پایگاه خبری سرمایه فردا

در حالی‌که نمادهای کوچک زیر فشار فروش سنگین عقب‌نشینی کردند، نمادهای بزرگ بازار در دو روز اخیر مسیر صعودی خود را حفظ کردند و شاخص کل را دوباره در محدوده ۴ میلیون و ۷۰ هزار واحد تثبیت نمودند. رشد نرخ ارز، انتظار برای بودجه و آغاز اصلاحات اقتصادی، مهم‌ترین محرک‌هایی هستند که در دل فضای پرتنش منطقه‌ای، جریان پول را در بازار سهام زنده نگه داشته و چشم‌انداز یک «چله سبز» را پیش‌روی بورس قرار داده‌اند.

ترکیب تغییرات نرخ ارز، افزایش قیمت بنزین و ورود جریان پول جدید باعث شد ارزش معاملات خرد بورس در هفته‌های اخیر به ۱۵ هزار میلیارد تومان برسد؛ رقمی که نشانه‌ای از تغییر نگاه سرمایه‌گذاران است. در حالی‌که بازار چشم‌انتظار انتشار بودجه و اصلاحات اقتصادی است، گزارش‌های کدال و عبور شاخص از محدوده ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار واحد می‌تواند آغازگر رالی تازه‌ای باشد؛ مشروط بر آنکه دولت در مسیر اصلاحات عقلانی حرکت کند و فشار نرخ بهره و بدهی‌ها مدیریت شود.

رشد نقدینگی به حدود ۳۱ درصد رسیده، اما شکاف فزاینده میان تورم و نقدینگی قدرت خرید واقعی مردم را کاهش داده و بازارهای مالی را در وضعیت شکننده‌ای قرار داده است. همزمان، ریسک‌های ژئوپلیتیک، فشارهای اجتماعی و سیاست‌های انقباضی دولت چشم‌انداز ارز، مسکن و سهام را با نااطمینانی جدی روبه‌رو کرده‌اند؛ با این حال تثبیت کف بنیادی در بازار سهام امیدی برای بازگشت و رشد دوباره ایجاد کرده است.

هم‌زمانی افت دلار و طلا با ریزش شاخص بورس، نگاه‌ها را به سناریوهای پیش‌رو معطوف کرده است، از پولبک طبیعی شاخص تا دخالت دولت برای مهار ارز.

بازارهای مالی ایران شاهد رشد همزمان شاخص بورس، دلار و طلا بودند. این تحولات اگرچه در ظاهر به رشد دارایی‌ها منجر شده، اما فشار سنگینی بر طبقات متوسط و ضعیف جامعه وارد کرده و نگرانی‌ها درباره آینده اقتصادی کشور را افزایش داده است.

رفتار اخیر بازار فلزات گران‌بها نشان می‌دهد نقره در حال نزدیک شدن به الگوی یک «کالای گیفن» است؛ کالایی که برخلاف منطق معمول اقتصاد، با افزایش قیمت، تقاضای بیشتری را جذب می‌کند. جهش قیمت طلا و کاهش قدرت خرید سرمایه‌گذاران، ذائقه سرمایه‌گذاری را تغییر داده و نقره را به انتخاب اول بسیاری از خانوارها تبدیل کرده است.

بورس پس از ماه‌ها رکود، رشد آرام را تجربه کرد و گزارش‌های مطلوب شرکت‌ها و آرامش نسبی سیاسی، امید تازه‌ای به سهامداران داده، اما نرخ بهره ۴۰ درصدی و بودجه ضعیف مانع ورود پول است.

رضا کیان، مدیر تحقیق و توسعه بورس تهران، با تشریح روند جهانی اوراق‌بهادارسازی کالاها، توضیح داد که چگونه طلا، غلات، نفت و حتی دارایی‌های دیجیتال از مسیر صندوق‌های کالایی و ابزارهای مشتقه وارد بورس‌های اوراق بهادار شده‌اند و چه الگویی می‌تواند برای توسعه بازار سرمایه ایران الهام‌بخش باشد.

بازارهای مالی ایران در سال‌های اخیر رفتاری چرخه‌ای و تکرارشونده داشته‌اند؛ چرخه‌ای که سرمایه‌های کلان در آن، میان چهار بخش اصلی در گردش‌اند.