آیین‌نامه ماده ۵ قانون جهش تولید دانش‌بنیان

امید رضایی‌فر امروز (دوشنبه) در پنل فناوری و نوآوری وزارت علوم که در حاشیه پنجاه و نهمین اجلاس معاونان پژوهش و فناوری دانشگاه‌ها که با موضوع آیین‌نامه اجرایی ماده ۵ قانون جهش تولید دانش‌بنیان برگزار شد، با اشاره به این قانون گفت: طبق این ماده قانونی کلیه دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، دانشگاه‌ها، مراکز و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی مجاز هستند تمام یا بخشی از دارایی‌های فناوری دستاوردهای پژوهشی و حق بهره‌برداری از آنها را حسب مورد پس از اخذ رضایت کتبی مؤلف، پدیدآورنده، مخترع و دارنده حق جهت بهره‌برداری علمی و پژوهشی در اختیار شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان یا واحدهای مستقر در مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری در جهت تجاری‌سازی آنها با رعایت قوانین و موارد امنیتی قرار دهند. 

وی در این پنل که به عنوان یکی از نشست‌های پنجاه و نهمین اجلاس معاونان پژوهش و فناوری دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها محسوب می‌شود، ادامه داد: در ادامه این ماده آمده است جهت تجاری‌سازی یافته‌های علمی، دانشگاه‌ها می‌توانند قرارداد مشارکت امضا کنند.

رضایی‌فر با بیان اینکه برای این ماده قانونی آیین‌نامه اجرایی مصوب هیات وزیران وجود دارد، افزود: این آیین‌نامه ابلاغ شده و در کنار آن از سوی وزارت علوم دستورالعملی برای اجرایی‌سازی این ماده تدوین شده است.

مدیرکل دفتر سیاستگذاری و برنامه‌ریزی و توسعه فناوری وزارت علوم با تاکید بر اینکه این دستورالعمل در زمینه تجاری‌سازی یافته‌های علمی و پژوهشی است، تصریح کرد: طبق این ماده قانونی دانشگاه‌ها و مؤسسات آمورش عالی می‌توانند دستاوردهای فناورانه و پژوهشی خود را به صورت رایگان و در چارچوب مصوبات در اختیار متقاضیان تجاری‌سازی قرار دهند، اما در این قانون اینکه چه کسانی مجاز هستند دستاوردهای خود را در اختیار شرکت‌های دانش‌بنیان برای تجاری‌سازی قرار دهند، مشخص نبود.

وی خاطرنشان کرد: برای این منظور دستورالعمل اجرایی این ماده قانونی تدوین شده است.

رضایی‌فر با اشاره به جزئیات این آیین‌نامه، افزود: طبق این سند دستگاه موظف است سهم مؤلفان پدیدآورندگان و دارندگان حق از دستاوردهای پژوهشی و دارایی‌های فکری یا حق بهره‌برداری را قبل از اتمام طرح یا پروژه با رعایت ماده ۵ قانون ثبت اختراعات و طرح‌های صنعتی و علائم تجاری مصوب سال ۱۳۸۴ معین کند.

وی افزود: همچین طبق این سند برای طرح‌های انجام شده حسب تقاضای اشخاص فعال در پروژه یا شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور سهم مؤلفان و مخترعان باید معین شود.

رضایی‌فر اضافه کرد: در بند دیگری از این آیین‌نامه آمده است انعقاد قرارداد مشارکت، در اختیار گذاشتن تمام یا بخشی از دارایی فکری، دستاوردهای پژوهشی و حق بهره‌برداری از آنها که متعلق به دستگاه است به صورت بلاعوض یا با تایید بالاترین مقام دستگاه به اشخاص فعال در پروژه که دارای شرایطی باشند، مجاز است.

به گفته وی شرایط این اشخاص شامل مواردی چون سهام با حداقل ۲۵ درصد سهم یا عضو هیات مدیره یا مدیر عامل شرکت دانش‌بنیان و فناور و ارائه برنامه تجاری‌سازی معین برای دارایی فکری و دستاوردهای پژوهشی است.

رضایی‌فر با تاکید بر اینکه در دستورالعمل تدوین شده از سوی وزارت علوم سهم هر یک از مشارکت‌کنندگان تولید دستاوردهای فناوری مشخص شده است، گفت: این دستاوردها شامل پایان‌نامه ارشد، رساله دکتری، کتاب اختراع محصولات یا هسته‌های فناوری است و ما در این دستورالعمل سهم مالکیت فکری دانشگاه‌ها و دانشکده‌ها را ۱۵ درصد اعلام کرده‌ایم.

وی تاکید کرد: این دستورالعمل به صورت پیشنهادی است و دانشگاه‌ها می‌توانند پیشنهادات خود را در این زمینه ارائه دهند. 

رضایی‌فر گفت: آیین‌نامه اجرایی ماده ۵ قانون جهش تولید دانش‌بنیان تا پایان سال جاری ابلاغ خواهد شد./ایسنا