بورس تحت تاثیر کسری بودجه و انتظارات تورمی

اقتصاد ایران همیشه در ماه های پایای سال تحت تاثیر کسری بودجه و انتظارات تورمی با افزایش قیمت واکنش شان می دهد. چراکه سیاست‌‌های دولت جبران کسری بودجه از طریق رشد قیمت ارز و استقراض است که اثری تورمی دارد.  در این گزارش به تاثیر سیاست های دولت بر جبران کسری بودجه و اثر آن بر معاملات بورس پرداخته شده است.

در سال‌‌های اخیر کسری بودجه در اقتصاد ایران بسیار زیاد بوده است. اما هر ساله با روش های متفاوتی این کسری جبران شده، به طوری که در برخی سال ها این کسری که عمدتا بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار میلیارد تومان عنوان شده از طریق استقراض از سیستم بانکی، انتشار اوراق یا رشد قیمت دلار و فروش سهام شرکت های دولتی جبرا شده است.

کسری بودجه روی سیاست‌‌های دولت در بازار پولی و مالی تاثیر می گذارد و به صورت دومینووار سرمایه گذاری مردم هم به شدت تحت تاثیر قرار می گیرد. بورس از همان بازارهایی است که به شدت تحت تاثیر عملکرد بودجه‌ای دولت است، زیرا زیرا وقتی دولت کسری بودجه مدارد با انتشار اوراق یا استقراض از نظام بانکی روی میزان نقدینگی پول مجود در بازار برای انجام معاملات تاثیر می گذارد.

وقتی دولت انتشار اوراق در بازار سرمایه را اجرایی می کند، بانک‌‌ها و بیمه ها مکلف به خرید اوراق دولتی هستد این مساله نقدینگی آنها برای حمایت از معاملات سهام آنها را تحت تاثیر قرار می دهد و منجر می شود تا نمادهایی آنها با افت ارزش سهام مواجه شود.

تاثیر کسری بودجه و انتظارات تورمی بر اقتصاد

در هفته‌‌های اخیر دولت نزدیک به ۲۵۰ هزار میلیارد تومان گواهی سپرده عرضه کرد. همین عامل بخشی از نقدینگی بازار سهام و حتی صندوق‌‌های درآمد ثابت را از بازار خارج کرد و بباعث شد برخی از نمادها افت کنند، هرچند در هفته جاری روند تغییر کرده و باعث شده معاملات مثبتی شکل بگیرد.وقتی دولت به دلیل کسری بودجه استقراض از نظام بانکی را پیش می گیرد عملا پول بدون پشتوانه وارد اقتصاد می کند و به یکباره کشور با تورم روبرو خواهد شد. این موضوع از آنجایی روی بازار سهام تاثیر می گذارد که واردکنندگان مواد‌ اولیه خارجی با رشد هزینه‌‌ها و کاهش حاشیه سود روبرو خواهند شد به همین دلیل معاملات سهام آنها هم با کاهش تقاضا روبرو می شود.

مهمترین محرک اقتصاد در زمان کسری بودجه سیاست‌هایی که دولت بعد از کسری بودجه به اجرا درمی آورد مستقیم یا غیرمستقیم بر بازدهی دارایی‌‌های مردم تاثیر خواهد گذاشت.

به طور ساده می توان فرض کرد که مهمترین محرک اقتصاد در زمان کسری بودجه تورم است که به صورت افزایش ارزش دارایی‌‌های روی ارزش نمادها در بورس تاثیر می گذارد. این اتفاق بعد از تورم بالای سال ۱۳۹۹ موجب شد تا بازار سرمایه بیش از ۵ برابر بازدهی دهد. هرچند دولت بعد از اینکه سهام شرکت‌‌های دولتی را واگذار کرد به یکبار دست از حمایت بورس برداشت و شاخص کل بورس هم افت شدید را تجربه کرد.

بنابراین تورم علاوه بر اینکه به رشد هزینه‌‌ها و کاهش حاشیه سود شرکت‌‌ها دامن می زند گاهی منجر به رکود هم می شود.به طور کلی دولت نمی تواند در بلندمدت تورم را مهار کند. از این رو می توان گفت که اثر تورم بعد از مدتی در بازار دارایی و سهام با تاخیر به صورت جهشی نمود پیدا می کند. در واقع اقتصاد ایران همیشه در ماه های پایای سال بورس تحت تاثیر کسری بودجه و انتظارات تورمی با افزایش قیمت واکنش شان می دهد.