پایگاه خبری سرمایه فردا

در میان شرکت‌های پتروشیمی نوری با درآمد ۱۸۰ هزار میلیارد تومانی، سلطان بی‌چون و چرای این صنعت است و مارون با رشد ۵۴ درصدی و جم‌پیلن با جهش ۶۶ درصدی، درخشان‌ترین چهره‌های این دوره محسوب می‌شوند. اما در میان این همه شکوه و جلال، دو نماد خاموش در حاشیه ایستاده‌اند. شاراک با رشد تنها ۱۹ درصدی و شجم با رشد ۱۸ درصدی، نه تنها از قافله رشد عقب مانده‌اند، که عملاً سهم بازار خود را به رقبا واگذار کرده‌اند. اینجا دیگر پای نوسانات قیمت جهانی یا مشکلات صادراتی در میان نیست؛ اینجا بوی مدیریت ضعیف و بحران عملیاتی از دو شرکت به مشام می‌رسد.

اگرچه بخشی از پتروشیمی‌ها و پالایشی‌ها با سودهای خیره‌کننده و بازدهی‌های چندصددرصدی در صدر توجه بازار ایستاده‌اند، اما پشت این اعداد، واقعیتی نگران‌کننده پنهان است. افت‌های سنگین در نمادهایی مانند بوعلی، شخارک، شفن، مارون و آریا نشان می‌دهد که صنعت هنوز با مشکلات ساختاری، هزینه‌های رو به افزایش و وابستگی خطرناک به بازارهای جهانی دست‌وپنجه نرم می‌کند. این گزارش تلاش می‌کند میان هیاهوی رشدها، صدای هشدار نمادهای منفی را نیز بلندتر کند.

کارنامه پتروشیمی‌های زنجیره الفین و پلیمر در آبان ۱۴۰۴ تصویری دوگانه از رشد و افت تولید ارائه داد. در حالی که آریاساسول، جم و قائد بصیر موتور محرک افزایش تولید بودند، تندگویان با سقوط ۱۴.۸ درصدی بیشترین افت را تجربه کرد و به بازنده اصلی این ماه تبدیل شد.

معاملات امروز پلی‌پروپیلن نساجی و شیمیایی در بورس کالا با جهشی بی‌سابقه همراه شد؛ رقابت تا ۱۸۰ درصد و کشف نرخ ۱۹۸ هزار تومانی برای گریدهای MFI پایین، بار دیگر نشان داد که طرح‌های کنترلی به‌تنهایی قادر به مهار التهاب این بازار نیستند.

شرکت ارتباطات سیار ایران (همراه اول)، با ثبت بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان بدهی معوق از یک تسهیلات بانکی، در معرض پرسش‌های جدی درباره مدیریت نقدینگی و سلامت مالی قرار گرفته است. در حالی که وثیقه‌گذاری سنگین و نرخ سود بالا در این قرارداد دیده می‌شود، استمرار این وضعیت می‌تواند تبعات نظارتی و اعتباری برای بزرگ‌ترین اپراتور کشور به همراه داشته باشد.

حسین عباس‌زاده، مدیرعامل پتروشیمی مرجان و نماینده شستان در هیئت‌مدیره چند شرکت صنعتی و ساختمانی، هم‌زمان در ساختارهای متنوعی از متانول‌سازی تا نگهداری پالایشگاهی ایفای نقش می‌کند. این تمرکز مسئولیت‌ها در حوزه‌های تخصصی و سرمایه‌بر، پرسش‌هایی درباره بهره‌وری اجرایی و تعارض منافع در ساختار مدیریتی شرکت‌های وابسته به نهادهای عمومی ایجاد کرده است.

پتروشیمی اصفهان، از واحدهای وابسته به صندوق بازنشستگی کشوری، با بیش از ۸۹۷ میلیارد تومان بدهی مشکوک‌الوصول و ساختار مدیریتی چندلایه، در معرض چالش‌های مالی و نظارتی قرار گرفته است. در حالی که امین شاکری هم‌زمان در پنج شرکت صنعتی و تجاری مسئولیت دارد، تلاقی منافع میان نهادهای عمومی و شبه‌دولتی، پرسش‌هایی جدی درباره شفافیت و بهره‌وری ایجاد کرده است.

شرکت پتروشیمی بوشهر، از زیرمجموعه‌های سرمایه‌گذاری تجاری شستان، طی سه سال گذشته پنج مدیرعامل و سرپرست را تجربه کرده و با زیان انباشته بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان، درگیر بحران‌های مدیریتی و مالی جدی است. این ناپایداری در رأس مدیریت، عملکرد عملیاتی و انگیزه نیروی انسانی را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده است.

با وجود کاهش ظرفیت تولید در صنایع پتروشیمی ایران، انتشار گازهای گلخانه‌ای نه‌تنها کاهش نیافته بلکه به واسطه مشکلات ساختاری و فنی، روندی صعودی را تجربه کرده است. این وضعیت، ضرورت بازنگری در سیاست‌های زیست‌محیطی و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پاک را بیش از پیش نمایان می‌سازد.