پایگاه خبری سرمایه فردا

در حال حاضر جنگ پیشنهاد صادرات محصولات فولادی یا مواد اولیه زنجیره فولاد را کاهش داده و چشم‌انداز کوتاه‌مدت فعلا افت تولید ارزیابی می‌شود.

جنگ خاورمیانه نه تنها معادلات نظامی، که زنجیره تأمین فولاد جهان را نیز دگرگون کرده است. سنگ‌آهن ۱۰۱ دلار، زغال‌سنگ ۲۱۹ دلار و قراضه ۳۷۴ دلار تقریباً بدون تغییر باقی مانده‌اند.

بازار جهانی فولاد اخیراً در حالی با ثبات ظاهری قیمت‌ها پیش می‌رود که عمق معاملات کاهش یافته و نشانه‌های رکود در اغلب بخش‌ها دیده می‌شود. از قراضه وارداتی ترکیه تا سنگ‌آهن چین و شمش ایران، اغلب بازارها در وضعیت انتظار قرار دارند؛ وضعیتی که با فشارهای ژئوپلیتیکی، افت ارزش ریال و تأخیر در تحویل محموله‌ها تشدید شده و تجارت فولاد ایران را به یکی از پایین‌ترین سطوح خود رسانده است.

اخیراً بازار فولاد و مواد اولیه با ثبات نسبی قیمت‌ها اما همراه با عدم قطعیت در زمان تحویل محموله‌ها روبه‌رو بوده است. معاملات شمش میان چین و مقاصدی چون عربستان و سریلانکا ثبت شده، اما زمان حمل هنوز نهایی نشده است. در بازار قراضه، ترکیه شاهد افزایش جزئی قیمت‌ها بود، در حالی که اروپا و ژاپن در رکود باقی مانده‌اند. سنگ‌آهن و ورق گرم نشانه‌هایی از فشار تقاضا و تغییرات قیمتی نشان می‌دهند، اما شمش و محصولات طویل عمدتاً بدون تغییر مانده‌اند؛ تصویری که از بازاری پرابهام و در انتظار محرک‌های تازه حکایت دارد.

سال ۲۰۲۵ برای فولاد جهان، سال کاهش بود؛ برای چین، سال سقوط به زیر یک میلیارد تن؛ برای هند، سال جهش؛ برای آلمان، سال تلخترین رکود از ۲۰۰۹. ایران اما با رشد ۱.۴ درصدی و تولید ۳۱.۸ میلیون تن، همچنان در مدار همیشگی خود چرخید؛ نه اوج، نه فرود.

آسیا همچنان تأمین میکرد، اروپا محتاط بود و آمریکا تعرفه‌هایش را بر سر میز مذاکره کوبید. بازار فولاد اما هنوز تصمیم نگرفته بود که بترسد یا نفس راحتی بکشد.

در میانهٔ ژوئن ۲۰۲۵، آسمان چند شهر ایران ناآرام بود. جنگ با اسرائیل، که تا پیش از این در سطح تهدید و راهبردهای پنهان جریان داشت، اینبار خود را در رادار تأسیسات فولاد خوزستان نشان داد؛ هرچند پهپاد سرنگون شد و خط تولید آسیب ندید، اما زنجیرهٔ اعتماد در بازار فولاد منطقه، از همان لحظه ترک برداشت. متال اکسپرت در گزارشی که بامداد ۱۷ ژوئن منتشر کرد، تصویری از صنعتی به تصویر کشید که نه فقط با تحریم و نوسان ارز که اکنون با واقعیت تلخ جنگ دست‌به‌گریبان است.

در روزهایی که نگرانی‌های ژئوپلیتیکی پیرامون ایران، بازارهای جهانی فولاد را متأثر کرده، گزارش‌های تازه از معاملات سنگ‌آهن، شمش و ورق گرم حکایت از نوساناتی خزنده اما معنادار دارد. از ثبت قراردادهای جدید صادراتی استرالیا و اندونزی تا افزایش هفتگی قیمت شمش ایران، همگی در سایهای از تنش روایت میشوند؛ روایتی که در آن قیمت نفت، تولید زغالسنگ و چشمانداز فولاد چین، خطوط آینده را ترسیم میکنند.

آمارهای نه‌ماهه صادرات فولاد ایران تصویری دوگانه ترسیم می‌کند؛ از یک‌سو جهش چشمگیر در صادرات کنسانتره، گندله و آهن اسفنجی، و از سوی دیگر افت صادرات محصولات نهایی که نشان می‌دهد زنجیره ارزش فولاد کشور همچنان در نقطه‌ای حساس گرفتار است. در حالی که کارخانه‌ها با وجود قطعی برق و نوسانات داخلی توانستند صادرات نیمه‌نهایی را افزایش دهند، کاهش صادرات محصولات طویل و وابستگی فزاینده به مواد اولیه، پرسش‌های جدی درباره مسیر توسعه صنعت فولاد ایران ایجاد کرده است.