فعالان محیط‌زیست از توقف جلسات سمن‌ها، نبود خروجی مشخص و ضعف رویکرد مشارکتی در معاونت آموزش سازمان محیط‌زیست انتقاد دارند.

به گزارش سرمایه فردا، فعالان محیط زیست از عملکرد معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست راضی نیستند و بر این باورند که رویکردهای مشارکتی در این معاونت جدی گرفته نمی‌شود و فعالیت‌های معاون آموزش سازمان بر اموری خارج از حیطه وظایف تخصصی این معاونت نظیر آتش‌سوزی جنگل متمرکز شده است. آنها اگرچه جلسات فصلی سمن‌ها با سازمان حفاظت محیط زیست را هم به دلیل مشخص نبودن خروجی‌ها غیر مفید توصیف می‌کنند اما از توقف برگزاری همین نشست‌های دوره‌ای خبر می‌دهند. البته محمد الموتی دبیر شبکه محیط زیست و منابع طبیعی می‌گوید که در اسفند ماه نشست مشترک سمن‌ها برگزار خواهد شد و معاونت آموزش هم به زودی سند مشارکت محیط زیست که سمن‌ها به دنبال تصویب آن بودند را رونمایی می‌کند تا نگرانی‌ها در این حوزه رفع شود.

مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست همواره تلاش کرده‌اند مشارکت‌های مردمی را به‌عنوان رکن اصلی فعالیت‌های این سازمان معرفی کنند اما فعالان محیط زیست بر این باورند که در دولت چهاردهم گفته‌های مسئولان صرفا در حد حرف باقی مانده و در عمل همان جلسات فصلی مشترکی که طبق سنت گذشته با مشارکت فعالان محیط زیست برگزار می‌شد از رونق افتاده و اثرگذاری لازم را ندارد. فعالان محیط زیست خبر می‌دهند که آخرین جلسه فصلی برگزار شده در ۱۵ مرداد امسال بوده است و بعد از آن جلسه دیگری برگزار نشده است.

جلسات باید خروجی داشته باشد

امید سجادیان فعال محیط زیست در گفت‌وگو با هفت صبح توضیح می‌دهد که بعد از مرداد ماه دعوتنامه‌ای درباره برگزاری جلسات فصلی دریافت نکرده است ولی صرف اینکه جلسات برگزار شود و خروجی لازم را نداشته باشد، اقدام درستی نیست.به گفته سجادیان فعالان محیط زیست مطالبات مختلفی دارند به همین خاطر باید رویکرد جلسات به نحوی باشد که خروجی آن در کل بدنه سازمان به رسمیت شناخته شود. مشکل این است که یکسری صحبت‌ها در جلسات مطرح می‌شود و مطالبات فعالان محیط زیست مرور می‌شود اما وقتی می‌خواهیم در سطح استان این مطالبه را پیگیری کنیم، اتفاق خاصی رخ نمی‌دهد و انگار مباحثی که پیگیری می‌کنیم، در دو جزیره کاملا جدا مطرح شده است.

سجادیان قصد ندارد در تقابل با شخص معاون آموزش سازمان حفاظت محیط زیست صحبت کند اما بر این باور است که رویکرد مشارکتی با آنچه در این معاونت رخ می‌دهد، کاملا متفاوت است. زیرا موقعی مسئله مشارکت نمود پیدا می‌کند که مردم واقعا در تصمیم‌گیری‌ها دخیل شوند و به آنها نقش داده شود تا بتوانند پای کار بیایند اما رویکرد حاکم در دفتر مشارکت به این شکل نیست.

بخش زیادی از مردم خواسته یا ناخواسته در مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست زندگی می‌کنند و از نگاه سجادیان دفتر مشارکت این سازمان در سطح استان باید بتواند با این افراد در امر حفاظت به نتیجه برسد و شرایطی را فراهم کند که جامعه محلی در امر حفاظت مشارکت و مداخله کنند.

زیرا با رویکرد قهری نمی‌توان زمینه محافظت را فراهم کرد. سازمان حفاظت محیط زیست محیط‌‌بان کافی در اختیار ندارد و اگر به اندازه تمام درختان ایران هم محیط‌بان بگذارد، نمی‌تواند شبانه روز از درختان حفاظت کرده و مانع قطع آنها شود. بنابراین باید سازمان محیط زیست به سمتی برود که مردم بازیگر باشند و به آنها نقش بدهیم نه اینکه نسبت به مردم بی‌تفاوت باشیم.این فعال محیط زیست براین باور است که باید مشخص شود رویکرد حفاظتی در هر منطقه‌ای چگونه است، چه کاری باید انجام شود، چه برنامه‌ای باید پیاده شود یا در چه مناطقی باید امر حفاظت تقویت شود. همه این موارد به رویکردهای خود معاونت آموزش و مشارکت‌های مردمی و دفاتر آن در سطوح استان‌ها باز می‌گردد.

محتویات جلسات مکتوب نمی‌شود

صادق پناهی فعال محیط زیست نیز در گفت‌وگو با هفت صبح به پیشنهادش در نخستین جلسه با رئیس سازمان حفاظت محیط زیست درباره مستندنگاری مباحث مطرح شده در جلسات اشاره می‌کند که این پیشنهاد روی زمین باقی می‌ماند.او می‌گوید که حتی اگر به دنبال این باشد که در مجلس ملی دوران قاجار چه کسی، چه چیزی را مطرح کرده است، در اسناد می‌توانید به آن دسترسی داشته باشید اما خروجی جلسه فعالان محیط زیست با مسئولان این سازمان در قالب یک صورتجلسه با چکیده مطالب در اختیار فعالان محیط زیست قرار گرفت. مزیت مستندنگاری جلسات آن است که مشخص می‌کند چقدر از مباحث مطرح شده در جلسات، اجرایی شده است.

پناهی به پیشینه برگزاری جلسات فصلی سمن‌ها با رئیس سازمان حفاظت محیط زیست اشاره می‌کند. این جلسات از دوره ریاست معصومه ابتکار در سازمان حفاظت محیط زیست برگزار می‌شده و این فعال محیط زیست هم پای ثابت جلسات بوده است اما با وجود آنکه شینا انصاری حمایت بی‌سابقه فعالان محیط زیست را داشته و سرمایه اجتماعی خوبی برایش ایجاد می‌شود، با گذشت زمان، نتیجه مطلوبی حاصل نمی‌شود. به گفته پناهی موضوع تامین حقابه ارس توسط ترکیه و آلودگی این رودخانه از ارمنستان همواره از سوی او در جلسات مشترک با مسئولان سازمان محیط زیست مطرح می‌شود و خواسته اصلی این است که وقتی ایران با مقامات آذربایجان گفت‌وگو می‌کند، نتیجه این مذاکرات به اطلاع فعالان محیط زیست رسانده شود اما تا به امروز هیچ باز خوردی از سوی مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست در این رابطه دریافت نکرده است.

تاریک‌ترین دوران مشارکت

پناهی که از فعالان محیط زیست استان اردبیل است، می‌گوید که در جریان سفر شینا انصاری به این شهر انتقادهایی را به عملکرد معاونت آموزش وارد کرده است زیرا معتقد است دوره مدیریت هادی کیادلیری، تاریکترین دوران مشارکت در سازمان حفاظت محیط زیست است.به اعتقاد این فعال محیط زیست، یک استاد دانشگاه که همیشه عادت دارد دانشجویانش در محضرش تلمذ کرده و نمره بگیرند، گزینه مناسبی برای مدیریت معاونت مشارکت نیست و اگر انتخاب افراد بر مبنای ارزیابی انجام شده، چگونه به این موارد توجهی نشده است؟ ضمن آنکه کیادلیری در رشته تخصصی خود هم چندان موفق نبوده و به‌واسطه حضور در انجمن جنگلبانی شناخته شده است. آنجا هم انفرادی عمل کرده و نتوانسته هیئت مدیره‌ای تشکیل دهد که بعد از خودش کار را ادامه دهند..

پناهی بر این باور است که فعالیت‌های کیادلیری در رابطه با آتش‌سوزی جنگل در حیطه وظایف او نیست و این حوزه متولی خاص خود را دارد و اگر بخواهیم در حوزه مشارکت در آتش‌سوزی کار کنیم، باید مسیر دیگری را در پیش بگیریم اما معاون آموزش سازمان محیط زیست به این موارد توجهی ندارد.او خبر می‌دهد که جلسه فصلی فعالان محیط زیست از ۱۹ مرداد به بعد تشکیل نشده است در حالی که این جلسات فصلی در همه دوره‌ها حتی دوره عیسی کلانتری که شناختی از فعالان محیط زیست نداشت و ابتدا رغبت زیادی به تشکیل جلسه نشان نمی‌داد هم پیگیری می‌شد. البته پناهی شرایط کشور را هم در عدم تشکیل این جلسات دخیل می‌داند ولی تاکید می‌کند که برگزاری جلسات بدون نتیجه، فایده‌ای ندارد و اصلا چرا باید چنین جلساتی تشکیل شود.

فراگیر نبودن جلسات مشترک

موضوع توقف برگزاری جلسات مشترک با فعالان محیط زیست فقط یک سوی داستان است اما سوی دیگر داستان را محمدرضا ناییجی فعال محیط زیست مازندران در گفت‌وگو با هفت صبح مطرح می‌کند.او می‌گوید که در جلسات سازمان محیط زیست فقط سمن‌های دارای مجوز رسمی از وزارت کشور یا دیگر مراجع مشارکت می‌کنند در حالی که عده‌ای از فعالان موثر چون مجوز رسمی ندارند، اصلا به این جلسات دعوت نمی‌شوند.

به اعتقاد ناییجی جلسات سازمان محیط زیست با سمن‌ها بدون خروجی است زیرا اگر این خروجی وجود داشت، می‌توانستیم آثارش را در جامعه ببینیم. او هم عملکرد معاونت آموزش سازمان محیط زیست را مناسب توصیف نمی‌کند زیرا معتقد است که حضور کیادلیری در این معاونت منجر به تقویت سمن‌ها نشده است در حالی که فعالان محیط زیست از شخص معاون آموزش سازمان محیط زیست انتظارات بیشتری داشتند که این انتظارات برآورده نشده است.