یکشنبه ۲۶ بهمن ۱۴۰۴
شپاس که روزگاری در جمع بزرگان این صنعت جا خوش کرده بود، در پاییز امسال سقوطی آزاد را تجربه کرد و سود آن با افت ۲۶ درصدی نسبت به بهار به تنها ۱۳۸ میلیارد تومان رسید. اینجا دیگر پای نوسانات عادی بازار در میان نیست؛ اینجا بوی مدیریت ضعیف و بحران عملیاتی به مشام میرسد.
به گزارش سرمایه فردا، صنعت روانکار در ۹ ماهه امسال، رشدی خیرهکننده و بیسابقه را تجربه کرده است. مجموع درآمد این صنعت با ۴۶ درصد افزایش به ۱۳۴ هزار میلیارد تومان رسیده و غولهایی چون شسپا و شبهرن با ثبت سودهای ۶۶۰۰ و ۵۴۱۹ میلیارد تومانی، سلطهگری خود را تثبیت کردهاند. اما در میان این همه شکوه و جلال، یک نماد به طرز عجیبی از قافله عقب مانده است.
صنعت روانکار در ۹ ماهه منتهی به پاییز، روزهای طلایی و پرفروغی را پشت سر گذاشته است. مجموع درآمد این صنعت با رشد ۴۶ درصدی به ۱۳۴ هزار و ۱۵۷ میلیارد تومان رسیده و تقریباً همه نمادها رشد قابل توجهی را در فروش خود تجربه کردهاند. اما نکته جالب توجه، تفاوت فاحش میان رشد درآمد و رشد سودآوری در برخی شرکتهاست که نشان از چالشهای عمیقتری در ساختار هزینه یا مدیریت دارد.
شسپا بیتردید قهرمان بلامنازع این گروه است. این شرکت مسیر صعودی شگفتانگیزی را طی کرده و سود خود را از ۴۷۸ میلیارد تومان در بهار به ۲۳۹۳ میلیارد تومان در تابستان و سپس به ۳۷۲۸ میلیارد تومان در پاییز رسانده است. این یعنی رشدی ۱۸۷ درصدی در سود فصلی طی ۹ ماه. مجموع سود ۹ ماهه شسپا به ۶۶۰۰ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشدی ۶۶ درصدی را نشان میدهد. بازدهی ۱۰۲ درصدی این نماد از شهریور ماه، پاداش سهامدارانی است که به غول بیچون و چرای این گروه اعتماد کردهاند.
شبهرن نیز عملکردی درخشان و نزدیک به شسپا داشته است. این شرکت با ثبت سود ۸۷۳ میلیارد تومانی در بهار، ۱۶۹۴ میلیارد تومانی در تابستان و ۲۸۵۲ میلیارد تومانی در پاییز، رشدی ۳۴۸ درصدی را در سود فصلی به نمایش گذاشته است. مجموع سود ۹ ماهه شبهرن با ۱۲۹ درصد رشد به ۵۴۱۹ میلیارد تومان رسیده و بازدهی ۷۶ درصدی از شهریور را برای سهامداران به ارمغان آورده است.
شرانل اگرچه در تابستان رشد خوبی داشت و به سود ۱۴۰۱ میلیارد تومانی دست یافت، اما در پاییز با کاهش نسبی مواجه شد و سود آن به ۱۲۰۵ میلیارد تومان رسید. با این حال، مجموع سود ۹ ماهه این شرکت با ۸۶ درصد رشد به ۳۴۰۳ میلیارد تومان افزایش یافته است. نکته جالب توجه، بازدهی خیرهکننده ۱۵۰ درصدی این نماد از شهریور است که نشان میدهد بازار به آینده شرانل بسیار خوشبین است.
شنفت نیز مسیر پرفراز و نشیبی را طی کرده است. این شرکت پس از ثبت سود ۳۹۴ میلیارد تومانی در بهار، در تابستان جهشی چشمگیر داشت و به سود ۱۲۱۰ میلیارد تومانی دست یافت، اما در پاییز دوباره با کاهش به سود ۸۶۶ میلیارد تومانی رسید. مجموع سود ۹ ماهه شنفت با ۷۴ درصد رشد به ۲۴۶۹ میلیارد تومان رسیده و بازدهی ۱۰۸ درصدی از شهریور، نشان از اقبال بازار به این سهم دارد.
اما در این میان، شپاس وضعیتی کاملاً متفاوت، نگرانکننده و تأملبرانگیز دارد. این شرکت در بهار سود ۴۸۸ میلیارد تومانی و در تابستان سود ۵۰۹ میلیارد تومانی نسبتاً خوبی ثبت کرد، اما در پاییز سقوطی آزاد را تجربه کرد و سود آن با افت ۲۶ درصدی نسبت به بهار به تنها ۱۳۸ میلیارد تومان رسید. مجموع سود ۹ ماهه شپاس با وجود این سقوط، به لطف عملکرد نسبتاً خوب بهار و تابستان، به ۱۱۳۶ میلیارد تومان رسیده که نسبت به سال قبل رشدی ۱۱ درصدی را نشان میدهد. اما نکته تلخ ماجرا اینجاست که این رشد ۱۱ درصدی در سایه سقوط آزاد پاییز، هیچ ارزشی ندارد. بازدهی ۷۷ درصدی این نماد از شهریور، با توجه به عملکرد فاجعهبار پاییز، میتواند یک تله ارزشی خطرناک و فریبنده باشد.
شپاس را بدون شک میتوان منفیترین و بحرانیترین نماد این گروه از حیث روند سودآوری در فصل پاییز دانست.
عملکرد شپاس را باید در دو بخش مجزا بررسی کرد: بهار و تابستان نسبتاً خوب، و پاییز فاجعهبار. سود ۴۸۸ و ۵۰۹ میلیارد تومانی در دو فصل ابتدایی، اگرچه در مقایسه با غولهایی چون شسپا و شبهرن ناچیز است، اما برای خود شپاس قابل قبول به نظر میرسید. اما آنچه در پاییز رخ داد، یک فاجعه تمامعیار است. کاهش سود از ۵۰۹ میلیارد تومان در تابستان به ۱۳۸ میلیارد تومان در پاییز، یعنی افت ۷۳ درصدی سود در یک فصل! این ارقام زنگ خطر را برای سهامداران این شرکت به صدا درآورده است.
نکته تأسفبارتر، بررسی درآمد ۱۰ ماهه شپاس است. این شرکت در ۱۰ ماهه امسال ۲۰ هزار و ۸۳۵ میلیارد تومان درآمد داشته که نسبت به سال قبل رشدی ۴۶ درصدی را نشان میدهد. یعنی فروش شرکت به میزان قابل توجهی افزایش یافته، اما سود آن نه تنها افزایش نیافته که در پاییز سقوط کرده است. این یعنی معضل شپاس در کاهش فروش نیست، در جای دیگری است: افزایش شدید بهای تمام شده، کاهش حاشیه سود، یا مشکلات عملیاتی دیگر.
۱. افزایش بهای تمام شده و کاهش حاشیه سود: رشد ۴۶ درصدی درآمد در کنار سقوط سود پاییز، قویاً این فرضیه را تقویت میکند که شرکت با افزایش شدید بهای تمام شده مواجه بوده است. احتمالاً قیمت مواد اولیه (روغن پایه) به دلیل نوسانات نرخ ارز یا مشکلات تأمین، افزایش چشمگیری داشته و شرکت نتوانسته این افزایش هزینه را به موقع به قیمت فروش خود منتقل کند. نتیجه این شده که حاشیه سود شرکت در پاییز به شدت کاهش یافته است.
۲. مشکلات تأمین مواد اولیه یا توقف خط تولید: افت ۷۳ درصدی سود در یک فصل آن هم در شرکتی که فروش آن رو به رشد است، میتواند ناشی از توقف موقت خط تولید به دلایلی مانند تعمیرات اساسی، مشکلات فنی یا کمبود مواد اولیه باشد. در این حالت، شرکت با وجود فروش خوب در ابتدای سال، در پاییز نتوانسته به تولید مستمر ادامه دهد و سود آن به شدت کاهش یافته است.
۳. افزایش هزینههای عملیاتی یا مالی: احتمال دیگر، افزایش ناگهانی هزینههای عملیاتی یا مالی شرکت است. ممکن است شپاس در پاییز با هزینههای پیشبینی نشدهای مانند تسویه بدهیهای سنگین، افزایش نرخ سود تسهیلات، یا هزینههای حقوقی و مالیاتی مواجه شده باشد که سود آن را به شدت کاهش داده است.
۴. مدیریت ضعیف در کنترل هزینهها: در شرایطی که رقبای شپاس یعنی شسپا و شبهرن با رشد سودهای چندصد درصدی میتازند، ناتوانی شپاس در کنترل هزینهها و حفظ حاشیه سود، نشانهای از ضعف مدیریتی است. این شرکت نتوانسته مانند رقبا از رشد فروش برای افزایش سودآوری استفاده کند و عملاً از قافله عقب مانده است.
۵. بازدهی ۷۷ درصدی در سایه سقوط سود: فریبندگی خطرناک: بازدهی ۷۷ درصدی از شهریور در حالی که شرکت در پاییز سقوط ۷۳ درصدی سود را تجربه کرده، یک سیگنال متناقض و بسیار هشداردهنده است. این وضعیت نشان میدهد بازار یا از این سقوط بیخبر بوده، یا آن را موقتی و قابل جبران میداند. اما اگر این سقوط ناشی از مشکلات ساختاری باشد، سهامدارانی که با این امید وارد شدهاند، در فصلهای آینده با ریزش سنگینی مواجه خواهند شد. اینجا یک تله ارزشی مرگبار در کمین است.
صنعت روانکار با رشد ۴۶ درصدی درآمد و ثبت سودهای خیرهکننده توسط غولهایی چون شسپا و شبهرن، روزهای طلایی را پشت سر میگذارد. شرانل و شنفت نیز با وجود نوسانات فصلی، عملکرد قابل قبولی داشتهاند. اما در این میان، شپاس تصویری کاملاً متفاوت و نگرانکننده از خود به نمایش گذاشته است. سقوط آزاد سود در پاییز و کاهش ۷۳ درصدی آن نسبت به تابستان، در شرایطی که فروش شرکت رشد داشته، یک زنگ خطر جدی است.
سرمایهگذاری در شپاس در شرایط فعلی، نه یک انتخاب که نوعی قمار پرریسک محسوب میشود. سهامداران این شرکت برای ادامه مسیر، نیاز به شفافسازی فوری مدیریت در مورد دلایل این سقوط و ارائه برنامهای قابل قبول برای بازگشت به سودآوری دارند. تا آن زمان، بازدهی ۷۷ درصدی این نماد از شهریور، بیش از آنکه فرصت باشد، یک تهدید است. در بازاری که فرصتهای طلایی با بنیاد قوی در همین صنعت کم نیستند (شسپا با بازدهی ۱۰۲ درصد و رشد سود ۶۶ درصد، یا شرانل با بازدهی ۱۵۰ درصد و رشد سود ۸۶ درصد)، چرا باید به سراغ شرکتی رفت که بوی بحران از صورتهای مالی پاییزش به مشام میرسد؟
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا