بخشی از صنعت هنوز نتوانسته مدل اقتصادی خود را اصلاح کند.

در مجموع، صنعت نیروگاهی در بورس امروز ترکیبی از سودهای بزرگ، رشدهای ناپایدار و ضعف‌های پنهان است. اگر شرکت‌ها نتوانند هزینه‌ها را کنترل کنند، سرمایه‌گذاری در نوسازی تجهیزات را افزایش دهند و مدل درآمدی پایدار ایجاد کنند، بخش قابل‌توجهی از این سودآوری در گزارش‌های آینده دوام نخواهد داشت. این صنعت بیش از هر زمان دیگری نیازمند شفافیت، مدیریت حرفه‌ای و اصلاح ساختار مالی است.