بررسی نوسانات فولاد جهان

به گزارش سرمایه فردا، سال ۲۰۲۵ برای صنعت فولاد جهان، سالی دوپاره بود. از یک سو، چین پس از شش سال به زیر یک میلیارد تن سقوط کرد و آسیا را با خود به پایین کشید. از سوی دیگر، هند با رشد دو رقمی، آمریکا و ترکیه با افزایش تولید و ایران با ۱.۴ درصد رشد خفیف، روایت دیگری از تابآوری را ثبت کردند. در میانه این تحولات، بازار میلگرد عراق در نوسانات سنگین نرخ ارز و کاهش قیمت نفت، همچنان قدرتمند ایستاد؛ اما دینار لرزید، فروشندگان ناچار به بازنگری شدند و ایران، این بار با سهمی کوچکتر از گذشته، تنها با یک تولیدکننده در انبارهای بغداد حضور یافت.

جهان ۲ درصد کمتر فولاد ساخت؛ چین در کف شش ساله

انجمن جهانی فولاد، آمار نهایی سال ۲۰۲۵ را منتشر کرد و عددی که پیشتر زمزمه میشد، تأیید شد: تولید جهانی فولاد خام با دو درصد کاهش به ۱.۸۰۴ میلیارد تن رسید. این افت، بیش از هر چیز مدیون چین بود؛ کشوری که برای نخستین بار در شش سال اخیر، تولیدش به زیر یک میلیارد تن سقوط کرد. فولادسازان چینی در سال گذشته ۹۶۰.۸ میلیون تن فولاد خام تولید کردند؛ ۴.۴ درصد کمتر از ۲۰۲۴. زیان سنگین کارخانهها، مصرف ضعیف داخلی، بحران عمیق مسکن، کمبود پروژههای زیرساختی و افت اعتماد مصرفکنندگان، دست به دست هم داد تا غول فولاد آسیا برای دومین سال متوالی عقبنشینی کند.

کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات چین، این کاهش را در چارچوب «بازسازی صنعت فولاد» تفسیر کرد، اما جزئیاتی از نقشه راه ارائه نداد. در عمل، کارخانههای چینی نه از سرِ انتخاب که به اجبار زیان و رکود، ترمز تولید را کشیدند.

آسیا با افت ۲.۴ درصدی به ۱.۳ میلیارد تن رسید، اما در میان این کاهش، هند با رشد خیرهکننده ۱۰.۴ درصدی، خود را بهعنوان نقطه روشن قاره معرفی کرد. در اروپا اما روایت تلختر بود: آلمان با کاهش ۸.۶ درصدی، پایینترین سطح تولید از ۲۰۰۹ را تجربه کرد. ژاپن ۴ درصد، کرهجنوبی ۲.۸ درصد و روسیه ۴.۵ درصد افت کردند. برزیل نیز ۱.۶ درصد کاهش تولید را ثبت کرد.

در سوی دیگر، آمریکای شمالی با رشد ۰.۷ درصدی، ایالات متحده با افزایش ۳.۱ درصدی و ترکیه با رشد ۳.۳ درصدی، تصویر متفاوتی ساختند. خاورمیانه ۴.۳ درصد رشد کرد و آفریقا ۳.۸ درصد افزایش تولید را به نام خود ثبت کرد.

ایران؛ رشد ۱.۴ درصدی در سکوت

در میان اعداد و ارقام سالانه، سهم ایران ۳۱.۸ میلیون تن فولاد خام بود؛ رشدی ۱.۴ درصدی نسبت به سال قبل. نه جهش، نه عقبنشینی؛ تنها ایستادن در نقطهای که سالهاست فولادسازان ایرانی به آن عادت کردهاند. این رشد خفیف، در شرایطی ثبت شد که تحریم، ناترازی انرژی و محدودیتهای صادراتی، سایههای همیشگی این صنعت بودند.

بازار قراضه؛ ترکیه خریدار اول

در آخرین روزهای سال، بازار قراضه وارداتی ترکیه کانون معاملات سنگین بود. قراضه HMS 1&2 (80:20) از آمریکا به منطقه مرمره با ۳۷۵ دلار CFR معامله شد. محمولههایی از هلند و بریتانیا نیز به مقصد مرمره و اسکندرون با ۳۶۹ دلار CFR بسته شدند. همه این قراردادها در هفته گذشته نهایی شده بودند.

در ارزیابی روزانه، قراضه آمریکا به ترکیه ۳۷۵ دلار (یک دلار کاهش)، قراضه شرد شده ۳۹۵ دلار (یک دلار کاهش) و قراضه ژاپن ۴۶ هزار ین FOB (بدون تغییر) ثبت شدند. در اروپا اما قراضه هلند با یک دلار افزایش، ۳۳۷ و ۳۴۲ دلار FOB قیمت خورد.

سنگ آهن و زغال؛ افت آرام در آغاز راه

سنگ آهن ۶۲ درصد استرالیا، تحویل چین، با ۰.۷۵ دلار کاهش به ۱۰۵.۵ دلار CFR رسید. زغالسنگ ککشو استرالیا اما همچنان ۲۵۰.۱ دلار FOB ایستاده بود؛ بیحرکت، چون صخرهای در میان موج.

شمش؛ ایران بی‌تغییر، چین صعودی ملایم

شمش چین در تانگشان، با احتساب مالیات، ۲۹۶۰ یوان (۱۰ یوان افزایش) و معادل دلاری آن ۴۲۴ دلار (۲ دلار افزایش) گزارش شد. شمش فیلیپین ۴۵۵ دلار CFR، شمش روسیه ۴۳۸ دلار FOB و شمش ترکیه ۴۶۰ دلار CFR؛ همه بی‌تغییر.

اما شمش ایران در ارزیابی هفتگی، ۴۰۸ دلار FOB بنادر جنوبی ثابت ماند. همین محصول به مقصد تایلند ۴۴۳ دلار CFR قیمت خورد و تغییری نداشت. ثباتی که نه از سرِ قدرت، که از سرِ رکود بود.

میلگرد و مفتول؛ افت در ترکیه، سکون در اروپا و چین

میلگرد ۱۲ میلیمتر ترکیه، EXW بدون مالیات، ۵۶۰ دلار (۵ دلار کاهش). میلگرد صادراتی ترکیه ۵۶۰ دلار FOB بدون تغییر. میلگرد آلمان ۶۱۰ یورو CPT، مفتول چین ۴۷۰ دلار FOB؛ هر دو بی‌حرکت.

ورق گرم؛ توقف کامل

ورق گرم چین ۴۷۲ دلار FOB، ویتنام ۵۰۱ دلار CFR، آلمان ۶۳۰ یورو EXW؛ هیچکدام تکان نخوردند. ورق گرم روسیه در ارزیابی هفتگی ۴۴۵ دلار FOB دریای سیاه و ورق گرم روسیه به ترکیه ۵۰۰ دلار CFR باقی ماند.

عراق؛ بازار قدرتمند در توفان نرخ ارز

در نیمه دوم ژانویه ۲۰۲۶، بازار میلگرد عراق که تا هفته‌ای پیش در اوج ایستاده بود، طعم تلخ نوسان را چشید. فروشندگان تلاش کردند قیمت‌های پیشنهادی خود را ثابت نگه دارند، اما تضعیف مستمر دینار، آنها را ناچار به بازنگری کرد. نرخ رسمی ۱۳۲۰ دینار در برابر دلار همچنان پابرجا بود، اما بازار چیز دیگری میگفت: ۱۰۰۴ تا ۱۰۴۵ دینار. دو هفته پیش از آن، این رقم ۱۴۶۰ تا ۱۴۷۰ دینار بود. تفاوت ۴۰۰ دیناری، مرز میان سود و زیان را جابهجا کرد.

تولیدکنندگانی که از امارات واردات داشتند، قیمت خود را در بازه ۶۵۰ تا ۷۰۰ دلار EXW اعلام کردند، اما در میانه هفته ناچار شدند آن را به ۶۶۰ تا ۶۶۷ دلار محدود کنند. کارخانه‌های واردکننده شمش، میلگرد را با ۸۷۵ هزار دینار EXW عرضه کردند؛ رقمی که در واحد پول ملی بیش از یک ماه ثابت بود، اما در دلار ۱۰ دلار سقوط کرد و به ۵۸۹ دلار رسید.

میلگرد روسیه از طریق تجار، ۵۷۵ دلار EXW بدون تغییر. تولیدکنندگان عراقی با کوره القایی، محصولات خود را ۵۶۰ تا ۵۷۵ دلار EXW عرضه کردند. تخفیف همچنان ممکن بود.

اما در میان این همه نوسان، یک روایت ثابت ماند: تقاضا همچنان خوب بود. فعالان بازار اما هشدار میدادند: «به دلیل وضعیت ناپایدار ایران، مشکلات اقتصادی منطقه و کاهش قیمت نفت، شاهد افت تقاضا هستیم.»

انبارداران قیمت خود را تغییر ندادند. میلگرد باکیفیت ایرانی درب انبار ۵۷۰ دلار فروخته میشد. یک منبع آگاه گفت: «در حال حاضر فقط میلگرد یک تولیدکننده ایرانی در بازار عراق عرضه میشود.» میلگرد ترکیه اما همچنان در قله ۸۰۰ دلار ایستاده بود؛ تنها، دور از دسترس، برای آنان که کیفیت را بر قیمت ترجیح میدهند.

سالی که گذشت و بازاری که ماند

سال ۲۰۲۵ برای فولاد جهان، سال کاهش بود؛ برای چین، سال سقوط به زیر یک میلیارد تن؛ برای هند، سال جهش؛ برای آلمان، سال تلخترین رکود از ۲۰۰۹. ایران اما با رشد ۱.۴ درصدی و تولید ۳۱.۸ میلیون تن، همچنان در مدار همیشگی خود چرخید؛ نه اوج، نه فرود.

در آخرین روزهای سال، بازار قراضه ترکیه داغ بود، شمش ایران بی‌حرکت ایستاده بود، و عراق در توفان نرخ ارز، با میلگرد ۵۷۰ دلاری ایران و ۸۰۰ دلاری ترکیه و دیناری که هر روز جای خود را جابهجا میکرد، به استقبال سال جدید رفت.

بازار همچنان منتظر بود. شاید برای ثبات دینار، شاید برای بازگشت خریداران، شاید برای طوفان بعدی.