خسارت جنگ یا محاصره دریایی؟

حسن کاظم‌زاده: در دو هفته اخیر بارها شاهد درگیری بین ایران، آمریکا و اسرائیل بودیم که به درگیری‌های شبانه معروف شده است. بسیاری از سرمایه‌گذاران و بسیاری از تحلیلگران فضای مجازی، به صورت مداوم با پوشش اخبار این درگیری‌ها سعی می‌کنند تحلیل‌هایی را ارائه کنند و نوسان‌های بازارها را توجیه یا پیش‌بینی کنند. اما به نظر می‌رسد موضوع مهم در حال حاضر محاصره است نه درگیری‌های نظامی. شاید به این دلیل هم است که بعد از عبور از نوسان‌های چند ساعته مثل اتفاقی که در روز دوشنبه افتاد، بازارها به حالت قبلی خودشان برمی‌گردند؛ سهام صف خرید شد و طلا و دلار متعادل و بقیه بازارها هم به شکل چند هفته اخیر.

اما چشم‌انداز سرمایه گذاران نسبت به محاصره چیست؟ بسیاری از سرمایه‌گذاران اصلا مساله محاصره را پیگیری نمی‌کنند. بجز نفت که در چند سایت خارجی در مورد تاثیر محاصره بر آن و کاهش شدید صادرات خبرهایی کار شده بود، در مورد صادرات کالاهای غیرنفتی و همچنین واردات چندان تحلیلی در فضای مجازی و رسانه‌ها نمی‌چرخد. در واقع می‌توان گفت نه سرمایه‌گذاران و نه رسانه‌های رسمی و غیررسمی علاقه‌ای به موضوع محاصره ندارند. برخی از سرمایه‌گذاران نیز به موضوع محاصره وزن می‌دهند اما به نظر می‌رسد تصور می‌کنند با یک تفاهم یا توافق در کوتاه مدت، محاصره برداشته شده و صادرات و واردات از سر گرفته خواهد شد.

به نظر من محاصره دریایی اگر مهم‌ترین دستاورد آمریکا در این جنگ با ایران نباشد، حتما جزو سه دستاورد اصلی است. محاصره دریایی تقریبا صادرات نفتی را به صفر رسانده است (آرزوی دیرینه ترامپ) و در کنار آن صادرات غیرنفتی را به شدت کاهش داده است. تقریبا هیچ کالای حجیمی صادر نمی شود. از آن طرف در سمت واردات بجز کالاهای اساسی (آن هم با دردسر فراوان و با هزینه گزاف) واردات کالاها و مواد اولیه دچار مشکل اساسی شده است. تاثیر محاصره در خرداد و تیر در صورت تداوم در وضعیت تولید و فروش شرکت‌ها و کسب و کارها خودش را نشان خواهد داد.

به همین دلیل به نظر می‌رسد موضوع محاصره بسیار مهم‌تر از موضوع درگیری‌های نظامی شبانه است و برای تصمیم‌گیری درست باید ببینیم محاصره چه خواهد شد؟ اگر محاصره رفع شود، بورس کماکان پیشتاز بازارها خواهد بود ولی اگر رفع نشود، واقعا تحلیل و تصمیم‌گیری سخت خواهد بود.