پایگاه خبری سرمایه فردا

در سال‌های اخیر، مجموعه‌ای از تحولات هم‌زمان در کارائیب، خاورمیانه و واشینگتن، نقشه ژئوپلیتیک جهان را در حال بازترسیم کرده است. از فشارهای فزاینده بر کوبا گرفته تا روایت‌های الهیاتی درباره نقش سیاسی رهبران غربی و تغییرات اقتصادی پس از سقوط دولت‌ها، همه نشان می‌دهد جهان در آستانه دوره‌ای تازه قرار گرفته؛ دوره‌ای که در آن قدرت، سیاست و ایدئولوژی با سرعتی بی‌سابقه در حال جابه‌جایی‌اند.

آخرین خبرها از مذاکرات ایران و آمریکا حکایت از این دارد که فعلا مذاکره برای مذاکره بوده و اختلافات جدی است و ادامه مذاکره در پایتخت‌ها معلوم می‌شود.

پست اخیر ترامپ درباره اعتراضات ایران، که با لحنی تهدیدآمیز منتشر شد، واکنش شدید مقامات جمهوری اسلامی را برانگیخت. این تغییر موضع ناگهانی، در حالی رخ داده که او پیش‌تر نسبت به مسائل داخلی ایران بی‌تفاوت بود. تحلیل‌ها نشان می‌دهد سیاست ترامپ همچنان در هماهنگی با اسرائیل پیش می‌رود، اما نه با لشکرکشی گسترده، بلکه با فشارهای سیاسی، روانی و اقدامات محدود در سطح بین‌المللی.

گفتگوی کوتاه تاکر کارلسن با سناتور تد کروز درباره ایران، تنها در چند ساعت میلیون‌ها بار در شبکه‌های اجتماعی دیده شد و به نقطه عطفی در نقد سیاستمداران جنگ‌طلب آمریکا بدل گشت. این مصاحبه نشان داد چگونه یک فرد رسانه‌ای مستقل می‌تواند روایت غالب جریان‌های سیاسی و رسانه‌ای را به چالش بکشد.

اظهارات اخیر مقامات ایرانی و ادعای ترامپ درباره رفع تحریم‌ها، بار دیگر نشان داد که دیپلماسی تهران و واشنگتن گرفتار چرخه‌ای متناقض است؛ چرخه‌ای که در آن فرصت‌های طلایی برای مذاکره و کاهش فشارها، به دلیل انفعال و سیاست‌های محافظه‌کارانه از دست می‌رود و هزینه‌های سنگین سیاسی و اقتصادی بر ایران تحمیل می‌شود.

تمایل به رابطه با آمریکا، نه از دل تحلیل‌های راهبردی، بلکه از تصویرسازی‌های رسانه‌ای، کلیشه‌های تاریخی و رفتار سیاست‌مداران داخلی شکل گرفته است؛ در حالی‌که آنچه مردم واقعاً می‌خواهند، رفاه و حل مسائل اقتصادی است، نه وابستگی به یک مسیر خاص.

با وجود حسن‌نیت ایران در مذاکرات و پذیرش تعهدات فنی، آمریکا و اروپا مسیر توافق را به مطالبه‌گری یک‌جانبه و فشار حداکثری بدل کرده‌اند؛ نتیجه، نه توافق، بلکه بن‌بستی است که گزینه نظامی را نیز بی‌اثر کرده است

در آستانه فعال‌سازی مکانیسم ماشه، ایران با حضور دیپلمات‌های ارشد خود در نیویورک، آخرین تلاش‌ها برای حفظ مسیر مذاکره را انجام می‌دهد. با وجود توافق قاهره و نشان دادن حسن نیت از سوی تهران، طرف غربی با بدعهدی و فشارهای سیاسی، اعتبار خود را زیر سؤال برده است. اکنون مسئله اصلی، نه صرف مذاکره با آمریکا، بلکه تضمین پایبندی طرف مقابل به توافقات احتمالی است.

در آستانه نشست مجمع عمومی سازمان ملل، سفر رئیس‌جمهور ایران به نیویورک با موجی از محدودیت‌های سیاسی، روایت‌سازی‌های رسانه‌ای و شرطی‌سازی‌های داخلی مواجه شده است. از اخلال در صدور ویزا تا شایعه‌سازی درباره دیدار با ترامپ، این سفر نه‌تنها تحت فشار خارجی، بلکه در معرض بازی‌های داخلی قرار گرفته، در حالی که متن سخنرانی‌ها و دیدارهای دیپلماتیک از اتقان و پختگی برخوردارند، روایت‌سازی ضعیف رسانه‌ای دولت، افکار عمومی را در برابر هجمه‌های بی‌امان فضای مجازی بی‌پناه گذاشته است.