استراتژی ترامپ در تنگه هرمز

به گزارش سرمایه فردا، درگیری‌های نظامی و تبعات حمله آمریکا و رژیم اسرائیل به کشورمان وارد شانزدهمین روز خود شد. در جبهه میدانی، حملات تازه‌ای علیه مراکز امنیتی و مقر پلیس رژیم صهیونیستی انجام شد و همزمان موج پنجاه‌وسوم عملیات «وعده صادق ۴» مراکز فرماندهی و مدیریت جبهه داخلی اسرائیل را هدف قرار داد؛ عملیاتی که با شلیک ترکیبی موشک‌های هایپرسونیک و پهپادهای انهدامی انجام شد. در آسمان ایران نیز شبکه پدافند هوایی موفق شد یک فروند پهپاد «هرمس» را در تهران رهگیری و منهدم کند؛ رخدادی که در ادامه آمار اعلام‌شده درباره سرنگونی بیش از صد پهپاد دشمن از ابتدای جنگ ارزیابی می‌شود.

در کنار این تحولات نظامی، پیگیری حقوقی حمله به دبستانی در میناب که به شهادت شماری از دانش‌آموزان انجامید وارد مرحله جدیدی شده و مقامات قضایی استان هرمزگان اعلام کرده‌اند که این پرونده علاوه بر رسیدگی داخلی از طریق مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک در مجامع بین‌المللی نیز دنبال خواهد شد. همزمان در حوزه دیپلماسی، گفت‌وگوی تلفنی وزرای امور خارجه ایران و فرانسه درباره وضعیت منطقه انجام شد و وزیر خارجه ایران بار دیگر تأکید کرد اقدامات دفاعی کشور صرفاً متوجه پایگاه‌های نظامی متجاوزان است. در موضع‌گیری دیگری نیز اعلام شد که تنگه هرمز برای عبور کشتی‌های همه کشورها باز است، اما تردد شناورهای آمریکا و متحدانش با محدودیت مواجه خواهد بود؛ موضوعی که بلافاصله توجه بازارهای جهانی انرژی را به خود جلب کرد.

در همین حال کارشناسان حوزه انرژی هشدار داده‌اند که آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت از سوی آمریکا و برخی کشورها تنها می‌تواند اثر کوتاه‌مدتی بر کنترل قیمت‌ها داشته باشد و در صورت ادامه تنش‌ها، بازار انرژی با اختلال‌های جدی روبه‌رو خواهد شد. در سطح منطقه‌ای نیز گزارش‌هایی از نگرانی برخی دولت‌های عربی درباره پیامدهای سیاسی و حتی احتمال نارضایتی در بدنه نظامی خود منتشر شده است؛ وضعیتی که نشان می‌دهد جنگ علاوه بر این‌که معادلات نظامی را تغییر داده، فضای سیاسی کشورهای پیرامونی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

در کنار این تحولات، کارشناسان میراث فرهنگی از تهدید برخی آثار تاریخی ایران در جریان حملات اخیر خبر داده‌اند و هشدار می‌دهند که تجربه کشورهای منطقه نشان داده درگیری‌های نظامی می‌تواند به تخریب یا قاچاق آثار باستانی منجر شود. مجموعه این رخدادها نشان می‌دهد بحران جاری در غرب آسیا از یک تقابل نظامی صرف فراتر رفته و همزمان بر امنیت منطقه‌ای، بازار جهانی انرژی، روابط دیپلماتیک و حتی میراث تاریخی کشورها اثر گذاشته است.

عملیات‌های ترکیبی و تغییر معادلات نظامی

در سطح عملیات‌های تهاجمی در شانزدهمین روز جنگ، تحولات مهمی ثبت شده است. موج پنجاه و سوم عملیات «وعده صادق ۴» که علیه مراکز فرماندهی و کنترل جبهه داخلی اسرائیل اجرا شد، نمونه‌ای از عملیات‌های ترکیبی موشکی و پهپادی محسوب می‌شود. در اطلاعیه منتشرشده از سوی سپاه پاسداران اعلام شد که در این مرحله از عملیات، موشک‌های هایپرسونیک فتاح و قدر به همراه پهپادهای انهدامی به‌کار گرفته شدند.

این عملیات مشخص کرد که راهبرد نبرد در حال حرکت به سمت الگوی ترکیبی است؛ الگویی که در آن موشک‌های بالستیک، پهپادها و جنگ الکترونیک به‌طور همزمان به کار گرفته می‌شوند تا سامانه‌های دفاعی طرف مقابل را با چالش‌های چندگانه مواجه کنند. تحلیلگران نظامی معتقدند این شیوه عملیات در سال‌های اخیر به یکی از ویژگی‌های درگیری‌های منطقه‌ای تبدیل شده است.

پیگیری پرونده میناب در مجامع بین‌المللی

متاسفانه یکی از تلخ‌ترین رویدادهای ثبت‌شده در حمله تجاوزکارانه رژیم اسرائیل و آمریکا به کشورمان، حمله موشکی به دبستان «شجره طیبه» در شهرستان میناب بود که به شهادت تعدادی از دانش‌آموزان بیگناه ایران انجامید. رئیس کل دادگستری هرمزگان اعلام کرده است که پرونده این حادثه علاوه بر پیگیری در مراجع داخلی، در مجامع بین‌المللی نیز دنبال خواهد شد. به گفته مجتبی قهرمانی، مکاتبات با مراجع داخلی و مجامع بین‌المللی با استفاده از راهکارهای مختلف از جمله تعهدات، قوانین و کنوانسیون‌های جهانی انجام شده است و در همین رابطه کارگروه ویژه‌ای در حال پیگیری موضوع است.

دیپلماسی در سایه جنگ

در حالی که تحولات نظامی ادامه دارد، کانال‌های دیپلماتیک نیز همچنان فعال هستند. در یکی از مهم‌ترین تحرکات دیپلماتیک، وزرای امور خارجه ایران و فرانسه گفت‌وگوی تلفنی انجام دادند. در این تماس، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان در گفت‌و‌گو با  ژان نوئل بارو تأکید کرد که اقدامات دفاعی کشور تنها متوجه پایگاه‌های نظامی متجاوزان است و نباید به‌عنوان تهدیدی علیه کشورهای منطقه تعبیر شود.

در این گفت‌وگو همچنین درباره وضعیت امنیتی منطقه و ضرورت جلوگیری از گسترش دامنه درگیری‌ها بحث شد. چنین تماس‌هایی نشان می‌دهد که حتی در شرایط تشدید تنش نظامی نیز مسیرهای دیپلماتیک برای مدیریت بحران همچنان باز می‌ماند. در همین راستا، سیدعباس عراقچی در مصاحبه‌ای با «العربی الجدید»  اعلام کرد تنگه هرمز برای همه کشورها به‌جز آمریکا و متحدانش باز است. او همچنین اظهار کرد: وضعیت در ایران باثبات است و هیچ شکافی در نهادهای دولت یا ارتش وجود ندارد.