پایگاه خبری سرمایه فردا

در این میان، سه بازنده بزرگ وجود دارند: شکربن با رشد ۱ درصدی، شتوکا با رشد ۸ درصدی و شصدف با افت ۴ درصدی سهامداران را شوکه کردند.

در میان شرکت‌های پتروشیمی نوری با درآمد ۱۸۰ هزار میلیارد تومانی، سلطان بی‌چون و چرای این صنعت است و مارون با رشد ۵۴ درصدی و جم‌پیلن با جهش ۶۶ درصدی، درخشان‌ترین چهره‌های این دوره محسوب می‌شوند. اما در میان این همه شکوه و جلال، دو نماد خاموش در حاشیه ایستاده‌اند. شاراک با رشد تنها ۱۹ درصدی و شجم با رشد ۱۸ درصدی، نه تنها از قافله رشد عقب مانده‌اند، که عملاً سهم بازار خود را به رقبا واگذار کرده‌اند. اینجا دیگر پای نوسانات قیمت جهانی یا مشکلات صادراتی در میان نیست؛ اینجا بوی مدیریت ضعیف و بحران عملیاتی از دو شرکت به مشام می‌رسد.

اگرچه بخشی از پتروشیمی‌ها و پالایشی‌ها با سودهای خیره‌کننده و بازدهی‌های چندصددرصدی در صدر توجه بازار ایستاده‌اند، اما پشت این اعداد، واقعیتی نگران‌کننده پنهان است. افت‌های سنگین در نمادهایی مانند بوعلی، شخارک، شفن، مارون و آریا نشان می‌دهد که صنعت هنوز با مشکلات ساختاری، هزینه‌های رو به افزایش و وابستگی خطرناک به بازارهای جهانی دست‌وپنجه نرم می‌کند. این گزارش تلاش می‌کند میان هیاهوی رشدها، صدای هشدار نمادهای منفی را نیز بلندتر کند.

حسین عباس‌زاده، مدیرعامل پتروشیمی مرجان و نماینده شستان در هیئت‌مدیره چند شرکت صنعتی و ساختمانی، هم‌زمان در ساختارهای متنوعی از متانول‌سازی تا نگهداری پالایشگاهی ایفای نقش می‌کند. این تمرکز مسئولیت‌ها در حوزه‌های تخصصی و سرمایه‌بر، پرسش‌هایی درباره بهره‌وری اجرایی و تعارض منافع در ساختار مدیریتی شرکت‌های وابسته به نهادهای عمومی ایجاد کرده است.

پتروشیمی اصفهان، از واحدهای وابسته به صندوق بازنشستگی کشوری، با بیش از ۸۹۷ میلیارد تومان بدهی مشکوک‌الوصول و ساختار مدیریتی چندلایه، در معرض چالش‌های مالی و نظارتی قرار گرفته است. در حالی که امین شاکری هم‌زمان در پنج شرکت صنعتی و تجاری مسئولیت دارد، تلاقی منافع میان نهادهای عمومی و شبه‌دولتی، پرسش‌هایی جدی درباره شفافیت و بهره‌وری ایجاد کرده است.

شرکت پتروشیمی بوشهر، از زیرمجموعه‌های سرمایه‌گذاری تجاری شستان، طی سه سال گذشته پنج مدیرعامل و سرپرست را تجربه کرده و با زیان انباشته بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان، درگیر بحران‌های مدیریتی و مالی جدی است. این ناپایداری در رأس مدیریت، عملکرد عملیاتی و انگیزه نیروی انسانی را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده است.

با وجود کاهش ظرفیت تولید در صنایع پتروشیمی ایران، انتشار گازهای گلخانه‌ای نه‌تنها کاهش نیافته بلکه به واسطه مشکلات ساختاری و فنی، روندی صعودی را تجربه کرده است. این وضعیت، ضرورت بازنگری در سیاست‌های زیست‌محیطی و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پاک را بیش از پیش نمایان می‌سازد.

صنعت پتروشیمی ایران، که زمانی امید اول اقتصاد غیرنفتی کشور بود، امروز با بحران‌هایی چندلایه از جمله کمبود خوراک، افت صادرات و نفوذ واسطه‌ها در معاملات خارجی دست‌وپنجه نرم می‌کند. حضور دلال‌ها نه‌تنها درآمد ارزی را کاهش داده، بلکه مسیر پول‌شویی را برای شبکه‌های مافیایی هموار کرده است. در غیاب سیاست‌گذاری شفاف و دیپلماسی اقتصادی فعال، این صنعت به‌جای سکوی پرتاب، در حال تبدیل شدن به باتلاقی برای سرمایه‌های ملی است.

پس از تغییر دولت، نگاه‌ها به وضعیت نابسامان هلدینگ خلیج فارس دوخته شده است؛ مجموعه‌ای که روزگاری نماد اقتدار صنعتی کشور بود، اما اکنون با چالش‌های مدیریتی و ساختاری جدی مواجه است. محمد شریعتمداری، وزیر پیشین و چهره باتجربه اقتصادی، مأموریت یافته تا در نقش آواربردار، خرابی‌های به‌جا مانده از دوران مدیریت یاران سعید جلیلی را سامان دهد.