سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵
قدم زدن در خیابانهای تهران در فصل بهار، کار آسانی نیست. فقط کافی است یک نفس عمیق بکشید تا پای انواعی از حشرات به ریههایتان باز شود.
لیلا مرگن: هر از گاهی شاهد طغیان حشرات در تهران هستیم. یک سال تهران پروانهای میشود و یک سال دیگر هجوم سفید بالکها مردم را خسته میکند. در چنین شرایطی متولیان شهری صرفا بیانیه میدهند که مردم این حشره را با آن دیگری اشتباه نگیرند و نگران نباشند، چون نیش این حشرات برای سلامتی مضر نیست. گاهی هم حضور برخی از آنها را نشانه سلامت اکوسیستم معرفی میکنند! اما واقعا چرا تهران به جولانگاه حشرات تبدیل شده است؟
قدم زدن در خیابانهای تهران در فصل بهار، کار آسانی نیست. فقط کافی است یک نفس عمیق بکشید تا پای انواعی از حشرات به ریههایتان باز شود و ساعتها سرفه و عطسه روند عادی فعالیت را برایتان دشوار کند. حشرات ریزی که شاید نیششان به قول مسئولان شهری مشکل آفرین نباشند و بیماری منتقل نکنند اما فرو رفتنشان در دستگاه تنفسی، روند عادی فعالیت افراد را مختل میکند. در شرایطی که انواع حشرات ریز در آسمان تهران پرواز میکنند، مسئولان شهرداری به مردم توصیه میکنند که شتهها و مگسهای ریز سفیدرنگی که در بخشهایی از شمال و غرب تهران مشاهده شدهاند را با سفیدبالکها اشتباه نگیرند. اما برای شهروندان دانستن نام هیچ یک از این حشرات مهم نیست و آنها فقط میخواهند بدانند که چرا هر سال شاهد طغیان گروهی از حشرات در تهران هستند.
حسن عسکری عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی، سه عامل نداشتن سرما و یخبندان در شهرهای بزرگ به خصوص تهران و انتقال جمعیت زیاد زمستانگذران حشرات به سال بعد، استفاده زیاد از یک گونه گیاهی خاص که به آفت حساس بوده و میزبان یک آفت خاص است و گرمایش دوره تابستان ناشی از تردد خودروها را از جمله عواملی میداند که بر افزایش جمعیت این موجودات ریز تاثیر میگذارد.
او توضیح میدهد که یک اصل کلی در اکولوژی حشرات وجود دارد. وقتی دما بهویژه در زمستان، خیلی سرد نشود و یخبندان نداشته باشیم، حشرات که معمولا در این فصل بر اثر سرما و یخبندان تلفات میدهند، دچار کاهش جمعیت نمیشوند. اگر در زمستان، گرمایش بیش از حد بر اثر تردد خودرو، مصرف سوخت و … داشته باشیم، میانگین حداقل دما بالا میرود و جمعیت زیادی حشره از سال قبل به سال بعد منتقل میشود، به این ترتیب شاهد طغیان آفت هستیم. در حالی که در زمستانهای سرد، پس از تعدیل جمعیت حشرات، در بهار دشمنان طبیعی و عوامل دیگر زمینه کنترل جمعیت آنها را فراهم میکند و به این ترتیب طغیان آفتی رخ نمیدهد.
به اعتقاد عسکری، استفاده زیاد از یک گونه گیاهی در فضای سبز شهری که ممکن است به آفتی هم حساس باشد، میتواند غذای مناسب در اختیار حشره قرار داده و زمینه طغیان آن را فراهم کند. کاشت درختان توت کاتوزا در تهران اگرچه زیبایی خاصی دارد، سایهانداز داشته و مصرف آب را کاهش میدهد اما این گونه نسبت به سفید بالکها حساس بوده و افزایش جمعیت آنها را به همراه داشته است.
عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی با اشاره به مطالعهای که با همکارانش در موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور انجام داده، افزایش تردد خودروها، افزایش دما و آلودگی هوا را عامل موثری بر طغیان چوبخوارها و پوستخوارها روی درختان چنار و نارون در چهارراههای پرتردد و مناطقی مثل خیابان ولیعصر و شریعتی معرفی میکند.
به گفته عسکری، بهصورت کامل نمیتوان گفت که با تغییر ترکیب گونهای در شهرها میتوان طغیان آفات را کنترل کرد؛ زیرا در برخی موارد استفاده از یک گونه اجتنابناپذیر است اما باید با استفاده از روشهای غیر شیمیایی مثل کارتهای زرد، تلههای چسبنده و یا رنگ آمیزی تنه در برخی گونهها مثل نارون و درختان دیگر، زمینه کنترل آفت در سطح شهر را فراهم کرد.
این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی توضیح میدهد که در برخی موارد، استفاده از سم شیمیایی به صورت لکهای و با رعایت ملاحظات ایمنی برای شهروندان، در راستای کنترل آفات به صورت کلی قابل پذیرش است.
عسکری میگوید که شاید شهرداریها در ایران باید روی موضوع استفاده از مالچ بیشتر تمرکز کنند. مالچ انواع و اقسام مختلفی دارد و ممکن است به صورت پوشش پلاستیکی و پارچهای با الیاف خاصی باشد که برخی آفات و علفهای هرز را کنترل میکند.
او مالچهای آلی را هم نوع دیگری از مالچ معرفی میکند که از برگها و چوبهای هرس شده درختان در پاییز تولید میشود. این ترکیب به کمپوست تبدیل شده و میتواند پس از استفاده در فضای سبز شهری، علاوه بر بیشتر کردن سرسبزی درختان، میزان تابش آفتاب روی خاک را کاهش دهد، تبخیر از سطح خاک را کم کند و به این ترتیب تنش وارده بر درختان را کاهش دهد. بنابراین، بهتر است در جاهایی که شرایط مهیا است، از این مالچها استفاده شود.
به گفته عسکری از این روش در برخی کشورهای اروپایی یا کانادایی حتی در شرایطی که چمنکاری انجام شده، برای پوشش اطراف درخت استفاده میکنند تا آب کمتری مصرف شود. این مالچ که پوسیده میشود با خاک مخلوط شده و مواد آلی به خاک اضافه میشود؛ بنابراین او پیشنهاد میدهد که استفاده از چنین ترکیبی در ایران بیشتر توسعه یابد.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا