یکشنبه ۱۲ بهمن ۱۴۰۴
موتورسیکلتهای آلاینده در تهران حدود ۴ میلیون و ۶۰۰ هزار دستگاه است. بخش عمده آنها برای کار استفاده میشود به همین دلیل تمایل به جایگزینی با مدل های برقی ندارند.
به گزارش سرمایه فردا، عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران امروز _دوشنبه بیستوششم آذر_ در نشست خبری با اصحاب رسانه گفت: وظیفه اصلی برای حذف موتورسیکلتهای آلاینده به ویژه در تولید موتورسیکلتهای برقی به عهده نهادهای دیگر است که از دو سال پیش آغاز شده است. در حال حاضر شهرداری طرحی را از ده آذر به مدت ۲ ماه در دستور کار دارد که بر مبنای آن موتورسیکلتهای آلاینده اصلاح شوند. این طرح تمدید نخواهد شد و پس از آن پلیس نسبت به جریمه موتورسیکلتهایی که معاینه فنی ندارند اقدام خواهد کرد. به همین دلیل شهروندان باید از این فرصت استفاده کننده که معاینه فنی دریافت کنند تا بتوانند آلودگی را کاهش دهند.
وی افزود: شهرداری تهران بیش از ۵ هزار دستگاه اتوبوس خریده که ۲۵۰۰ دستگاه خودرو برقی از تولیدکنندگان چینی خریده و هم اکنون فرایند در حال طی شدن است و امیدواریم تا پایان سال ۵۰۰ دستگاه اتوبوس وارد مدار خدمت شود. همچنین ۲۵۰۰ اتوبوس از تولیدکنندگان داخلی خریداری شده است. این خرید بدون همکاری دولت و تنها با اعتبارات و تخصیص بودجه شورای شهر انجام شده که یک رکورد در سه دهه گذشته است.
سخنگوی شهرداری تهران تصریح کرد: تولیدکنندگان داخلی در تولید و تحویل اتوبوس سرعت پیدا کرده اند و هر ماه ۶۰ تا ۱۰۰ اتوبوس را تحویل میدهند.
محمدخانی تصریح کرد: در حال حاضر عمر برخی از اتوبوسهای حمل و نقل بخش خصوصی به پایان رسیده است و این شرکتها به تعهدات خود عمل نکرده اند. با توجه به اتفقاتی مطالبه مردم در خط میدان جمهوری تا بهارستان زیاد است. امیدواریم هرچه سریعتر خودروهای برقی در این خط جایگزین شوند تا شاهد بروز اتفاقات نباشیم.
موتورسیکلتهای آلاینده در تهران حدود ۴ میلیون و ۶۰۰ هزار دستگاه است. بخش عمده آنها برای کار استفاده میشود به همین دلیل تمایل به جایگزینی با مدل های برقی ندارند. درواقع باید ایستگاه های سواپ پاطری ایجاد شود تا آنها بتوانند باطری خود را با باطری فول جایگزین کنند. در این زمینه شهرداری موضوع ایجاد ایستگاه های سواپ باطری را در دستور کار دارد.
براساس سیاهه جدید انتشار آلودگی هوا، سهم منابع متحرک در آلودگی کمتر شده است
سیاهه انتشار آلودگی هوای تهران براساس اطلاعات سال ۹۶ تهیه و در سال ۹۸ منتشر شده است. در این سیاهه بیشتر به ذرات معلق کمتر از ۲. ۵ و کمتر به دیگر آلایندهها توجه شده است. حالا قرار است سیاهه به روز شده جدید آلایندههای تهران، تا یکی دو ماه دیگر رونمایی شود. سیاههای که به گفته رئیس کمیسیون محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران، میتواند تصورات قبلی در مورد آلودگی هوا را به طور بنیادین عوض کند. از سوی دیگر اواخر تابستان امسال سه نهاد ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست، شرکت کنترل کیفیت هوا و ادارهکل حفاظت محیط زیست استان تهران با هدف شناسایی «منشأ» و سهم منابع تولید «ذرات معلق کمتر از ۲. ۵ میکرون» و «ذرات معلق کمتر از ۱۰ میکرون» در شهر تهران، توافقنامه همکاری سهجانبهای را برای انجام مطالعات جامع و علمی آلودگی هوا توافق نامهای را به اجرا گذاشتند که هنوز نتایج آن مشخص و تکمیل نشده است. پژوهشی که میتواند کاملکننده سیاهه انتشار آلودگی هوا باشد.
فهرست یا سیاهه انتشار آلایندههای هوا، گزارشی است در مورد محاسبه میزان آلایندههای موجود در جو. این سیاهه معمولاً شامل کل انتشارات مربوط به یک یا چند گاز خاص گلخانهای یا آلایندههای هوا است که منشأ آن در همه دستههای منبع در یک منطقه جغرافیایی خاص و در یک بازه زمانی مشخص است. به عبارتی سیاهه انتشار شامل مجموعهای از دادهها است که انتشار آلایندگی تولیدی از منابع گوناگون را به تفکیک مکانی و زمانی بیان میکند. در حقیقت هدف از تولید سیاهه انتشار، کمیسازی مقادیر آلایندگی تولیدی از منابع مختلف، شناسایی، اهمیت سنجی و مقایسه منابع مختلف برای آلایندههای گوناگون، تاکنون سه سیاهه انتشار توسط شرکت کنترل کیفیت هوای تهران منتشر شده است. اولین سیاهه حدود ۳۰ سال گذشته، دومی در سال ۹۴ و سومی در سال ۹۸ منتشر شده است. این در حالی است که «سیاهه انتشار» فقط یک لیست نیست، بلکه ابزاری است که به مدیران میگوید برای کاهش آلودگی، باید روی نوسازی ناوگان اتوبوسرانی تمرکز کنند یا فیلتراسیون صنایع، تا بودجهها در مسیر درست هزینه شود.
آخرین سیاهه تدوین شده که قرار است به زودی از آن رونمایی شود اما حاوی نکات بسیار مهمی است که نشان میدهد عواملی که تاکنون به عنوان اصلیترین آلاینده هوای تهران بودند، حالا یا تغییر کردهاند و یا سهمشان در میزان آلایندگی تغییر کرده است. مهدی پیرهادی، رئیس کمیسیون محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران در گفتوگو با «هفتصبح» در این زمینه میگوید؛ اصولاً باید سه مطالعه راهبردی برای مدیریت کیفیت آلودگی هوا صورت بگیرد. یکی لیست سیاهه انتشار. این سیاهه در دوره مدیریت کنونی شهری تهیه شده و به زودی نیز از آن رونمایی خواهد شد. موضوع دوم منشأیابی ذرات معلق است. در این بخش در گذشته کار خاص و ویژهای انجام نشده و بالاخره مطالعه سوم شیمی انتشار است که بحثی تخصصی است. درمورد سیاهه بد نیست که بدانید مطالعات در این زمینه با همکاری دانشگاه علم و صنعت و نظارت نهایی دانشگاه تهران انجام شده است. مطالعات بخش منشأیابی ذرات معلق هم همین تفاهم نامه اخیر است که شهریور ماه منعقد شده و چند ماهی تا اتمام آن زمان لازم است. البته بخشی از این منشأیابی در سیاهه نیز آمده است ولی مطالعات دقیقتر آن در تفاهم نامه سه جانبه اخیر در حال انجام است.
وی سپس به برخی از جزئیات سیاهه جدید تهران که هنوز از آن رونمایی نشده است اشاره میکند. سیاههای که وی در مورد آن معتقد است؛ گزارش سیاهه جدید میتواند کلاً تصورات ما از وضعیت آلودگی هوای تهران و دلایل آن را به هم بریزد؛ مثلاً همه مدیران اسبق سازمانها و نهادهای متولی، روی منابع متحرک به عنوان مهمترین آلایندههای شهری تمرکز کرده بودند و چندان توجهی به سهم منابع آلاینده ثابت نمیشد. اما گزارش سیاهه جدید نشان میدهد که اتفاقاً منابع ثابت آلاینده نقش قابل توجهی در ایجاد این آلودگی در پایتخت دارد.
اما این منابع آلاینده ثابت که تا این حد در آلودگی پایتخت مؤثر هستند شامل چه مواردی میشوند؟ موضوعی که پیرهادی به برخی از آنها اینچنین اشاره میکند؛ براساس گزارش درج شده در سیاهه جدید سهم منابع ثابت بسیار متنوع و قابل تامل است. مثلاً در این گزارش از مشتقات نیتروژن که محصول طبیعی فرآیندهایی مانند کشاورزی است و از طریق سوزاندن بقایای محصولات کشاورزی تولید میشوند به عنوان یکی از منابع ثابت آلاینده نام برده شده است. یا همین طور از «VOC» ها که جزو مواد آلی فرار محسوب میشوند بیشتر از طریق جایگاههای سوخت یا خودروهای حمل سوخت منتشر میشوند. همچنین از رادیکالهای آزاد اکسیژن که با اکسیژن ترکیب شده و ازن را تشکیل میدهد و خودش یکی از منابع آلاینده محسوب میشود نیز به عنوان منبع دیگری از آلایندهها یاد شده است. رادیکال آزادی که از طریق «ناکت»هایی به وجود میآید که منبع آن خودروها، پالایشگاهها یا منابع خانگی هستند. بنابراین برخلاف تصور کنونی ما، منابع ثابت هم نقشی مهم را در آلودگی هوا دارند.
رئیس کمیسیون محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر به عنوان مدرکی در این زمینه به روزهای جنگ ۱۲ روزه و وضعیت آلودگی هوای تهران اشاره میکند. روزهایی که با وجود خلوتی بسیار زیاد خیابانهای شهر، باز هم هوا به شدت آلوده بود. موضوعی که نشان داد، آلودگی هوا، آنگونه که ما تصور میکنیم، مربوط به خودروها نیست کمااینکه اگر قرار بود این وابستگی جدی باشد، باید در آن ایام، هوای تهران بسیار تمیز و سالم میبود.
به گفته این عضو شورای شهر، در این سیاهه به نقش آلاینده معادن شن و ماسه، اتوبوسها و خودروهای عمومی، ترمینالها، فرودگاهها، حمل و نقل ریلی و همچنین پسماند سوزی به عنوان دیگر آلایندههای مهم هوای تهران پرداخته شده است. گرچه تعیین سهم برخی از این موارد در آلایندگی هوای تهران، به تکمیل گزارش «منشأیابی» اخیر منوط شده است.
پیرهادی در نهایت سیاهه جدید آلودگی هوا را پنجره جدیدی میداند که میتواند تصمیمگیری برای مواجهه با آلودگی هوا در تهران را دگرگون کند.
بر اساس برآوردها، سال ۱۴۰۳ بهطور میانگین حدود ۱۲. ۷ درصد از مرگهای طبیعی در کشور به ذرات معلق کوچکتر از ۲. ۵ میکرون نسبت داده میشود، البته این عدد در شهر تهران بالاتر و حدود ۱۵. ۷ درصد است. در طول سال ۱۴۰۳ بهطور میانگین حدود ۳۵ هزار و ۵۴۰ مورد مرگ در کشور به «مواجهه طولانیمدت با ذرات معلق ریزتر از ۲. ۵ میکرون» در افراد بالای ۳۰ سال نسبت داده شده است.
از سویی سازمان هواشناسی نیز برای پیشبینی غلظت آلایندههای هوا کاملاً وابسته به دادههای به روز سیاهه انتشار نیازمند است. سحر تاجبخش، رئیس سازمان هواشناسی اما در این مورد میگوید که مدلهای پیشبینی غلظت آلایندهها از چند سال گذشته در سازمان هواشناسی آماده شده اما اجرای دقیق آنها نیازمند داده ورودی با عنوان «سیاهه انتشار» است که باید از سوی سازمان حفاظت محیطزیست تهیه و بهروزرسانی شود. وی با بیان اینکه از طریق این مدلها امکان بررسی شرایط به تفکیک محلات در محدوده شهر یا در مقیاسهای کوچکتر مثل اتوبانها نیز وجود دارد، مدعی شده که چون دادههای سیاهه به روز نیست، به نظر میرسد خروجی نمایانگر شرایط سالهای گذشته است.
اظهارنظرها و گزارشهایی که نشان میدهد نه تنها آلودگی هوا یکی از عوامل مهم و تأثیرگذار بر سلامت عمومی در کشور است که تحقیق و پژوهش در این خصوص نیز از کلانشهرها و بهخصوص تهران از اهمیتی بسیار حیاتی برخوردار است.
فاطمه کریمی، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران به عنوان یکی از متولیان این امر بر این باور است که به روزرسانی اطلاعات مرتبط با آلودگی هوا و منشأ آنها یکی از ضرورتهای زیست محیطی هر کشوری است. وی در گفتوگو با «هفتصبح» میگوید: آخرین اطلاعات مربوط به سیاهه آلودگی هوای تهران به سال ۱۳۹۶ یعنی چیزی حدود ۸ سال قبل باز میگردد. مسلماً در این بازه زمانی بسیاری از فاکتورهای مؤثر در آلودگی هوا؛ تغییر کردهاند. بنابراین اگر میخواهیم با این پدیده مقابله کنیم باید ابتدا اطلاعات درست و جامعی در مورد آن داشته باشیم.
و اینگونه بود که از سال ۱۴۰۱، به روزرسانی سیاهه آلودگی هوا، دوباره آغاز شد و تازه به اتمام رسیده است. سیاههای که به گفته مسئولان، به زودی از آن رونمایی میشود. اطلاعاتی که اینبار به گفته کریمی، برای بالا بردن دقت و صحت آن از دادههای ۳۰ سازمان و نهاد مرتبط در تهیه آن استفاده شده است. وی نیز با تکرار همان اطلاعاتی که پیرهادی به آن اشاره کرده میگوید: در مورد پروژه منشأیابی آلودگی هوا نیز شهریورماه تفاهم نامهای را با سازمان محیط زیست و دانشگاه تهران امضا کردیم که براساس آن کارشناسان این دانشگاه به ریشهیابی منابع آلاینده هوا میپردازند.
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران البته تأکید میکند که برای تکمیل این پژوهش، باید در فصول مختلف سال در مورد آلایندهها بررسی شود. چون مثلاً در فصل زمستان به خاطر پدیده وارونگی هوا، جنس و میزان آلایندهها با تابستان تا حدودی متفاوت است.
وی در مورد جایگاه آلایندگی خودروها و عوامل متحرک در سیاهه انتشار جدید مانند رئیس کمیسیون محیط زیست و سلامت میگوید که سهم این منابع متحرک در سیاهه جدید کمتر شده و در عوض تأثیر و سهم منابع ثابت افزایش پیدا کرده است. اما چطور با وجود اینهمه خودرو و موتورسیکلت در تهران، سهم آلایندگی آنها کاهش پیدا کرده است. سؤالی که کریمی در پاسخ به آن میگوید:البته این روند کاهشی، طبیعی است چرا که طی سالهای اخیر از آمار خودروها و موتورهای کاربراتوری کم شده، بنابراین سهم مونوکسیدکرین به عنوان یک آلاینده کمرنگتر شده است. از سویی کیفیت بنزینها هم نسبت به گذشته به نحو ملموسی بهترشده است. بنابراین طبیعتا سهم آلایندگی منابع متحرک در آلودگی هوای تهران نیز کاهش پیدا کرده است.
به گفته وی، یکی از دلایلی که با وجود حضور سازمانهایی مانند محیط زیست، باز هم این شرکت برای به روز کردن سیاهه انتشار آلایندگی هوا پیشقدم شده است آن بوده که شهرداری به خاطر دستگاه و ایستگاههای سنجش آلایندهها، به نوعی یکی از قطبهای اصلی سنجش این آلایندگیها بوده و هست، بنابراین در تهیه این سیاهه نیز شهرداری محور اجرای این پروژه است.
حالا باید منتظر ماند و دید که سیاهه جدید شامل چه اطلاعات و چه آمارهایی در مورد سهم آلایندههای مهم در تهران هستند و از آن گذشته، نهادهای مربوطه پس از ابلاغ این سیاهه آیا باز هم بهانهای برای کم کاری در این حوزه و اجرای قانون هوای پاک خواهند داشت یا خیر؟!
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا