پایگاه خبری سرمایه فردا

تا زمانی که فولاد مبارکه و فولاد خوزستان نتوانند به چرخه تولید پایدار و کامل بازگردند، خبری از صادرات اسلب و ورق گرم نخواهد بود. و هر چه این بازسازی طولانی‌تر شود، بازارهای صادراتی از دست رفته، جای خود را به رقبای منطقه‌ای (ترکیه، روسیه و حتی چین) خواهند داد.

داده‌های آوریل ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که جهان به دو بخش تقسیم شده است: کشورهایی که از تعرفه‌ها  سود برده‌اند (مانند آمریکا و ترکیه) و کشورهایی که از تحریم، جنگ و اختلال لجستیکی ضربه خورده‌اند (مانند ایران و روسیه).

بازار جهانی فولاد در آستانه تابستان ۲۰۲۶ با چهار چالش عمده مواجه است. نخست، «ضعف تقاضا در چین» که هرگونه رونق را مهار می‌کند. دوم، «ابهامات ژئوپلیتیکی» که مانع از برنامه‌ریزی بلندمدت فعالان بازار می‌شود. سوم، «افزایش هزینه‌های تولید» که حاشیه سود فولادسازان را تحت فشار قرار داده است. چهارم، «ریسک‌های لجستیکی» برای صادرات ایران که می‌تواند عرضه از این منطقه را کاهش دهد

آمارهای فروش ماهانه شرکت‌های فولادی در فروردین ۱۴۰۵، تصویری از یک صنعت دو قطبی را به نمایش می‌گذارد. در حالی که برخی شرکت‌ها با رشدهای خیره‌کننده تا ۲۱۴ درصدی، سال را با قدرت آغاز کرده‌اند، برخی دیگر با افت‌های وحشتناک تا ۸۵ درصدی مواجه شده‌اند. این گزارش به تحلیل عملکرد ۲۸ شرکت بزرگ فولادی و آهنی در نخستین ماه سال ۱۴۰۵ می‌پردازد.

با توقف دو غول بی‌بدیل فولاد کشور، یعنی فولاد مبارکه اصفهان و فولاد خوزستان، نه تنها یک میلیارد دلار درآمد صادراتی از دست رفته است، بلکه ایران حالا مجبور شده برای جلوگیری از تعطیلی زنجیره پایین‌دستی، دست به دامان واردات ۴ میلیارد دلاری ورق فولادی شود. رضا شهرستانی، عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد، هشدار می‌دهد که مجموع این دو تکان، تراز ارزی کشور را با ناترازی ۵ میلیارد دلاری روبرو کرده است. گزارشی از عمق یک بحران صنعتی که تبعات آن تا سال‌ها گریبان‌گیر اقتصاد خواهد بود.

کارشناسان برآورد می‌کنند که بین ۱۲ تا ۲۴ ماه طول می‌کشد تا صنعت فولاد ایران به وضعیت عادی بازگردد. در این مدت، بازار فولاد با گرانی، کمبود و نااطمینانی مواجه خواهد بود.

صنعت فولاد و آهن ایران در ۱۱ ماهه منتهی به اسفند ۱۴۰۳، عملکردی دوگانه و عجیب را به نمایش گذاشته است. بررسی عملکرد بیش از ۲۵ شرکت بزرگ این صنعت نشان می‌دهد مجموع درآمدها با رشد حدود ۳۹ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به بیش از ۸۶۶ هزار میلیارد تومان رسیده است.

در حال حاضر جنگ پیشنهاد صادرات محصولات فولادی یا مواد اولیه زنجیره فولاد را کاهش داده و چشم‌انداز کوتاه‌مدت فعلا افت تولید ارزیابی می‌شود.

جنگ خاورمیانه نه تنها معادلات نظامی، که زنجیره تأمین فولاد جهان را نیز دگرگون کرده است. سنگ‌آهن ۱۰۱ دلار، زغال‌سنگ ۲۱۹ دلار و قراضه ۳۷۴ دلار تقریباً بدون تغییر باقی مانده‌اند.