دلیل سقوط طلا، بیت‌کوین و نقره چه بود؟

به گزارش سرمایه فردا، طلا از ۴,۵۰۰ دلار عبور کرده بود، بیت‌کوین هنوز امیدوار بود در کانال ۷۰ هزار دلار بماند و نقره هم در ۷۵ دلار روزهای خوشی را می‌گذراند. اما ظرف یک شب همه چیز ریخت. انس طلا تا ۴,۰۰۰ دلار پایین آمد، نقره یک‌شبه ۱۰ درصد سقوط کرد، اتریوم به محدوده ۱۸۰۰ دلار رسید و بیت‌کوین در یک نگاه یک‌ساله، ۳۵ درصد کاهش قیمت را تجربه کرد. دلیل اصلی چه بود؟

دو عامل موثر در سقوط بازارها: اول، داده‌های قوی اشتغال آمریکا (ایجاد ۱۷۲ هزار شغل در برابر پیش‌بینی ۸۵ هزار) که انتظارات کاهش نرخ بهره را از مارس به ژانویه عقب راند. دوم، گزارش نه چندان مناسب شرکت Broadcom که باعث حذف ۳۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار این شرکت در یک روز شد و سهام تسلا هم ۶ درصد ریخت. همزمان، چهار صرافی بزرگ ایرانی (نوبیتکس، والکس، بیت‌پی و رمزین) توسط دفتر کنترل دارایی وزارت اقتصاد آمریکا (OFAC) تحریم شدند. حالا هر پولی که از این صرافی‌ها به صرافی خارجی مثل کوینکس رفته باشد، قابلیت رهگیری و فریز شدن دارد. تنها بیت‌کوین و اتریوم در کیف پول سخت‌افزاری از این خطر در امان هستند. تتر حتی در کیف پول سخت‌افزاری هم قابل فریز است. پویان مظفری، تحلیلگر بازارهای مالی، در این پادکست از شرایط پیچیده سیاسی و نظامی، سقوط بازارهای جهانی، و راهکارهای حفظ دارایی در برابر موج تحریم‌ها می‌گوید.

از لبنان تا هرمز؛ آتش زیر خاکستر جنگ تمام عیار

اخبار سیاسی و نظامی این روزها آنقدر زیاد و متفاوت است که جمع‌بندی یک روایت واحد را سخت کرده است. از یک طرف، ترامپ می‌گوید مذاکرات خیلی خوب پیش می‌رود و رهبر ایران مشارکت دارد. از طرف دیگر، محسن رضایی با لحنی تند می‌گوید مذاکرات متوقف شده و آمریکا باید فوراً ۲۴ میلیارد دلار آزاد کند. وزیر کشور پاکستان برای پیشبرد مذاکرات به تهران آمده، و مارکو روبیو گفته هر توافقی که حاصل شود از برجام بهتر خواهد بود.

اما واقعیت میدانی چیز دیگری نشان می‌دهد. آتش‌بس عملاً تمام شده است. ایران نه تنها به زیرساخت‌های نظامی آمریکا در کویت و بحرین حمله کرده، بلکه به شناورهای مجری محاصره دریایی نیز شلیک کرده است. یعنی درگیری از «تهدید» به «اقدام» تبدیل شده است. در جبهه لبنان هم ایران آلارم داده که اگر وارد زاهیه شوید، جنگ تمام عیار علیه شما آغاز می‌شود.

تحلیلگران معتقدند توافق بزرگ و کامل نزدیک نیست، اما جنگ تمام عیار هم نزدیک نیست. آنچه در حال رخ دادن است، یک جنگ فرسایشی در سطوح پایین است؛ رد و بدل شدن آتش‌هایی که هدفشان بهبود موقعیت طرفین پای میز مذاکره است. نه ایران به این نتیجه رسیده که ببازد و هر توافقی را امضا کند، نه آمریکا می‌تواند بپذیرد که به عنوان ابرقدرت جهان، در برابر ایران شکست خورده است.

بازارهای جهانی در شب خونین؛ طلا و بیت‌کوین هر دو ریختند

اما مهم‌تر از تحولات سیاسی، فروپاشی موقت بازارهای مالی جهانی در شب گذشته بود. در یک شب، همه چیز ریخت. انس طلا از ۴,۵۰۰ دلار به ۴,۳۱۰ دلار سقوط کرد. انس نقره که ۷۵ دلار بود، به ۶۷ دلار رسید و یک شبه ۱۰ درصد ریخت. اتریوم به محدوده ۱۸۰۰ دلار عقب نشست و بیت‌کوین در نگاه یک‌ساله، ۳۵ درصد کاهش یافت.

دلیل اصلی این سقوط، دو عامل بود. اول، داده‌های قوی اشتغال آمریکا. اداره آمار کار آمریکا گزارش داد که ۱۷۲ هزار شغل جدید ایجاد شده، در حالی که بازار انتظار ۸۵ هزار شغل را داشت. نرخ بیکاری هم بدون تغییر در سطح ۴.۳ درصد باقی ماند. وقتی بازار اشتغال قوی باشد، اولویت فدرال رزرو کنترل تورم می‌شود، نه تحریک اشتغال. نتیجه: نرخ بهره کاهش نمی‌یابد (یا حداقل دیرتر کاهش می‌یابد). بازارها انتظار کاهش نرخ بهره را از مارس ۲۰۲۶ به ژانویه ۲۰۲۷ عقب انداختند و بازده اوراق قرضه کوتاه مدت جهش کرد. این، ضربه اول به طلا و بیت‌کوین بود.

دوم، گزارش نه چندان مناسب شرکت Broadcom. این شرکت در یک روز بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار خود را از دست داد. تسلا هم ۶ درصد ریخت. سهام شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی در کره جنوبی ۶ درصد سقوط کردند. این شوک، بازارهای سهام آمریکا و سایر نقاط جهان را درگیر کرد. نتیجه نهایی: افت همزمان دارایی‌های امن (طلا، نقره) و دارایی‌های ریسکی (بیت‌کوین، سهام). چیزی که معمولاً نباید همزمان اتفاق بیفتد.

تحریم صرافی‌های ایرانی؛ تتر فریز می‌شود، بیت‌کوین نه

در همین حال، خبر مهم دیگری در فضای ارز دیجیتال ایران پیچید. دفتر کنترل دارایی وزارت اقتصاد آمریکا (OFAC)، چهار صرافی بزرگ ایرانی (نوبیتکس، والکس، بیت‌پی و رمزین) را در لیست تحریم‌های ثانویه (SDN) قرار داد. این یعنی هر صرافی خارجی که با این چهار صرافی تعامل داشته باشد، در معرض تحریم قرار می‌گیرد.

نتیجه مستقیم این تحریم، رفتار جدید صرافی‌های خارجی مثل کوینکس است. کوینکس که قبلاً بررسی نمی‌کرد پول از کجا آمده، حالا مجبور است مبدأ وجوه را چک کند. اگر پولی از نوبیتکس، والکس، بیت‌پی یا رمزین به کوینکس رفته باشد، کوینکس می‌تواند دسترسی شما را مسدود کند یا دارایی را فریز کند.

اما نکته فنی مهم: قابلیت فریز شدن دارایی‌ها، یکسان نیست.

» تتر (USDT): حتی اگر در کیف پول سخت‌افزاری باشد، قابل فریز است.
» بیت‌کوین (BTC): در کیف پول سخت‌افزاری قابل فریز نیست. اما اگر در صرافی خارجی باشد، صرافی می‌تواند دسترسی شما را مسدود کند.
» اتریوم (ETH): در کیف پول سخت‌افزاری قابل فریز نیست. اما اگر در صرافی خارجی باشد، صرافی می‌تواند دسترسی شما را مسدود کند.

اگر فقط در حال ترید درون اکوسیستم ایران هستید و دارایی شما از صرافی‌های خارجی عبور نکرده، فعلاً جای نگرانی نیست. اما اگر قصد دارید پول را از ایران خارج کنید (مثلاً خانه بفروشید و تتر بخرید و به کانادا ببرید)، باید خیلی محتاط باشید. دارایی شما رهگیری و فریز خواهد شد.

استراتژی حفظ دارایی؛ کیف پول سخت‌افزاری و بیت‌کوین

با توجه به تحریم صرافی‌های ایرانی و امکان مسدود شدن دارایی‌ها در صرافی‌های خارجی، توصیه تحلیلگران به فعالان حوزه رمزارزها دو نکته است:

اول، اگر دارایی شما در صرافی‌های خارجی است، هر چه سریع‌تر آن را به کیف پول سخت‌افزاری (مثل لجر یا ترزور) منتقل کنید. صرافی می‌تواند دسترسی شما را قطع کند، اما کیف پول سخت‌افزاری تحت کنترل مستقیم شماست.

دوم، اگر در حال معامله درون اکوسیستم ایران هستید و با صرافی‌های تحریم‌شده کار نمی‌کنید، فعلاً نیازی به تغییر رویه نیست. اما از رفتن به سمت صرافی‌های بی‌نام و نشان و توصیه اینفلوئنسرها جداً خودداری کنید.

سوم، برای نگهداری بلندمدت، بیت‌کوین و اتریوم را به کیف پول سخت‌افزاری منتقل کنید. تتر حتی در کیف پول سخت‌افزاری هم امنیت ۱۰۰ درصدی ندارد و در صورت تحریم، ایسوس (صادرکننده تتر) می‌تواند آن را فریز کند.

بازارهای جهانی در یک شب خونین فرو ریختند، تحریم‌های جدید صرافی‌های ایرانی را هدف گرفته، و تنش‌های سیاسی همچنان بالاست. در چنین شرایطی، اصل اول «حفظ سرمایه» است، نه «سود بیشتر». اگر در بازار رمزارزها فعال هستید، کیف پول سخت‌افزاری تهیه کنید و دارایی‌های خود را از صرافی‌های خارجی خارج کنید. اگر سرمایه شما در ایران و در دارایی‌های ریالی است، باز هم محتاط باشید. جنگ در سطوح پایین ادامه دارد و هر لحظه ممکن است یک خبر جدید، جهت بازارها را ۱۸۰ درجه تغییر دهد. بهترین استراتژی، «نگهداری نقدینگی تا روشن شدن وضعیت» است.